Rapport woningcorporaties Corporaties halen door miljardentekorten doelen niet: 125.000 woningen te weinig

Corporaties komen de komende jaren tientallen miljarden tekort om hun maatschappelijke doelen te halen. Terwijl ze tot 2035 116 miljard euro zouden moeten investeren om voldoende nieuwe huizen te bouwen, huren betaalbaar te houden en duizenden woningen te verduurzamen, komen ze 31 miljard euro tekort. Daardoor kunnen corporaties 125.000 sociale huurwoningen te weinig bouwen en kunnen 50.000 woningen niet worden verduurzaamd.

Dat blijkt uit het vrijdag verschenen onderzoek Opgaven en Middelen Corporatiesector van drie ministeries (Binnenlandse Zaken, Financiën, Economische Zaken) in samenwerking met corporatiekoepel Aedes. Corporaties, in Haaglanden, Rotterdam en Midden-Holland, komen al binnen vijf jaar in de problemen. Daarna volgen andere stedelijke regio’s in de Randstad tot in 2035 corporaties in vijftien van de negentien woningmarktregio’s niet genoeg geld meer hebben.

Lees ook: Woningcorporaties komen miljarden tekort

De financiële problemen worden veroorzaakt door de snel toenemende kosten voor corporaties, zoals een stijgende bijdrage aan de verhuurderheffing. De inkomsten van corporaties uit huuropbrengsten blijven daarbij achter. Tegelijkertijd moeten corporaties meer investeren, onder meer om het huidige woningtekort van 330.000 woningen terug te dringen en om aan afspraken te voldoen die in het Klimaatakkoord zijn gemaakt over de verduurzaming van huizen. Deze investeringen zijn niet of nauwelijks rendabel, concludeert het rapport. Om toch te kunnen blijven investeren, lenen corporaties steeds meer geld, waardoor de rentelasten toenemen. Een halvering van de verhuurderheffing zou 20,7 miljard euro opleveren. Een jaarlijkse huurverhoging van 0,5 procent bovenop de inflatie, op dit moment de maximaal toegestane huurverhoging per jaar, brengt 19,5 miljard op. Het kleiner maken van de sociale sector, bijvoorbeeld door de inkomensgrens te verlagen, heeft een effect van 10 miljard.

Het rapport, dat op de laatste dag voor het politieke zomerreces is verschenen, is te zien als het definitieve sluitstuk van een reeks publicaties over de financiële wandel van corporaties en de invloed daarop van de verhuurderheffing. Deze heffing werd in 2013 als crisismaatregel ingevoerd. Daardoor zijn sindsdien 93.000 sociale huurwoningen niet gebouwd, bleek in april uit een evaluatie door Aedes, de Vereniging van Nederland Gemeenten en de Woonbond. Uit onderzoek van Stec Groep in mei bleek dat corporaties zich niet wagen aan middenhuurwoningen vanwege hun miserabele financiële plaatje. En minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) concludeerde eind mei in haar eigen rapportage over de belastingmaatregel dat „de netto kasstromen afnemen en dat dit op termijn de financiële ruimte zodanig kan beperken dat dit gevolgen heeft voor investeringen”. In de Tweede Kamer wil inmiddels een meerderheid van de verhuurderheffing af. Volgens Aedes toont het nieuwste onderzoek aan dat „de Nederlandse sociale huursector langzaam maar zeker wordt afgebroken”. De corporatiekoepel pleit voor een commissie die aanbevelingen doet die kunnen meewegen bij het opstellen van een nieuw regeerakkoord na de verkiezingen van volgend jaar.

‘Sociale woningbouw in gevaar’ pagina E7