Opinie

Door zo’n meldpunt wint het institutioneel racisme

Zihni Özdil

Wat ben je als je tegen erkenning van een genocide strijdt? En mensen met een migratieachtergrond die dat wel doen consequent etnisch profileert als ‘verraders’? Niet alleen om hen, maar vooral om anderen die hetzelfde idee zouden kunnen krijgen, te terroriseren? Juist. De enige openlijk racistische partij in de Tweede Kamer heet Denk.

Het parlementaire debat deze week over institutioneel racisme duurde bijna acht uur. Maar over institutioneel racisme ging het eigenlijk niet. Wel over makkelijke talking points – van excuses voor het slavernijverleden tot de witheid van de Tweede Kamer – die niet eens een begin van een oplossing zijn voor het probleem.

De grondoorzaak bleef onbenoemd. Dat is segregatie. Bijna geen westers land waar etnische groepen zo langs elkaar heen leven als in Nederland. En onbekend maakt onbemind. Dat blijkt ook steeds uit alle onderzoeken. Arbeidsmarktdiscriminatie in Nederland is hardnekkig in het middensegment, vooral in ‘representatieve’ functies, omdat witte klanten liever geen ‘kleurlingen’ willen zien.

De segregatie, het langs elkaar heen leven, en daarmee de wederzijdse onbekendheid en de angst voor elkaar, is ook de schuld van mensen met een migratieachtegrond zelf. Als je in Nederland bent geboren en, na bijna zestig jaar sinds je voorouders hier naartoe kwamen, nog steeds roept dat je zelf geen Nederlander bent, je niks te maken wil hebben met ‘Nederlanders’ en dat Erdogan je leider is, ben je onderdeel van het probleem. Alsof Rosa Parks in de jaren vijftig had gezegd: ik blijf lekker achterin de bus zitten, want Amerika is niet mijn land.

Wie dit punt maakt, vloekt in de Nederlandse progressieve kerk, kan ik u uit ervaring vertellen. Pleiten voor etnische vermenging als een medicijn tegen institutioneel racisme, en wijzen op de verantwoordelijkheid van minderheden om dat op te eisen, maakt je ‘rechts’.

Geen toeval dat het enige krachtige moment in het Kamerdebat niet kwam uit kosmopolitisch-progressieve hoek, maar uit sociaal-democratische. De woordvoerder van Denk, Farid Azarkan, ging op hoge toon tekeer tegen PvdA-leider Lodewijk Asscher. Het antwoord van Asscher was zo puur, zo uit het hart, zo vol empathie voor de slachtoffers van de politieke terreur van Denk, dat de hele Tweede Kamer op zijn grondvesten schudde.

Ook buiten de Kamer was Nederland deze week bezig met talking points. Zo gaat bol.com ‘haatboeken’ op de spreekwoordelijke brandstapel gooien. „Gespecialiseerde partijen” hebben voor de boekwinkel geselecteerd welke geschriften uit het aanbod moeten verdwijnen vanwege racisme, homohaat en antisemitisme. Noem me cynisch, maar ik vermoed zomaar dat die „gespecialiseerde partijen” de Koran en de Bijbel hebben gespaard. Racisme, homohaat en antisemitisme in heilige boeken telt natuurlijk niet.

De Turks-Nederlandse presentatrice Fidan Ekiz kreeg een lawine van scheldpartijen en bedreigingen over zich heen van ‘antiracisten’. Omdat ze het had gewaagd de term ‘NSB-gedrag’ te gebruiken over hen die Johan Derksen voor de bus hadden gegooid. Haar kosmopolitisch-progressieve collega’s gingen zelfs over Ekiz klagen. Achter haar rug om. Omdat ze ‘NSB-gedrag’ had gezegd.

Over NSB-gedrag gesproken: ons land is ook weer een meldpunt rijker in de strijd tegen racisme, nu in de media. Lekker stiekem iemand aangeven als hij rare dingen zegt over kleurlingen.

Als klap op de vuurpijl diende in Amsterdam Denk – u weet wel, die racistische partij die kleurlingen opjaagt en terroriseert – een motie in om ‘werkstrafplaatsen’ in te stellen voor mensen die rare dingen roepen.

De enige grote winnaar van deze week is, ironisch genoeg, het institutioneel racisme. Want de segregatie is alleen maar versterkt. Met een nieuwe gedachtepolitie, in de vorm van boekverbrandingen, kliklijnen en werkstrafplaats-plannen. En met de keiharde boodschap dat kleurlingen zoals Ekiz, die zich niet in een permanente slachtofferrol wentelen, die niet de oude witte man continu uitschelden, die niet geloven dat het racisme in Nederland voorbij is zodra Johan Derksen kaltgestellt is, moeten ophoepelen.

Zihni Özdil is historicus.

Correctie: In een eerdere versie van deze column stond dat Denk samen met GroenLinks in de Amsterdamse raad een motie heeft ingediend over 'werkstrafplaatsen'. Hoewel aanvankelijk ook GroenLinks onder de tekst stond, is de uiteindelijke motie alleen door Denk ingediend. Dit is aangepast.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.