Prominente activist Nathan Law ontvlucht Hongkong

Hongkong Politiek activist Nathan Law heeft Hongkong verlaten omdat hij zich daar niet langer kan uitspreken en moet vrezen voor arrestatie.

Nathan Law, die strijdt voor een democratisch Hongkong, in 2018
Nathan Law, die strijdt voor een democratisch Hongkong, in 2018 Foto Alex Hofford/EPA

‘Ik heb mijn stad vaarwel gezegd. Toen het vliegtuig opsteeg, keek ik voor het laatst neer op de skyline waar ik zo van hou.” Met die woorden nam de prominente activist Nathan Law vrijdag op Twitter afscheid van Hongkong. Hij is de stad ontvlucht en verblijft nu op een onbekende bestemming.

Law is vertrokken omdat hij bang is dat hem in Hongkong volledig het zwijgen opgelegd wordt. Hij wil nu van elders „de wereld te kunnen waarschuwen voor het gevaar van Chinese autoritaire expansie”. Tegenover persbureau Reuters riep hij de wereld op om „multilateraal het China-probleem aan te pakken op een assertievere manier”.

Law is niet de eerste, maar wel de meest prominente Hongkongse activist die de stad verlaat. Hij nam het besluit om zich op 1 juli, toen de nieuwe wet net van kracht was, in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden uit te spreken over de situatie in Hongkong.

Die beslissing betekende volgens hem dat hij Hongkong dan wel moest verlaten, omdat hij anders beschuldigd kon worden van het heulen met buitenlandse mogendheden. Daarvoor zou hij levenslange gevangenisstraf kunnen krijgen, net als voor terrorisme, separatisme en het streven naar omverwerping van de staat.

China pakt door

China pakt ondertussen stevig door in Hongkong. Vrijdag werd ook bekend dat Luo Huining de veiligheidsadviseur wordt van Carrie Lam. Lam is in naam nog steeds de hoogste leider van Hongkong, maar Beijing neemt steeds meer ruimte in. Luo staat aan het hoofd van het zogeheten Liaison Office, de officiële vertegenwoordiging van de Chinese overheid in Hongkong.

Zheng Yanxiong gaat het nieuw op te richten Beijingse agentschap voor nationale veiligheid in Hongkong leiden. Hij geldt als een hardliner en een ijzervreter. Toen er in 2011 in het Zuid-Chinese dorp Wukan onlusten ontstonden over de onteigening van landbouwgronden, beschuldigde hij de boeren ervan dat ze heulden met buitenlandse media.

Ondertussen krijgen ook internetbedrijven als Facebook en Google het moeilijk in Hongkong. Vóór de nieuwe wet was een gerechtelijk bevel vereist voordat de politie informatie op internet kon opvragen van providers, of voordat de politie berichten op internet kon verwijderen. Nu krijgen opsporingsdiensten net als in China de macht om dat op eigen initiatief en zonder toezicht van buitenaf te doen.

Computers inzien

Net als in China kan de politie nu ook eisen om computers, telefoons en andere apparatuur in te zien, op zoek naar bewijs dat de nationale veiligheidswet zou zijn overtreden. De wet verplicht de overheid van Hongkong bovendien om „de nodige maatregelen” te nemen om het toezicht op de nationale veiligheid beter te reguleren op internet.

Lees ook deze achtergrond over de protestbeweging in Hongkong

Het is nog onduidelijk hoe bedrijven als Google en Facebook hierop gaan reageren, en wat het betekent voor hun aanwezigheid in Hongkong. Gaan zij hun servers misschien naar buiten Hongkong verplaatsen? Gaan zij meewerken met de nieuwe wet? En zo ja, in welke mate? In de rest van China zijn vrijwel alle westerse internetdiensten als Google, Facebook en Twitter zonder meer verboden. Ze zijn ook niet te gebruiken zonder een VPN-verbinding. Intussen maken Chinese diplomaten wel steeds meer gebruik van Twitter en Facebook in hun propaganda-oorlog tegen het Westen.