Minder voedsel verspillen als je thuiszit

Wat eten we? Een deel van de consumenten verspilde minder voedsel tijdens de lockdown. Minder vaak boodschappen doen mét een boodschappenlijstje hielp daarbij.

Het moet een drukke tijd zijn geweest voor gedragsonderzoekers, de maanden van de lockdown. Sporten mensen meer of minder? Hoe zit het met alcohol? Gezond eten? Seks? Stress? Slapen? En wilt u dan ook nog even de vragenlijst over voedselverspilling invullen?

Alwéér zo’n representatieve steekproef onder 1.500 consumenten inderdaad. In dit geval van Wageningen Food & Biobased Research, samen met het Voedingscentrum. Maar oninteressant is het niet, al was het maar omdat we er thuis nog steeds iets mee kunnen.

De belangrijkste uitkomst: een kwart van de ondervraagde consumenten zei tijdens de lockdown minder voedsel te verspillen dan voor de coronacrisis. Het werd half mei gevraagd, toen de horeca nog gesloten was. Geen onverwachte lunches of etentjes buiten de deur dus, waardoor er thuis eten verpietert. Als je elke dag thuis eet is er ook meer gelegenheid om de restjes op te maken. En dan is er ook nog tijd om de voorraad te checken en ‘nauwkeuriger’ te koken: niet gehaast een snelle maaltijd in elkaar flansen, maar echt even nadenken: wat hebben we nog? Wat kunnen we daarmee? Dat scheelde in deze periode vooral groente, fruit en kliekjes.

Alles was anders en al die beetjes hielpen. Bijna niemand vond het nog prettig om dagelijks naar de supermarkt te gaan. De meesten gingen maar twee of drie keer per week. En als je minder vaak gaat, neem je een lijstje mee waar ook nog eens langer houdbare producten op staan en kom je met minder impulsaankopen thuis.

De coronacrisis, het viel tot vervelends toe te beluisteren, was een periode van reflectie. De onderzoekers vroegen ook naar koopgedrag en zagen dat consumenten hun boodschappen meer spreidden. Boerderijwinkels, de markt en lokale winkels kregen meer klanten. De bewustwording leek dus breder dan alleen hoevéél we weggooien. Het ging ook over de waarde van ons voedsel: wat willen we eigenlijk nog eten? Waar moet dat eten vandaan komen? Wie zich dat afvraagt, zal vast ook minder verspillen.

120 euro per jaar verspillen

Je kunt het onderzoek ook anders bekijken. Het merendeel van de consumenten deed dus niets anders dan normaal. (‘Normaal’ verspillen Nederlanders gemiddeld 34 kilo voedsel per jaar, goed voor 120 euro.) Wat we bovendien nog niet weten, is hoeveel voedsel er is verspild voordat het de consument überhaupt kon bereiken, doordat het niet van het land gehaald kon worden of niet verkocht kon worden aan de horeca. Dat verloren voedsel zal het aantal bespaarde kilo’s thuis ongetwijfeld ver overtreffen.

Neem alleen al de frietaardappelen. Op de ludieke Nationale Aardappelberg Dag, zaterdag 27 juni, werd er 100.000 kilo rechtstreeks aan consumenten verkocht. Vrachtwagens vol en toch maar 0,01 procent van de berg onverkochte aardappelen.

Lees ook: Al die verspilling van eten zou de honger kunnen oplossen

Of voedselketens zich snel genoeg herstellen om niet nóg meer eten te verspillen, moet nog blijken. Zoals we ook nog niet weten of we al die potten, blikken bonen en pasta die we dit voorjaar kochten ooit nog op zullen eten. Voedselverspillingsonderzoekers kunnen nog jaren vooruit. De volgende vragenlijst is al in de maak.