Russisch referendum: Poetin kan tot 2036 president blijven

Grondwetswijziging President Poetin kreeg met 77,9 procent van de stemmen toestemming om nog tweemaal mee te doen aan de Russische presidentsverkiezingen.
President Vladimir Poetin toont zijn paspoort bij een stembureau in Moskou, tijdens het referendum op woensdag 1 juli.
President Vladimir Poetin toont zijn paspoort bij een stembureau in Moskou, tijdens het referendum op woensdag 1 juli. Foto Alexei Druzhinin/Sputnik, AP)

De Russische president Poetin heeft in de omstreden volksraadpleging toestemming gekregen om tot mogelijk 2036 aan te blijven. 77,9 procent stemde woensdag in met het wijzigen van de Russische grondwet, die onder meer regelt dat Poetin kan aanblijven. Dat stelt de Centrale Verkiezingscommissie van Rusland na het tellen van alle stemmen, meldt persbureau Interfax. De opkomst van het referendum bedroeg 65 procent.

Door de grondwetswijziging mag Poetin zich bij de volgende presidentsverkiezingen in maart 2024 nogmaals kandidaat stellen. Zijn huidige ambtstermijn loopt in dat jaar af, maar door deze uitslag mag hij nog twee termijnen van zes jaar volbrengen. De 67-jarige president kan daardoor in theorie tot zeker zijn 83e levensjaar blijven regeren.

Het referendum behelsde naast het verlengen van Poetins ambtstermijn ook een aantal andere grondwetswijzigingen. Zo werd onder meer het huwelijk als verbintenis tussen man en vrouw vastgelegd. Feitelijk betekent dat een grondwettelijk verbod op het homohuwelijk.

De volksraadpleging was strikt gezien een formaliteit; doordat de Russische Doema en de regionale parlementen al hadden ingestemd, was een wijziging niet nodig. Toch hoopte Poetin op een zo breed mogelijk draagvlak voor de grondwetswijziging.

Lees ook deze reportage over het referendum: De stembus staat op verboden terrein

Coronacrisis

Het referendum zou oorspronkelijk op 22 april gehouden worden, maar werd door de coronacrisis uitgesteld. Rusland werd hard geraakt door het virus en het referendum komt daarmee op een gevoelig moment. Met ruim 650.000 besmettingsgevallen neemt het land wereldwijd de derde plaats in. Volgens onafhankelijk onderzoeks- en peilingsbureau Levada is 60 procent van de Russen tevreden over de president. Eerder stond dat cijfer op 90 procent.

Poetin is vanaf 1999 aan de macht als leider van Rusland, afwisselend in de functie van premier en president. Daarmee is hij sinds Jozef Stalin de langst zittende leider in Moskou.

Lees ook dit interview met twee opstellers van een alternatieve grondwet: ‘Poetin zal slechts een klein deel van mijn leven bepalen’