Politie bluft drugscriminelen af

EncroChat Nederland is de pillen- en wietschuur van Europa, zo blijkt weer uit het recente omvangrijke, internationale politie-onderzoek.

Foto Sem van der Wal

Meekijken over de schouders van criminele kopstukken tijdens een onderwereldvergadering. Zo omschrijven hoge justitie- en politiefunctionarissen het gevoel dat ze kregen toen ze op 1 april van dit jaar dankzij een hack van cryptofoonleverancier EncroChat konden meelezen met de miljoenen onderwereldberichten die via deze Encro-telefoons werden verstuurd.

Lees ook: Hoe een telefoon-hack narcostaat Nederland feilloos blootlegt

De resultaten van deze unieke operatie zijn opzienbarend. Dankzij deze operatie zijn er 20 tot 25 miljoen berichten over de Nederlandse onderwereld onderschept. Op basis daarvan zijn er tot nu toe driehonderd strafrechtelijke onderzoeken begonnen en al meer dan honderd verdachten aangehouden – en daar blijft het zeker niet bij. Duizenden kilo’s cocaïne en crystal meth zijn in beslag genomen, een hele serie drugslabs is ontmanteld en een groot aantal criminele netwerken in kaart gebracht, inclusief kopstukken, sleutelfiguren en – pijnlijk – corrupte contacten.

Wereldwijd zijn de resultaten nog omvangrijker. De BBC meldt op basis van de Britse opsporingsautoriteiten dat er in dit internationale onderzoek alleen al in het Verenigd Koninkrijk circa 750 mensen zijn aangehouden. „Dit is een gamechanger”, aldus een Britse politiefunctionaris. Analyses over de precieze impact in alle 140 landen waar EncroChat naar eigen zeggen klanten bediende, moeten nog worden gemaakt. Maar de eerste cijfers zijn ontzagwekkend.

Andy Kraag, de baas van de Landelijke recherche-eenheid die samen met Franse collega’s het onderzoek heeft geleid, noemde het gemak waarmee in de onderwereld wordt gesproken over liquidaties, ontvoering en marteling „ontluisterend”. En dat geldt eigenlijk ook voor de omvang van de Nederlandse drugseconomie die door dit onderzoek maar weer eens is blootgelegd.

Ongeveer 20 procent van het totaal van 130 miljoen berichten die via de Encro-hack leesbaar is geworden, heeft betrekking op criminele activiteiten die in Nederland plaatsvinden of op leden van criminele organisaties die in Nederland zijn geworteld. Waar een klein land groot in kan zijn. De marketingterm ‘Nederland distributieland’ zou in de onderwereld bedacht kunnen zijn. Het is niet de eerste keer dat wordt vastgesteld dat Nederland dankzij de grote havens en het bijbehorende logistieke netwerk is uitgegroeid tot de draaischijf voor de cocaïnedistributie in West-Europa.

Maar daar blijft het niet bij. Door het berichtenverkeer uit de Encro-hack zijn justitie en politie er nu ook van overtuigd dat Nederlandse makers van synthetische drugs structureel samenwerken met Mexicaanse drugsbendes voor de productie van het zeer verslavende crystal meth. Het is een bevestiging van een andere onderwereldslogan: Nederland is de pillen- en wietschuur van Europa.

Cynisme

Het aantal rapporten dat laat zien hoe die drugseconomie onze maatschappij ondermijnt is inmiddels niet meer op een hand te tellen. Dat geldt niet voor structurele oplossingen voor dit probleem. Daarom is er bij opsporingsambtenaren behalve enthousiasme voor het werk dat zij de afgelopen maanden hebben geleverd ook cynisme. „De drugseconomie is net als onkruid”, zei een van hen na de persconferentie donderdagmiddag. „Als je de tuin niet regelmatig snoeit, kun je na een paar maanden de dakgoot van de schuur niet meer zien.”

De komende weken en maanden zal langzaam zichtbaar worden wat dit onderzoek concreet betekent. Er zullen nog veel meer mensen worden aangehouden, nu het onderzoek naar Encro, dat in Nederland ‘26Lemont’ wordt genoemd, openbaar is gemaakt. In al die zaken zullen chatberichten uit Encro de naakte waarheid over de Nederlandse onderwereld blootleggen. Van drugshandel tot liquidaties. En van witwassen en corruptie tot marteling van rivalen in speciaal daarvoor ingerichtte lokalen.

Met het grootste onderzoek naar de georganiseerde misdaad dat ooit heeft gelopen laten de Nederlandse opsporingsinstanties zich van hun beste kant zien. Het plaatje van de Nederlandse onderwereld dat we gaan zien als we in de rechtbank meekijken over hun schouder zal allerminst fraai zijn.

Narcostaat pagina 10-11