Reportage

De peepshow als ultiem coronaproof theater

Theaterfestival De cabines van een peepshow als coronaproof theater? Dat blijkt een uitstekend idee. Theatercollectief De Warme Winkel en theater De Brakke Grond lieten er speciaal een bouwen voor deze zomer.

Ontwerptekening van de Peepshow Palace, gebouwd in De Brakke Grond.
Ontwerptekening van de Peepshow Palace, gebouwd in De Brakke Grond. Beeld De Man met de Hamer

Twee delen van het te bouwen Peepshow Palace staan al klaar in de enorme werkplaats van constructiebedrijf De Man Met De Hamer in Diemen. Elk deel bestaat uit zes hokjes, drie boven, drie onder, met elk een flink raam. In blank hout nog – twee weken voor de opening – maar onmiskenbaar cabines van de ringvormige erotische kijkdoos. Aan de achterzijde leiden trappen naar de bovenste verdieping.

De Peepshow Palace is een idee van theatercollectief De Warme Winkel, dat is omarmd door Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond in Amsterdam. Dat theater heeft de grote zaal ontruimd om deze zomer dit ronde bouwwerk van twintig meter doorsnee te kunnen stallen. Het gaat plaats bieden aan een festival met 144 optredens (zes dagen in de week, drie per dag), twee zomermaanden lang, vanaf 5 juli. De openingsvoorstelling wordt door De Warme Winkel zelf uitgevoerd en heeft een titel die op de coronatijd aansluit: Alleen Samen. Per keer kunnen 96 bezoekers dat beleven.

Sinds de coronamaatregelen van kracht werden, doken er tal van ideeën op om een veilige omgeving voor podiumkunsten te scheppen. Maar het idee om van het klassieke sekstheater een pop-upschouwburg te maken, is één van de weinige die ook echt wordt uitgevoerd. Ook het reuzenrad, waarin Het Zuidelijk Toneel vanaf september voorstellingen gaat geven, springt in het oog.

Grappen

In een ruimte naast de werkplaats lichten Ward Weemhoff en Vincent Rietveld van De Warme Winkel en Lisa Wiegel van De Brakke Grond toe hoe het plan is ontstaan. „De beste ideeën zijn vaak grappen bij ons”, zegt Weemhoff. „We dachten na over coronaproof theater en ik suggereerde schertsend een peepshow. Waarop Vincent zei: ‘Dat is best een goed idee’.”

Een peepshow-opstelling past ook bij de groep, zegt hij. „De Warme Winkel is groot geworden in het locatietheater. We speelden in een bunker, in een manege. Als we dit zonder goede reden hadden gedaan, had het cheap gevoeld, maar nu biedt de peepshow een mooi, theatraal podium.”

Lees ook: De Warme Winkel maakt van De Drie Musketiers een burleske spektakelshow

Hij kent de peepshow uit eigen ervaring. „Ik ben ooit als puber meegesleept naar een peepshow door een avontuurlijke vriendin. Dan sta je met zijn tweeën in zo’n hokje te kijken naar een koppel in het midden. Ik was me vooral bewust van de schimmen achter de andere ramen. Er was privacy, maar het was ook een vreemd soort samenzijn.”

Verdienmodel

De grote vraag bij alle culturele activiteiten in deze tijd: is het rendabel? Weemhoff: „Voor gesubsidieerd theater is dit een redelijk verdienmodel.” Wiegel: „Ook omdat De Brakke Grond personeel ter beschikking stelt.” Rietveld: „Dit is een grote investering voor ons.” Daarna schalks: „Dus we gokken wel op die tweede golf.” Dat is niet eens helemaal een grap. Na twee maanden in De Brakke Grond is dit bouwwerk, dat 64.000 euro kostte, voor de helft afbetaald, zegt hij.

Als de pandemie niet verdwijnt, kan dit Palace een lang leven beschoren zijn. Wiegel: „In september wil het Amsterdam Fringe Festival er graag gebruik van maken. En er belde een organisatie uit Brussel.” Weemhoff: „Hij is waardevast. Die stellingkasten en trappen gaan honderd jaar mee. Musea hebben ook interesse.”

Reddingsboei

De komende maanden is dit Peepshow Palace een reddingsboei voor artiesten en (geannuleerde) festivals. Julidans en Motel Mozaïque programmeren dans en muziek (o.a. Spinvis en Mauro Pawlowski). De Brakke Grond programmeert Vlaamse theatermakers en muzikanten. Sommigen passen ouder werk aan, anderen creëren in no time nieuwe producties.

De korte voorbereidingstijd vraagt om een andere manier van werken. Weemhoff: „Normaal gesproken is theater een kunstvorm die langzaam rijpt. Nu komen projecten vooral door enthousiasme en noodzaak van de grond. Alleen samen is als het ware vers uit het atelier gesleurd.”

Terwijl de afgelopen maanden juist een veranderde beleving van tijd opleverde. Rietveld: „De wereld ging even op pauze. Er werd meer nagedacht en minder gejaagd. Die reflectieve kracht van deze coronatijd zit ook in de voorstelling.” Weemhoff: „Die eerste periode was een soort Kerstmis, waarin niks beweegt. In die geest stellen we vragen over intimiteit en de dood.”

Tegelijk worden zulke oervragen bij De Warme Winkel altijd met veel grappen opgediend, zegt hij. „Het is toch een peepshow. Langzaam maar zeker wordt het ook wat pervers.”