Australië richt zijn defensie op ‘het land met vijf letters’

Veiligheid in de Indo-Pacific Met een nieuwe defensiestrategie stelt Australië zich assertiever op tegen China. Landen in de regio zijn huiverig om de nieuwe houding openlijk te steunen.

Premier Morrison presenteert de nieuwe defensiestrategie.
Premier Morrison presenteert de nieuwe defensiestrategie. Lukas Coch/AP

Australië heeft een nieuwe defensiestrategie en daarmee is het land „wakker geschrokken uit een lang dutje”, schreef dagblad The Sydney Morning Herald in een analyse over de nieuwe defensieplannen. Die zijn opgebouwd rond één grote bedreiging „met vijf letters” die niet expliciet wordt benoemd: China.

Premier Scott Morrison kondigde woensdag aan dat Australië de komende tien jaar drastisch meer geld aan defensie gaat uitgeven: 270 miljard Australische dollar, omgerekend zo’n 166 miljard euro. We moeten inzien dat er „een nieuw en minder vriendelijk strategisch tijdperk” is begonnen, zei Morrison.

Australië gaat langeafstandsraketten kopen, een antiballistisch raketsysteem en er komt onderzoek naar de ontwikkeling of aanschaf van hypersonische intercontinentale wapens. Die hebben nu alleen nog landen als de Verenigde Staten, China en Rusland in ontwikkeling.

Zuid-Chinese Zee

De premier noemde China in zijn toespraak misschien niet, maar de Australische minister van Defensie deed daar donderdag niet zo moeilijk over. China heeft landen in de Indo-Pacific, zoals ze het gigantische gebied ten noorden, westen en oosten van Australië noemen, „zeer ongerust” gemaakt met zijn acties, zei minister Linda Reynolds. Reden voor Australië om de militaire aandacht nu te verschuiven van missies in het Midden-Oosten naar de eigen regio.

Een van de grote problemen is de Chinese agressie in de Zuid-Chinese Zee. China is daar extra actief, juist nu de rest van de wereld druk is met het bestrijden van de coronacrisis. Een groot deel van de zee is betwist gebied. Onder andere Vietnam, de Filippijnen en Taiwan claimen er ook territorium. Maar Beijing vindt dat de zee bij China hoort en handelt daar ook naar.

Zo kondigde China in april een paar nieuwe administratieve districten af in betwist gebied. Het heeft geregeld op zee Filippijnse of Vietnamese vissersboten agressief benaderd en geïntimideerd. En uitgerekend deze week kondigde China een militaire oefening op zee aan, rond de Paracel-eilanden die Vietnam ook als territorium claimt. Geen schip zou er in de buurt mogen komen.

Onderzoek naar coronavirus

Het statement dat Australië met deze nieuwe defensiestrategie maakt, past wel in de kritische houding die het land al langer heeft jegens China. Zo riep premier Morrison als eerste regeringsleider publiekelijk op tot een onafhankelijk onderzoek naar de herkomst van het nieuwe coronavirus, tot grote woede van China.

Andere recente bron van spanning tussen de twee landen zijn de grootschalige hacks waar Australië last van heeft. Van ministeries tot ambassades en bedrijven, allerlei organisaties worden digitaal lastig gevallen door een „cyber-actor van een bepaalde staat”, zoals premier Morrison zegt. Waarschijnlijk China, al weigert Morrison dat hardop te zeggen. Er zijn maar weinig landen die tot zulke grootschalige digitale acties in staat zijn, zei hij alleen.

Het nieuws over de extra defensie-uitgaven leidde in de regio zeker niet tot enthousiasme om eens ferm samen publiekelijk tegen China op te trekken – daarvoor is China voor de andere landen van te groot belang. De Indonesische minister van Defensie deelde in een zuinige reactie de zorgen, Maleisië en de Filippijnen reageerden ook voorzichtig.

China zelf was nogal duidelijk over de Australische plannen. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat landen „militaire wedijver moeten vermijden en moeten stoppen met het kopen van onnodig militair materiaal”.