Poetin stevent af op grote overwinning in grondwetreferendum

Rusland Er tekent zich een ruime meerderheid af voor wijzigingen aan de Russische grondwet die de weg vrij maken voor president Poetin om nog zestien jaar aan te blijven.
President Poetin laat zijn paspoort zien aan een lid van een stembureau in Moskou, voordat hij zijn stem uitbrengt in het referendum.
President Poetin laat zijn paspoort zien aan een lid van een stembureau in Moskou, voordat hij zijn stem uitbrengt in het referendum. Foto Aleksej Droezjinin/Reuters

Een ruime meerderheid van de Russen lijkt zich te scharen achter een grondwetswijziging die president Vladimir Poetin de kans geeft nog tot 2036 aan te blijven. Bij het referendum over de constitutionele herziening, dat tot woensdag duurde, heeft ongeveer driekwart vóór gestemd. Dat melden internationale persbureaus.

Het gaat om voorlopige resultaten: in circa 30 procent van de districten zijn de stemmen geteld. Volgens verkiezingsfunctionarissen is ongeveer 65 procent van de Russen naar de stembus gegaan. In sommige regio’s zou de opkomst zelfs 90 procent zijn geweest. Golos, een onafhankelijke organisatie die het referendum monitort, zegt tegen persbureau AP te vermoeden dat er met de opkomstcijfers is gerommeld.

Lees ook deze reportage over het referendum: De stembus staat op verboden terrein

Op papier is het referendum niet meer nodig. Het Russische parlement is al akkoord met Poetins grootscheepse grondwetshervorming. Toch vond de president het naar eigen zeggen belangrijk de wijzigingen nog aan de bevolking voor te leggen. Officieel is de stembusgang, die vorige week begon, geen referendum maar een ‘Algemeen-Russische stemming’. Wettelijk gezien is er over die procedure niets geregeld, wat tot bezorgdheid heeft geleid onder waarnemers en critici van het Kremlin.

Nog twaalf jaar

Poetins huidige, vierde presidentstermijn loopt af in 2024. Eigenlijk had hij zich dan niet nogmaals verkiesbaar mogen stellen. Door de grondwetswijziging kan dat echter wel: de teller van zijn aantal termijnen wordt op nul gezet. Omdat tevens de lengte van een termijn wordt verlengd van vier naar zes jaar, kan Poetin (67) als hij wil na 2024 nog maximaal twaalf jaar president blijven.

In totaal bestaat Poetins voorstel uit 206 grondwetswijzigingen. Die gaan niet alleen over het aantal presidentstermijnen, maar over allerlei onderwerpen. Zo wordt het bestaan van God vastgelegd in de grondwet en het huwelijk omschreven als een verbintenis die exclusief voor mannen en vrouwen is bedoeld. Etnische Russen worden voortaan grondwettelijk aangeduid als het centrale volk van het land. Volgens critici zijn dergelijke aanpassingen vooral bedoeld om een ja-stem te ontlokken aan conservatief-nationalistische Russen.