Kabinet kiest voor nieuw kiesstelsel

Staatkundige vernieuwing Het kabinet staat achter het plan om een nieuw kiesstelsel in te voeren. In dat stelsel kan op een partij of op partijlid gestemd worden.
Het kabinet heeft drie kiesstelsels onderzocht na aanbevelingen van de staatscommissie.
Het kabinet heeft drie kiesstelsels onderzocht na aanbevelingen van de staatscommissie. Foto Koen van Weel/ANP

Het kiesstelsel wordt aangepast naar een systeem waarbij kiezers een ‘lijststem’ kunnen uitbrengen. Het kabinet onderzocht op aanraden van een staatscommissie drie kiesstelsels en staat achter een model dat het ‘Burgerforum kiesstelsel’ heet, waarbij gestemd wordt op de gehele lijst zoals die door een politieke partij is opgesteld. Het zal ook mogelijk blijven om in plaats daarvan een voorkeursstem uit te brengen. Dat schrijft minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) aan de Tweede Kamer.

Lees ook: Aandacht voor lijsttrekkers is misplaatst

Het kabinet denkt dat het Burgerforum kiesstelsel tot de meest evenredige vertegenwoordiging leidt. Ook zou het binnen dit systeem makkelijker worden om met voorkeursstemmen door te dringen tot de Tweede Kamer. Nu is dat nog lastig, omdat een kwart van de kiesdeler moet worden gehaald.

Een wetsvoorstel voor de wijzigingen moet in het najaar in stemming worden gebracht. Het nieuwe stelsel zal nog niet opgetuigd zijn voor de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen. De hervorming zal gaan gelden voor alle verkiezingen, behalve voor de Provinciale Statenverkiezingen.

Naast het Burgerforum-stelsel waarbij een lijststem kan worden uitgebracht, waren er nog twee andere opties die het kabinet heeft bestudeerd: een versimpelde versie van het Deense districtenstelsel en een stelsel waarbij kieskringen een meer centrale plaats innemen.

Terugzendrecht

Het kabinet staat ook achter het voorstel van de commissie om de Eerste Kamer de mogelijkheid te geven wijzigingen in wetsvoorstellen van de Tweede Kamer aan te brengen. Op het moment kunnen zij alleen maar een wet goedkeuren of verwerpen. Door een wet terug te kunnen sturen met wijzigingen, via een zogeheten ‘terugzendrecht’, zou het proces versneld kunnen worden.