Politie Rotterdam onderzoekt racisme in appgroep agenten

Racisme De Rotterdamse politie begint na vragen van NRC aan een „diepgaand onderzoek” naar een appgroep met racistische uitlatingen.

De uitlatingen van de Rotterdamse agenten werden gedaan nadat zij in januari vorig jaar hadden kennisgenomen van een filmpje op de site Dumpert.
De uitlatingen van de Rotterdamse agenten werden gedaan nadat zij in januari vorig jaar hadden kennisgenomen van een filmpje op de site Dumpert. Foto Remko de Waal/ANP

De Rotterdamse politie begint een „diepgaand onderzoek” naar racistische uitlatingen van politieagenten in een eigen WhatsApp-groep. In conversaties van negen politieagenten in de ‘Jan Smit Appgroep’, zoals ze hun groep noemen, zijn burgers met een migratieachtergrond onder meer aangeduid als „kankervolk, kutafrikanen en pauperallochtonen” op wie ze willen „schieten”.

„De uitspraken in de appgroep gingen in taal en tekst alle grenzen te buiten”, zegt Karin Krukkert, plaatsvervangend politiechef van de politie-eenheid Rotterdam. Ze zegt „teleurgesteld en boos” te zijn over het handelen van de eigen agenten. „Zij beschamen het vertrouwen van collega’s en burgers.”

De politie heeft dinsdag na vragen van NRC tot het onderzoek besloten. NRC beschikt over screenshots van de racistische conversaties in de appgroep, zoals die in 2019 zijn gevoerd door agenten van politiebureau Marconiplein.

Lees ook: Racismedebat zaait verdeeldheid bij Nationale Politie

De uitlatingen van de Rotterdamse agenten werden gedaan nadat zij in januari vorig jaar hadden kennisgenomen van een filmpje op de site Dumpert. Daarin zijn beelden te zien van een witte vijftienjarige jongen die minutenlang door zwarte leeftijdsgenoten in elkaar wordt geslagen in Spijkenisse. „Hoop dat ze gepakt worden, hopelijk niet door de politie maar eerst door anderen die ze nog hardere klappen geven”, appt een van de agenten aan zijn collega’s.

In februari 2019 hebben enkele politiemensen bij hun teamchef melding gemaakt van discriminerende conversaties in een appgroep in hun basisteam, zegt de Rotterdamse politiewoordvoerder. De chef heeft vervolgens „corrigerende gesprekken” gevoerd met de betrokkenen en de appgroep laten opheffen. De leiding van de politie Rotterdam zou ten onrechte niet zijn geïnformeerd. „Gezien de ernst van de gedeelde berichten vinden wij dat deze zaak destijds intern breder besproken en beoordeeld had moeten worden”, zegt Krukkert.

Snoeiharde aanpak

Martin Sitalsing, politiechef van Midden-Nederland en namens de politietop belast met de aanpak van racisme, vindt dat „een snoeiharde aanpak” tegen de agenten op zijn plaats is. Hij pleit voor aangifte en een strafrechtelijk onderzoek. Het bezigen van racistische praat door agenten in appgroepen is volgens hem een landelijk voorkomend verschijnsel. „Die appgroepen zijn echt een fenomeen binnen de politie dat je overal kunt vinden. Ik wil de koppen bij elkaar steken hoe we dit kunnen bestrijden en niet alleen incidenten aanpakken.”

In Limburg kregen onlangs vijf politieagenten ontslag aangezegd, onder meer omdat ze in appgroepen „denigrerende taal” bezigden over Oost-Europeanen en burgers „eencelligen” noemden, aldus een Limburgse commisaris. In Den Haag zijn onlangs vier agenten bestraft vanwege racistisch taalgebruik en omdat ze filmpjes per WhatsApp deelden van een arrestant van Marokkaanse komaf die met een wapenstok was mishandeld.

Tegelijkertijd woedt er binnen de politie een heftig debat over collega’s die in uniform hebben deelgenomen aan demonstraties van Black Lives Matter. In een geheime Facebook-groep – waar ruim negenduizend politieagenten en voormalige agenten discussiëren over actuele thema’s – hebben vele tientallen agenten zich in krasse bewoordingen gekeerd tegen hun demonstrerende collega’s.

Politiechef Sitalsing zegt dat het belangrijk is om te beslissen wat de politie gaat doen aan interne debatten binnen de politie en de externe spanningen. „We moeten de problemen van racisme en discriminatie nu aanpakken. Wij voelen die spanningen in de demo’s. Ik vrees met grote vreze dat extreem-rechtse actievoerders straks nog met andere demonstranten eens flink op de vuist gaan.”

Letty Demmers, de dit jaar aangetreden Ombudsfunctionaris politie, roept de korpsleiding op „om het voortouw te nemen” tot „een oprechte dialoog binnen alle geledingen van het korps” over discriminatie en racisme. „Concrete stappen zetten op het gebied van diversiteit, racisme en inclusie is essentieel voor de toekomst van de Nederlandse politie.”

Update (1 juli 2020 13.00 uur): het Openbaar Ministerie in Rotterdam gaat bekijken of strafrechtelijk onderzoek naar de uitlatingen in de appgroep op zijn plaats is.