Nachtleven in zwaar weer: 1,5 meter geen optie

Manifest Discotheken en clubs moeten vrijwel als enige dicht blijven tot 1 september vanwege corona: „We zijn misleid.”

Een lichtshow bij discotheek Time Out in Gemert als onderdeel van een actie van de entertainmentbranche op 22 maart, bedoeld om Nederland een hart onder de riem te steken.
Een lichtshow bij discotheek Time Out in Gemert als onderdeel van een actie van de entertainmentbranche op 22 maart, bedoeld om Nederland een hart onder de riem te steken. Foto Venema Media/ANP

De deuren per 1 augustus open en een betere schadevergoeding: dat eist Koninklijke Horeca Nederland (KHN) woensdag namens de nachtclubs in een manifest dat wordt aangeboden aan de Tweede Kamer. Het manifest gaat vergezeld van een protocol met regels over hoe de clubs ook zonder anderhalve meter afstand verantwoord open kunnen. Daarnaast start KHN een petitie en luiden nachtburgemeesters uit diverse steden op social media de noodklok met de teksten als ‘Mogen we weer open? Mogen we weer stappen? Mogen we weer werken?’

Lees hier meer over de versoepelingen per 1 juli

Want: een-op-eencontact met een sekswerker, met vijf man in de auto naar een voetbalwedstrijd, met zijn allen in het vliegtuig naar Griekenland of met duizend man naar een concert in de Ziggo Dome: dat mag allemaal weer. Maar discotheken en nachtclubs blijven dicht tot 1 september. „Het is een kwetsbare groep met hoge vaste lasten. Het programma is vaak al een half jaar vooruitgeboekt. Maar er is geen enkel perspectief”, zegt een woordvoerder van KHN.

De motie van de eenmansfractie Van Haga en Forum voor Democratie om clubs eerder geleidelijk open te laten gaan, werd dinsdag niet aangenomen. „Ik maak me zorgen of er straks nog nachtcultuur over is als alles weer open mag”, zegt de Amsterdamse wethouder Touria Meliani (Cultuur, GroenLinks). „We zijn misleid”, concludeert de KHN-woordvoerder. „Grapperhaus zegt: er komt geen ruimte, voor niemand, en nu zien we dat we zo’n beetje de enige zijn.”

„Het is code rood”, zegt de Groningse nachtburgemeester Merlijn Poolman. KHN inventariseert nu de schade, maar het gaat volgens de branchevereniging om tientallen miljoenen. 80 procent van de clubs in Rotterdam staat op omvallen, volgens Aziz Yagoub, oprichter van poppodium Annabel. Harde cijfers heeft Ramon de Lima van stichting Nachtburgemeester Amsterdam niet, „maar je kunt veilig stellen dat ook nachtclubs in Amsterdam het echt heel moeilijk hebben”.

Geen geld voor clubs

Per maand lijdt poppodium Doornroosje in Nijmegen ongeveer een ton verlies, vertelt programmeur Jonatan Brand. „Je krijgt een enorme kaalslag. Niet alleen financieel, maar ook cultureel. Wij kunnen nog aanspraak maken op subsidie maar er hangt een heel ecosysteem van kleinere organisaties om ons heen voor wie dat niet geldt.”

Uitgaan met anderhalve meter is volgens hen geen optie. „Er worden wel creatieve oplossingen gezocht – Garage Noord in Amsterdam heeft een tijdelijke rotirestaurant in de club – maar creatieve ideeën zijn lang niet altijd rendabel”, zegt De Lima. Clubs uit Amsterdam hebben voor de zomer al een protocol opgesteld met maatregelen die het mogelijk zouden moeten maken om de anderhalvemeterregel los te laten. Maar die plannen zijn nooit serieus door het kabinet besproken, zegt KHN.

Nachtclubs vallen overal buiten: buiten horeca en cultuur, buiten kunst en vermaak. Tijdens het Kamerdebat over cultuur maandag werden nachtclubs niet genoemd. „Nachtclubs vallen niet onder cultuur”, zegt een woordvoerder van minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) desgevraagd als uitleg. „Dat is gemeentelijk beleid.”

Maar gemeentes zijn met handen en voeten gebonden door de regelgeving van het Rijk. Wethouder Meliani uit Amsterdam: „We proberen aansluiting te vinden bij bestaande regelingen vanuit de Rijksoverheid. Maar het is lastig om afspraken te maken als er nog veel onduidelijkheid is.”

Van de 300 miljoen euro die als compensatie aan de culturele instellingen is toegezegd, komt niets bij de nachtclubs terecht. Annabel-oprichter Yagoub heeft het grootste deel van zijn werknemers ontslagen. „Je kan aanspraak maken op de regeling waarbij de overheid 75 procent van het loon blijft doorbetalen, maar dan moet je zelf nog 25 procent ophoesten en je werknemers in dienst houden. Het is nu volkomen onduidelijk hoe het na 1 september verder gaat. Ik had drie festivalproducenten in dienst, die heb ik moeten laten gaan.”

Los van dat het nachtleven een belangrijke inkomstenbron is voor veel jonge makers, is het ook een thuis, zegt De Lima uit Amsterdam. „Gemarginaliseerde groepen zoals transmensen zijn hun veilige plek kwijt. Dat heeft natuurlijk ook zijn weerslag op hun psychische gezondheid.”

Scheef beleid

Het is scheef beleid, zegt Yagoub. Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) zei eerder niet te willen afwijken van de anderhalvemeterregel. Nu is die afgeschaft voor sekswerkers en jongeren onder de 18 jaar. „De gemiddelde leeftijd van bezoekers van onze evenementen is 26 jaar. Ga je die dan verbieden bij elkaar te komen? Dat werkt niet.”

Lees hier het laatste nieuws over Covid-19

Op Snapchat en Instagram komen dagelijks beelden voorbij van illegale feesten: van een nachtelijke rave met tweeduizend bezoekers bij luchthaven Schiphol tot een uit de hand gelopen strandfeest aan het strand van Bloemendaal. „Denk je dat daar afstand wordt gehouden?”, vraagt Yagoub. „Wij kunnen tenminste nog controleren aan de deur.”

„We krijgen van onze achterban signalen dat er steeds meer illegale feesten komen en het drugsgebruik toeneemt”, zegt de KHN-woordvoerder. „Je ziet dat jongeren geen enkel perspectief hebben. Ze zijn al maanden niet naar school geweest. Ze kunnen niet met vakantie. Er zit een groot stuk frustratie.”