Kamer schaart zich achter kritische motie over Israël

Annexatieplannen De Kamer is kritisch over de mogelijke annexatie van Palestijnse gebieden door Israël. Het kabinet werd dinsdag opgeroepen om na te denken over maatregelen.

Uitzicht op de Palestijnse stad Beit Ummar vanuit een Israëlische nederzetting. Foto Kobi Wolf
Uitzicht op de Palestijnse stad Beit Ummar vanuit een Israëlische nederzetting. Foto Kobi Wolf

Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft zich dinsdag achter een kritische motie over Israël geschaard. Aanleiding is de mogelijke annexatie van Palestijns grondgebied, waarover woensdag een besluit kan vallen. In de motie wordt het kabinet opgeroepen om potentiële maatregelen tegen Israël in kaart te brengen, mochten de annexatieplannen worden doorgezet.

Lees ook: gaat Israël Palestijnse gebieden annexeren - of niet?

De oproep is bijzonder, omdat kabinet en Kamer doorgaans terughoudend zijn met het nemen van concrete stappen tegen Israël. „Over de dreigende annexatie zijn wel stevige woorden gesproken”, zegt Sadet Karabulut (SP), die de motie samen met PvdA en GroenLinks indiende. „Maar het kabinet gaat niet snel over tot maatregelen. Nu moet dat wel.”

De door de Israëlische premier Netanyahu overwogen annexatie vloeit voort uit het regeerakkoord dat hij in april sloot. Daarin staat dat tot 30 procent van de Westelijke Jordaanoever kan worden geannexeerd, inclusief alle nederzettingen en de Jordaanvallei, gebieden die Israël sinds 1967 militair bezet houdt. De VS staan welwillend tegenover het plan. De EU en de Verenigde Naties zijn kritisch. Zij vrezen een nieuwe golf van geweld.

Ondiplomatieke motie

De motie haalde het onder meer dankzij de steun van CDA en D66. De andere coalitiepartijen VVD en ChristenUnie waren tegen. „Annexatie door Israël zou illegaal zijn en moet voorkomen worden”, aldus VVD-Kamerlid Sven Koopmans dinsdag. Maar de SP-motie vindt hij „ondiplomatiek”. Koopmans pleit op Twitter voor „een duidelijk en gezamenlijk Europees antwoord”.

Karabulut verwerpt de kritiek: „Wat is hier ondiplomatiek aan? Het gaat om het bevorderen van de internationale rechtsorde en dus om uitvoering van de grondwet.” Het SP-Kamerlid trekt parallellen met de annexatie van de Krim in 2014, toen Rusland het Oekraïense schiereiland innam. Een stap die destijds ook door Nederland streng werd veroordeeld.

Volgens Kamerlid Joël Voordewind (ChristenUnie) gaat de vergelijking met Oekraïne mank. Tijdens een recent Kameroverleg zei hij dat je alleen van annexatie kunt spreken als het om een internationaal erkend land gaat. „Ik constateer dat er in de Palestijnse gebieden op dit moment geen volkenrechtelijke staat bestaat met afgebakende grenzen die worden erkend door de internationale gemeenschap.”

Tijdens datzelfde overleg vertelde minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) dat hij en Europese collegaministers kritisch zijn over de annexatieplannen. Maar hij wilde niet verduidelijken waaruit de kritiek bestaat. Formeel spant Nederland zich in voor een ‘tweestatenoplossing’ en roept het „beide partijen” op „om af te zien van negatieve stappen” die zo’n oplossing moeilijker zouden maken.