Jan van Zanen krijgt het slechts twee dagen rustig

Nieuwe burgemeester Den Haag Woensdagavond wordt Jan van Zanen geïnstalleerd als nieuwe burgemeester van Den Haag. Wat staat hem te wachten?

De nieuwe burgemeester van Den Haag, Jan van Zanen.
De nieuwe burgemeester van Den Haag, Jan van Zanen. Foto Piroschka van de Wouw/ANP

Heel even krijgt Jan van Zanen, vanaf zijn installatie woensdagavond als burgemeester van Den Haag, het rustig. Twee dagen heeft hij geen piket en wordt hij niet opgeroepen als er ergens in de hofstad een verstoring van de openbare orde dreigt – al heeft hij al gezegd dan tóch te komen kijken.

Maar eigenlijk begint het werk van Van Zanen, tot en met dinsdagavond burgemeester van Utrecht, onmiddellijk. Met kennismaken met de stad waarvan hij tot nu toe vooral de Binnenhof-kant kende. Toen hij werd voorgedragen, was dat het eerste dat vrijwel alle fracties in de gemeenteraad wilden dat Van Zanen zou gaan doen. De nieuwe burgemeester bracht immers een groot deel van zijn carrière door in Utrecht.

Lees ook een portret van Jan van Zanen: Utrecht was geen eindstation voor Van Zanen. ‘Jan is ambitieus’

„Hij heeft veel plusjes en één minnetje”, zei Richard de Mos van Hart voor Den Haag toen. „Hij is niet geworteld in Den Haag, hij zal alle delen, van de Schilderwijk tot Scheveningen en van Loosduinen tot Ypenburg, moeten leren kennen.” Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij raadde Van Zanen aan „te verdwalen in de hoeken en gaten” van de stad. Mikal Tseggai (PvdA) adviseerde hem niet alleen naar huizen in Bezuidenhout te zoeken, maar ook in de Transvaal.

De kennismaking wordt enigszins bemoeilijkt door corona. Een grote receptie houden voor inwoners, zoals Van Zanen in Utrecht deed, kan niet. Hij zal, zegt zijn woordvoerder, vooral zoveel mogelijk praatjes maken met Hagenaars.

En dan liggen er ook nog drie grote dossiers op Van Zanen te wachten, die waarnemend burgemeester Johan Remkes acht maanden geleden bestempelde als prioriteit:

1. Openbare orde

De afgelopen weekenden greep de ME in bij eerder door de burgemeester verboden demonstraties tegen de coronamaatregelen. In Utrecht verbood Van Zanen ook een antilockdowndemonstratie, maar toen bleven de demonstranten thuis. In Den Haag zijn er gemiddeld vijf demonstraties per week, van kleine eenmansacties tot grote bijeenkomsten op het Malieveld.

Van Zanen is, als voorzitter van de veiligheidsregio Haaglanden, verantwoordelijk voor het handhaven van de noodverordeningen. Hij zal zich bovendien moeten laten informeren over Syriëgangers, ondermijning, probleemwijken en – groepen.

Nu even op de achtergrond spelen de vuurstapels in Scheveningen en Duindorp. Die gingen vorige jaarwisseling niet door, wat leidde tot onlusten. Waarnemend burgemeester Remkes had beloofd de bouwers voor 1 juli duidelijkheid te geven over hun vergunning. Er zijn „constructieve gesprekken” geweest. Maar doordat evenementen wegens corona tot 1 september zijn verboden, liggen de aanvragen stil.

2. Integriteit

Sinds de inval in het stadhuis door de rijksrecherche wacht Den Haag op de resultaten van een onderzoek naar vermeende ambtelijke corruptie door oud-wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui van Hart voor Den Haag. Onbekend is wanneer de rijksrecherche dat onderzoek afrondt. Alle zittende wethouders zijn sindsdien gescreend en uit die screening bleek veel onduidelijkheid over regels.

Ook ambtelijk spelen integriteitskwesties: de belangrijkste vastgoedambtenaar is vertrokken na een onderzoek naar het mogelijk bevoordelen van bouwer VolkerWessels. Hij heeft „op meerdere vlakken niet transparant gehandeld, bijvoorbeeld door het toevoegen van passages aan verslagen”.

Met de gemeenteraad hield Remkes begin dit jaar een ‘heisessie’ over integriteit. Hij stuurde de raad voorafgaand een lange brief met onder meer suggesties over openheid van donaties en giften aan politieke partijen, transparantie over hoofd- en nevenfuncties, en het vermijden van „te nauwe” banden met actie- en belangengroepen die zich richten op het beleid van de gemeente.

3. Gemeenteraad

De brief van Remkes ging ook over het gedrag van de gemeenteraad, zowel tijdens raadsvergaderingen als op sociale media. Daar gaat het onderlinge debat er soms stevig aan toe. Dat was niet alleen Remkes opgevallen, eerder uitte commissaris van de koning van Zuid-Holland, Jaap Smit, ook al kritiek. Uit een naar Omroep West gelekt gesprek bleek dat hij de fractievoorzitters aansprak op hun functioneren. „Ik heb van de week eens naar zo’n raadsvergadering gekeken”, zegt hij. „Daar word ik als toeschouwer niet blij van, moet ik u zeggen. Ik zit dan te kijken naar de raad van de derde grootste stad van Nederland met een hoog profiel. Nou, nou, nou, jongens.”

Er wordt nog altijd onderzocht wie het gesprek lekte, en ook wie uit de vertrouwenscommissie lekte die uiteindelijk besloot tot de voordracht van Pauline Krikke, die in oktober opstapte, als burgemeester.