Belgische koning Filip betuigt ‘diepste spijt’ aan Congo

Excuses In een brief aan de Congolese president Tshisekedi schrijft koning Filip dat de „gruweldaden” uit de koloniale periode in het collectieve Belgische geheugen zitten.
De Belgische koning Filip (rechts) tijdens een bezoek aan een militaire vliegbasis in Peer eerder deze maand.
De Belgische koning Filip (rechts) tijdens een bezoek aan een militaire vliegbasis in Peer eerder deze maand. Foto Yorick Jansens/AFP

De Belgische koning Filip heeft in een brief aan de Congolese president Félix Tshisekedi zijn „diepste spijt” betuigd voor het koloniale verleden. Dat melden verschillende Belgische media, waarvan sommige de brief integraal hebben gepubliceerd, dinsdag. Congo viert dinsdag zestig jaar onafhankelijkheid, wat volgens de Belgische koning een „uitstekende gelegenheid is om de vriendschappelijke banden” tussen beiden landen te herbevestigen.

Volgens koning Filip is het nodig om in „openheid en sereniteit” te spreken, als Congo en België de banden willen versterken. Belgisch-Congo werd eind 1908 een Belgische kolonie, maar stond al vanaf 1885 onder persoonlijk bewind van koning Leopold II. Miljoenen Congolezen zouden tijdens zijn bewind zijn vermoord. De „gruweldaden” die in die tijd gepleegd zijn, zitten volgens koning Filip in het collectieve geheugen van België. Ook onder Belgisch bestuur is volgens de koning „leed veroorzaakt”.

„De tijd is rijp voor België om op zoek te gaan naar de waarheid”, zegt de Belgische premier Sophie Wilmès in een reactie op de brief van de koning tegen persbureau AFP. „En dat begint bij het lijden van de ander te erkennen”, aldus Wilmès.

Lees ook: In België wankelt ‘kolonistenkoning’ Leopold II nu echt op zijn sokkel

Menselijke waardigheid

De koloniale wonden zijn volgens koning Filip tegenwoordig nog „pijnlijk voelbaar” door discriminatie in de samenleving. Om de „mondiale uitdagingen” aan te kunnen gaan en te strijden voor menselijke waardigheid is het volgens Filip noodzaak dat landen de krachten bundelen. Hij schrijft het daarnaast te betreuren dat hij niet kan afreizen naar Congo, dat hij „graag beter wil leren kennen”.

De discussie over Belgische excuses aan Congo speelt al langer. De wereldwijde anti-racismeprotesten als gevolg van de dood van de zwarte Amerikaan George Floyd hebben het debat opnieuw aangewakkerd. Meerdere standbeelden van Leopold II zijn in de afgelopen weken beklad of verwijderd. Onder meer de universiteiten in Leuven en Bergen hebben het beeld van Leopold II weggehaald.