BAM schikt, wentelt af op verzekeraar

Bouwongeluk Keulen Bouwer BAM treft na elf jaar schikking van 200 miljoen euro voor instorten van stadsarchief bij aanleg nieuwe metrolijn in Keulen.

Foto Oliver Berg/EPA

Ruim elf jaar na dato heeft BAM dinsdag een financiële streep gezet onder een bouwongeluk bij de aanleg van de Noord-Zuid-metrolijn in Keulen. Het bouwbedrijf maakte bekend voor 200 miljoen euro een schikking te hebben getroffen met de stad en het lokale ov-bedrijf. Zo’n 80 procent van dat bedrag betaalt de verzekering.

Op dinsdagmiddag 3 maart 2009 verdween de geschiedenis van Keulen in een groot gat. Door fouten bij ondergrondse werkzaamheden aan de nieuwe metrolijn in de Belgische Wijk stortte het Keulse stadsarchief in. Ruim 60.000 documenten en boeken, waaronder stukken uit de vroege Middeleeuwen, stortten in een dertig meter diep gat. Twee mensen kwamen om. De restauratie van het grotendeels geborgen archief duurt waarschijnlijk nog decennia.

Al sinds 2009 maakt BAM in zijn jaarverslagen, in de paragrafen over financiële en juridische risico’s, melding van het ongeluk. Aanvankelijk stelde BAM dat zich „geen substantieel nadelige financiële gevolgen zullen voordoen”. Maar die mededeling verdween in 2014 uit het jaarverslag.

Lees ook: Keulse metro lichtend voorbeeld voor Noord/Zuidlijn

Pakket van 600 miljoen

De schikking van BAM is onderdeel van een pakket van 600 miljoen euro. Voor de bouw van de kilometerslange metrolijn vormde BAM, via zijn Duitse dochter Wayss & Freytag Ingenieurbau, een consortium met bouwbedrijven Bilfinger en Strabag. Deze Duitse en Oostenrijkse bouwers dragen beide ook 200 miljoen euro bij.

Het metroproject was relatief goed verzekerd, blijkt uit persberichten van BAM en Strabag waarin wordt gesteld dat verzekeraars het leeuwendeel van de schikking ophoesten. BAM stelt dat het zelf zo’n 40 miljoen euro aan de schikking kwijt is.

Voor het bouwbedrijf uit Bunnik (19.500 werknemers, 7,2 miljard euro omzet in 2019) is dat bedrag te overzien, zegt analist André Mulder van Kepler Cheuvreux. „Het is een aardig bedrag en een tegenvallertje, maar het is niet van grote invloed op de financiële ratio’s.” Toch zakte de koers dinsdag met zo’n 5 procent.

BAM schrijft op zijn website dat er is geschikt „om deze langlopende en uiterst gecompliceerde kwestie af te ronden in het belang van alle belanghebbenden, inbegrepen de aandeelhouders van BAM”. Met de schikking zijn volgens het bedrijf alle lopende vorderingen afgedaan en is afgesproken dat er geen nieuwe zullen volgen.

BAM maakte afgelopen jaren verschillende tegenvallers bekend, onder meer op Duitse bouwprojecten en de bouw van de Zeesluis in IJmuiden. „Nu lijkt het beeld: ‘daar heb je BAM weer’”, zegt Mulder. „Maar dat is niet terecht.” Mislukkingen van projecten hebben ‘slechts’ zo’n 10 tot 15 procent van BAM’s resultaat afgehaald.

Lees ook: Op de tekentafel deed de zeesluis het prima

BAM heeft volgens hem bovendien de juiste strategische koers gekozen door „vaker ‘nee’ te zeggen” tegen grote, complexe infrastructuurprojecten. „Unieke projecten brengen unieke verliezen met zich mee als het fout gaat”, zegt Mulder. „Bij dergelijke projecten ben je dag in dag uit bezig met het wiel uitvinden. Dan kun je beter een paar huizen bouwen. Dat betekent minder marge, maar ook stukken minder risico.”