‘Meeste Nederlanders vinden seks zonder toestemming verkrachting’

Seksueel geweld Bijna een op de vijf mannen vinden dat er verzachtende omstandigheden kunnen zijn in verkrachtingszaken. Bijvoorbeeld als het slachtoffer niet duidelijk nee zegt, blijkt uit onderzoek van Amnesty.
Ferd Grapperhaus op archiefbeeld. Amnesty roept de minister van Justitie en Veiligheid op om seks zonder instemming onder ook zonder dwang of geweld onder verkrachting te laten vallen.
Ferd Grapperhaus op archiefbeeld. Amnesty roept de minister van Justitie en Veiligheid op om seks zonder instemming onder ook zonder dwang of geweld onder verkrachting te laten vallen. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Ruim driekwart van de Nederlanders vindt seks zonder wederzijdse instemming verkrachting, en ruim de helft vindt dat de dader ook net zo streng bestraft zou moeten worden. Dat is gebleken uit representatief onderzoek door I&O Research in opdracht van Amnesty. De mensenrechtenorganisatie vindt dat de voorgenomen aanscherping van de wetgeving niet ver genoeg gaat en stelt op basis van dit onderzoek dat een meerderheid van de Nederlanders (55 procent) het daarmee eens is.

Het is nu nog zo dat iemand pas vervolgd kan worden voor seks zonder instemming als er sprake is van geweld of dwang. Minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) wil daarom een nieuwe strafbaarstelling invoeren: ‘seks tegen de wil’, waar maximaal zes jaar gevangenisstraf op zou moeten komen te staan. De maximumstraf voor verkrachting is dubbel zo hoog. Amnesty is tegen de twee categorieën. „Dit onderzoek maakt duidelijk hoe groot het probleem is en hoe belangrijk het is dat seks zonder instemming ook in de wet als verkrachting wordt erkend en niet als ‘seks tegen de wil’, zoals de minister voorstelt”, zegt Martine Goeman op de website van Amnesty.

Lees ook dit commentaar: Positie van vrouw bij seksueel geweld wordt versterkt, en terecht

Mannen en vrouwen oneens

Het lichaam van een op de tien mensen is wel eens zonder toestemming binnengedrongen, zo blijkt uit het onderzoek. Het is 19 procent van de vrouwen wel eens gebeurd. Dat percentage is zes keer hoger dan onder mannen. Twee derde van deze groep beschouwt dit zelf als verkrachting, hoewel jongere vrouwen die term minder snel gebruiken dan oudere vrouwen. Ongeveer een op de acht vrouwen beschouwt zichzelf als slachtoffer van verkrachting, concluderen de onderzoekers, en ongeveer een op de veertig mannen.

Desgevraagd zegt 18 procent van de mannen dat er verzachtende redenen kunnen zijn voor een verkrachting. Bijvoorbeeld als het slachtoffer zich niet actief verzet of nee zegt (11 procent), als dader en slachtoffer een relatie hebben (5 procent) of als het slachtoffer vrijwillig is meegegaan (4 procent). Kleinere groepen vinden het een mogelijke verzachtende omstandigheid als het slachtoffer „sexy of provocerend” gekleed gaat (3 procent) of als het slachtoffer onder invloed is van drank of drugs (2 procent). Jongens en jonge mannen noemen dat soort argumenten vaker dan oudere mannen. Van de vrouwen vindt 8 procent verzachtende omstandigheden überhaupt denkbaar.