De ‘Netflixgeneratie’ moet bij ABN Amro achter witwassers aan

Financiële criminaliteit Banken hebben personeel nodig dat verdachte transacties en klanten screent. ABN Amro richt zich op pas afgestudeerden.

Beeld uit de maandag door ABN Amro uitgebrachte kortfilm The Dark Side of Money. Met de film wil de bank honderden jonge witwaswerknemers werven.
Beeld uit de maandag door ABN Amro uitgebrachte kortfilm The Dark Side of Money. Met de film wil de bank honderden jonge witwaswerknemers werven. Beeld Tebbernekkel

Een van de productiebureaus achter misdaadserie Mocro Maffia werd ingeschakeld. En bij Vice, een mediaplatform voor millennials, werd royaal reclameruimte ingekocht. Maandag lanceerde ABN Amro een campagne om „honderden anti-witwashelden” te werven.

Daartoe liet de bank de spannende korte film The Dark Side of Money maken. Horecaondernemer Remco raakt in de film verstrikt in het witwasimperium van Ivar dat schuilgaat achter een vishandel. De film bevat bewust enkele ‘plot holes’ – scenariofoutjes – zodat de kijker kan zien of hij wel het oplettende oog heeft dat nodig is om witwasheld te worden.

Vanwege gebrekkige witwascontroles in het verleden heeft ABN Amro de aandacht van justitie en toezichthouder DNB. Met de wervingscampagne wil de bank „de Netflixgeneratie” enthousiasmeren voor het zogeheten customer due diligence-werk, licht hr-manager Maaike Scholtens toe.

Dat werk bestaat uit het screenen van klanten en transacties op witwassen, fraude en andere vormen van financieel-economische criminaliteit. Banken zijn daar, als poortwachter van het financiële stelsel, wettelijk toe verplicht.

ABN Amro heeft 2.500 antiwitwaswerknemers, en nog 400 openstaande vacatures. Bij andere banken is dat beeld „niet anders”, zegt recruitmentmanager Anja van Ginkel van Etage 0, een detacheerder die personeel levert aan verschillende grote banken. „De markt is booming. Sinds het schandaal bij ING zijn banken hier heel actief mee aan de slag.”

Student geschiedenis

ING sloot in 2018 een recordschikking met justitie van 775 miljoen euro wegens het jarenlang overtreden van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Momenteel loopt tegen ABN Amro een vergelijkbaar strafrechtelijk onderzoek. Justitie verdenkt de bank ervan „gedurende een langere periode” niet genoeg gedaan te hebben om witwassen door klanten te voorkomen. Ongebruikelijke transacties zouden niet of te laat te zijn gemeld en foute klanten niet op tijd de deur gewezen.

Lees ook: Hoe jarenlang miljoenen van de corrupte Braziliaanse bouwgigant door ABN Amro vloeiden

Terwijl voormalig topman Kees van Dijkhuizen zich in 2018 nog „senang” voelde bij ABN Amro’s antiwitwasinspanningen, verraste hij beleggers vorig jaar tot tweemaal toe met de mededeling dat er extra geld moest worden uitgetrokken voor de klanten- en transactiescreening: bij elkaar zo’n 200 miljoen euro. Toezichthouder DNB verplichtte ABN Amro alle particuliere klanten (ruim vijf miljoen) opnieuw door te lichten.

Het UWV plaatste de customer due diligence-medewerker hoog op de lijst van moeilijk vervulbare vacatures van 2019. Mede „door strengere eisen van toezichthouders” richten financiële instellingen nieuwe afdelingen op die onderzoek doen naar de organisatiestructuur, bedrijfsactiviteiten en geldstromen van hun klanten.

Bij ABN Amro valt dit werk onder de afdeling Detecting Financial Crime (DFC). Een specifieke studieachtergrond hebben de witwashelden die er werken niet nodig, vertelt hr-manager Scholtens. Het gaat er bijvoorbeeld niet om of iemand bedrijfseconomie heeft gestudeerd en een jaarrekening begrijpt. „Je kan bij ons ook met geschiedenis aan de slag. Het is belangrijk dat je analytische skills hebt en bepaalde patronen ziet.” Bijleren over witwassen gebeurt via de interne DFC Academy. De bank werft onder afgestudeerde hbo’ers en wo’ers, maar mbo’ers zijn ook welkom als ze voor een capaciteitentest slagen.

Een kick

Over customer due diligence-werk klinkt soms de kritiek dat het onbevredigend is. Werknemers zitten achter hun computer klanten en transacties te beoordelen en krijgen niet te horen wat het effect van hun werk is. „Die terugkoppeling krijg je inderdaad niet, maar het werk geeft mij alsnog veel voldoening”, vertelt Freya Spronk (26) die sinds ruim een jaar bij ABN Amro zakelijke klanten onderzoekt.

Lees ook: De witwasjagers van ING: geen ervaring, geen financiële achtergrond

Van de dossiers die op haar bureau belanden, bestaat al het vermoeden dat er iets mis is. Spronk onderzoekt daarna onder meer de bedrijfsstructuur en transacties van een klant en bepaalt daarna diens risicoprofiel: neutraal, hoog of onacceptabel. Dat profiel bepaalt weer hoe vaak een klant opnieuw onderzocht wordt. Spronk zegt een „kick” te krijgen van haar bijdrage aan „een goede bank” en de bestrijding van financieel-economische criminaliteit.

Via de maandag gelanceerde wervingscampagne (motto: ‘fout geld spaart niemand’) probeert ABN Amro een soortgelijk gevoel op te roepen bij werkzoekenden. ABN Amro-topman Robert Swaak wijst er in het persbericht op dat het de bank te doen is om „de juiste mensen te vinden die mee willen werken aan een veiliger financieel stelsel” en dat er „in Nederland jaarlijks 13 miljard euro aan crimineel geld wordt witgewassen”.

Affiche van de korte film. Beeld Tebbernekkel

„Mensen hechten eraan dat hun werk er maatschappelijk toe doet”, zegt recruiter Van Ginkel van Etage 0. Ze vindt het in dat licht handig van ABN Amro dat de bank het maatschappelijk nut van het werk benadrukt in de film en campagne. Dat is namelijk belangrijk voor de ‘Netflixgeneratie’ op wie de bank zich richt.

Bovengemiddeld salaris

De salarissen in de sector liggen „vanwege marktwerking” behoorlijk hoog, zegt Van Ginkel. Een beginnende antiwitwaswerknemer verdient bij ABN Amro zo’n 2.700 euro bruto per maand, exclusief 11 procent keuzebudget. Voor zowel hbo’ers als wo’ers is dat boven het gemiddelde startsalaris voor afgestudeerden.

Dat vindt Spronk ook. Al benadrukt ze dat het haar niet om het geld te doen is, maar om de opleidingsmogelijkheden en het maatschappelijke nut. Ze merkt dagelijks dat er veel vraag is naar werknemers zoals zij. „Ik krijg bijna dagelijks berichtjes op LinkedIn van recruiters. Ik zou zo bij een andere bank kunnen werken.”