Laatste nieuws Covid-19

Massa-ontslag bij vliegtuigbouwer Airbus

In dit blog lees je de laatste ontwikkelingen over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC op dinsdag 30 juni de belangrijkste ontwikkelingen omtrent de wereldwijde uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt bij. Volg voor het laatste nieuws het nieuwe coronablog:

Lees hier het coronablog van woensdag 1 juli

Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag:

  • Het RIVM heeft melding gemaakt van zes nieuwe sterfgevallen door het coronavirus. In totaal heeft Covid-19 nu 6.113 levens geëist in Nederland.
  • Vliegtuigfabrikant Airbus wil wereldwijd 15.000 banen schrappen als gevolg van de coronacrisis. De reorganisatie moet nog wel langs de vakbonden.
  • Vanwege oplevingen van het coronavirus zijn in het Verenigd Koninkrijk, India, de Verenigde Staten en Australië de coronamaatregelen weer enigszins aangescherpt.
  • Reizigers uit 'veilige' landen buiten de EU mogen vanaf vandaag weer naar Europa reizen. De Verenigde Staten staan niet op de lijst van veertien veilige landen.
  • De medisch adviseur van de Amerikaanse regering, Anthony Fauci, heeft gewaarschuwd dat de Verenigde Staten afstevenen op zo'n 100.000 nieuwe coronabesmettingen per dag, als het land niet meer doet om het virus te beteugelen.
  • Grote muziekfestivals zitten er deze zomer nog niet in, zegt voorzitter van het Veiligheidsberaad Hubert Bruls. Er mogen maximaal 250 mensen aanwezig zijn, die allemaal moeten zitten. „Dan houdt een dancefeest snel op”, aldus Bruls.

'VS kopen overgrote hoeveelheid Covid-19-medicijn remdesivir op'

De Verenigde Staten hebben de overgrote hoeveelheid van het Covid-19-medicijn remdesivir opgekocht. Dat meldt de Britse krant The Guardian dinsdagavond.

De VS zouden 500.000 doses van de Amerikaanse farmaceut Gilead hebben opgekocht. Het gaat om de volledige productie voor de maand juli en om 90 procent van de productie voor augustus en september. Daarmee blijft vrijwel geen voorraad over, schrijft de krant. „De VS heeft toegang tot het grootste deel van de voorraad, er is niets meer voor Europa over", zegt een onderzoeker van de universiteit van Liverpool. Experts vrezen dat hetzelfde zal gebeuren op het moment dat een vaccin tegen het nieuwe coronavirus beschikbaar wordt.

Lees ook: Covid-19-medicijn ook in Europa goedgekeurd

Remdesivir, oorspronkelijk een medicijn tegen ebola, is het eerste middel dat door de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit is toegestaan bij de behandeling van ernstig zieke coronapatiënten. Vorige week werd het gebruik van het middel ook door de Europese medicijnautoriteiten goedgekeurd bij patiënten die met een longontsteking in het ziekenhuis liggen.

Zweden stelt commissie in om corona-aanpak te onderzoeken

Zweden stelt een commissie aan om de omstreden corona-aanpak van het land te evalueren. Dat meldt persbureau Reuters dinsdag. Het Zweedse kabinet reageert daarmee op de forse kritiek die het kreeg vanwege het relatief hoge dodental in het land. Meer dan 5.300 Zweden overleden sinds het begin van de coronacrisis aan de longziekte Covid-19. In omliggende landen lag het dodental veel lager. In Finland stierven 325 patiënten, in Noorwegen bezweken 250 mensen en in Denemarken ging het om zeshonderd doden. In tegenstelling tot de andere Scandinavische landen stelde Zweden geen lockdown in: scholen en bleven bedrijven open.

Beluister ook de podcast: Zweden doet het anders - en voelt nu de pijn

„De vraag is niet of Zweden als gevolg hiervan verandert, de vraag is hoe", zei de premier Stefan Löfven tijdens een persconferentie. De commissie gaat onderzoeken hoe het coronavirus in Zweden terecht is gekomen, hoe het zich heeft verspreid en of de regering adequaat heeft gehandeld. De kritiek in Zweden uit zich vooral op het aantal doden in verzorgingstehuizen: de meeste slachtoffers vielen onder de oudere bevolking. De commissie komt naar verwachting eind november met de eerste bevindingen.

Massa-ontslag bij vliegtuigbouwer Airbus

Vliegtuigfabrikant Airbus wil wereldwijd 15.000 banen schrappen als gevolg van de coronacrisis. De banen verdwijnen nog voor het einde van de zomer van 2021, zo maakt het bedrijf dinsdag bekend. De reorganisatie moet nog wel langs de vakbonden. In totaal werken momenteel 135.000 mensen voor Airbus.

De meeste banen verdwijnen in Frankrijk (5.000) en Duitsland (5.100). In die landen worden er ook banen geschrapt bij dochterondernemingen Stelia en Premium AEROTEC, die zich beide richten op ruimtevaart. Daarnaast gaan er banen verloren in het Verenigd Koninkrijk (1.700), Spanje (900) en nog eens 1.300 buiten Europa. Airbus zet regelingen op voor vrijwillig vertrek, vervroegde uittreding en langdurige deeltijdwerk. Al kunnen gedwongen ontslagen „op dit moment niet worden uitgesloten", schrijft de Europese vliegtuigbouwer.

Airbus zegt dat de reorganisatie noodzakelijk is voor „het veiligstellen van de toekomst van het bedrijf”. De vliegtuigbouwer kampt met een afname van bijna 40 procent in de vraag naar commerciële passagiersvliegtuigen nu het internationale luchtverkeer is lamgelegd door het coronavirus.

„Airbus wordt geconfronteerd met de ernstigste crisis die deze industrie ooit heeft meegemaakt”, schrijft Airbus-topman Guillaume Faury en een verklaring. Hij verwacht dat het internationale luchtverkeer niet voor 2023 is hersteld. In het slechtste geval gaat het om 2025.

Drie bases van easyJet dicht

Eerder op dinsdag werd bekend dat easyJet zo'n 4.500 banen schrapt in het Verenigd Koninkrijk. De Britse vliegtuigmaatschappij wil bovendien drie Britse bases sluiten, die op de luchthaven van Newcastle en twee nabij Londen, Stansted en Southend. Die laatste twee vliegvelden zijn onder Nederlandse passagiers bekend om de goedkope vluchten vanuit Amsterdam.

Ruim zevenhonderd piloten die vanuit het Verenigd Koninkrijk voor easyJet werken, verliezen mogelijk hun baan. Dat is ongeveer een derde van het totaal aantal easyJet-piloten in het VK. Ook easyJet verwacht dat de vraag naar vliegtickets in 2023 weer op het niveau van voor de crisis is.

Viroloog Fauci waarschuwt: mogelijk 100.000 besmettingen per dag in VS

De medisch adviseur van de Amerikaanse regering, Anthony Fauci, heeft gewaarschuwd dat de Verenigde Staten afstevenen op zo'n 100.000 nieuwe coronabesmettingen per dag, als het land niet meer doet om het virus te beteugelen. Dat heeft hij dinsdag tegenover de Amerikaanse Senaat gezegd, meldt persbureau Reuters.

In de VS worden momenteel 40.000 nieuwe besmettingen per dag geregistreerd, maar dat kan snel opgelopen, aldus Fauci. Dat komt ook doordat Amerikanen zich niet goed aan de regels houden, zoals het dragen van mondkapjes. Hij zei hierover „zeer bezorgd” te zijn.

Met name in de staten Florida, Arizona en Texas is het aantal besmettingen recentelijk enorm opgelopen. Vorige week draaiden de staten daarom een aantal versoepelingen van coronamaatregelen weer terug. Zo moesten bars in de staten weer dicht. De miljoenenstad Los Angeles in Californië is een nieuwe virushaard geworden. Maandag werden daar drieduizend nieuwe besmettingen vastgesteld. In de VS zijn nu zo'n 2,6 miljoen besmettingen met het longvirus vastgesteld.

Twitter avatar Reuters Reuters The U.S. could see 100,000 new cases per day with the current surge of COVID-19 diagnoses in some states, Dr. Anthony Fauci, the top U.S. infectious disease expert said. More from Dr. Fauci's testimony https://t.co/GAJQCNXJSi https://t.co/z4PfncDrfO

1 op de 100 test positief in teststraat

Ongeveer een op de honderd mensen test positief op Covid-19 in de teststraten van de GGD. Het percentage positieve testen daalde van 2 procent in eerste week van juni naar 0,9 procent vorige week. Dat meldt het RIVM dinsdag.

Sinds 1 juni kan iedereen in Nederland met (milde) klachten zich laten testen bij een van de tachtig GGD-testfaciliteiten. Tussen 1 juni en afgelopen maandagochtend 10.00 uur zijn daar 230.445 testen afgenomen, waarvan er tot nog toe 2.726 positief (1,2 procent) waren. Van 6.396 afgenomen tests is nog geen uitslag bekend.

Tot dusver hebben 17.859 mensen met een contactberoep, zoals kappers, schoonheidsspecialisten of rijschoolhouders, zich laten testen op het coronavirus. Daarvan testten 171 mensen (iets minder dan 1 procent) positief op Covid-19. De GGD voert circa 80 procent van alle coronatesten uit. Ook ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingstehuizen nemen testen af.

Een man wordt getest in een GGD-teststraat in Dordrecht. Foto John van Hamond

Voetbalkampioenschap Afrika Cup uitgesteld tot 2022

De geplande Afrika Cup in Kameroen van januari gaat niet door en wordt uitgesteld tot januari 2022. Dat heeft organisator Confédération Africaine de Football (CAF) dinsdag bekendgemaakt.

In de Africa Cup of Nations spelen verschillende Afrikaanse landen tegen elkaar. De kampioenschappen zouden van 9 januari tot 6 februari gehouden worden in Kameroen, maar door de uitbraak van het coronavirus zijn nog niet alle kwalificatierondes gespeeld. De CAF maakt op een later tijdstip bekend wanneer de kwalificatieduels alsnog zullen plaatsvinden.

Het toernooi wordt iedere twee jaar gespeeld. De CAF heeft niets bekendgemaakt over een mogelijk uitstel voor het toernooi van 2023 in gastland Ivoorkust.

Algerijnse voetbalfans, tijdens de wedstrijd Algerije-Kenia op 30 juni 2019, tijdens de Afrika Cup van dat jaar. Foto Gavin Barker/EPA

Europa opent woensdag grenzen voor 'veilige' landen

Reizigers uit 'veilige' landen buiten de EU mogen vanaf deze woensdag weer naar Europa reizen. Dat zijn de vertegenwoordigers van Europese lidstaten dinsdag overeengekomen in Brussel. Ambassadeurs van de EU-lidstaten hebben na wekenlange onderhandelingen een lijst met veertien zogenoemde veilige landen opgesteld.

Het besluit is een aanbeveling aan alle EU-landen en daarmee niet juridisch bindend. De buitengrenzen zijn sinds 17 maart gesloten en enkel voor essentiële reizen geopend, zoals goederenvervoer van medicijnen en voedsel.

Reizigers uit de volgende landen zijn volgens de aanbeveling vanaf juli weer welkom: Algerije, Australië, Canada, Georgië, Japan, Marokko, Montenegro, Nieuw-Zeeland, Rwanda, Servië, Thailand, Tunesië, Uruguay en Zuid-Korea. „Onder voorbehoud van wederkerigheid” worden ook reizigers vanuit China weer toegelaten. EU-burgers in landen die niet op deze lijst staan, moeten wel worden toegelaten.

De lijst van landen is gebaseerd op de „epidemiologische situatie” per land en moet iedere twee weken opnieuw geëvalueerd worden. Bij deze keuze wegen onder meer het aantal besmettingsgevallen, de betrouwbaarheid van informatie en de aanpak van testen, bron- en contactonderzoek in de betreffende landen mee.

„De autoriteiten in de individuele lidstaten blijven verantwoordelijk voor de uitvoering van deze aanbeveling”, benadrukt de Europese Raad in een verklaring. Lidstaten mogen de reisbeperkingen voor de uitgekozen landen ook geleidelijk opheffen. Het is volgens de Raad niet de bedoeling dat lidstaten zonder overleg beperkingen op niet genoemde landen opheffen.

Aantal Covid-19-patiënten met drie afgenomen tot 29

Op dit moment worden 29 Covid-19-patiënten verzorgd op een Nederlandse intensive care − 3 minder dan maandag. Dat heeft het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding zojuist bekendgemaakt. Daarnaast liggen 559 patiënten met andere aandoeningen op de IC's, 32 meer dan een dag eerder.

De corona-afdeling van de IC in een Assens ziekenhuis. Foto Kees van de Veen

Voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg noemt het aantal nieuwe Covid-opnames „erg laag”. Inmiddels liggen op meer dan de helft van de IC-afdelingen in Nederland geen patiënten meer die lijden aan de longziekte die wordt veroorzaakt door het nieuwe coronavirus. Buiten de IC's worden momenteel 160 Covid-patiënten verzorgd, drie meer dan maandag.

Lees ook over het plan om de IC-capaciteit uit te breiden naar 1.350 bedden

Rechter: KLM mag ook ervaren personeel ontslaan

Luchtvaartmaatschappij KLM mag indien nodig ook cabinepersoneel ontslaan dat al langer in dienst is. Dat heeft de Rechtbank Amsterdam dinsdag besloten in een kort geding dat was aangespannen door vakbond VNC.

De vakbond wilde KLM via de rechter dwingen het zogeheten lifo-principe (last in, first out) toe te passen. Volgens dat principe wordt diegene die het laatst in dienst is gekomen, als eerste ontslagen bij bedrijfseconomisch ontslag. KLM is hiertegen omdat dan vooral de jongere werknemers op het laagste functieniveau in aanmerking komen voor ontslag, wat voor een „onevenwichtige samenstelling” van het cabinepersoneel zou zorgen. Het bedrijf houdt liever vast aan het afspiegelingsbeginsel, oftewel spreiding over alle leeftijdsgroepen.

VNC vreest juist dat ervaren medewerkers die ontslagen worden elders weer „onderaan de ladder” moeten beginnen en wees hierbij naar eerdere cao-afspraken. De rechter ging daar niet in mee. In de huidige cao die tot en met 2022 loopt zijn geen nadere afspraken gemaakt over het lifo-principe. Daarbij stelde de rechtbank dat overstappen naar een andere maatschappij in de huidige wereldwijde crisis in de luchtvaart „weinig reëel” lijkt.

KLM moet vanwege de coronacrisis stevig bezuinigen. Het bedrijf ontvangt 3,4 miljard euro aan staatssteun en moet in ruil daarvoor de kosten terugbrengen met 15 procent. Het leeuwendeel daarvan moet worden opgebracht door de werknemers, die krappere arbeidsvoorwaarden en lagere lonen tegemoet zien. Daarnaast is het mogelijk dat er gedwongen ontslagen vallen nu het aantal vluchten is gekelderd.

Lees ook: Alleen coalitie positief over steun aan KLM

RIVM meldt bij laatste dagelijkse update zes nieuwe sterfgevallen door Covid-19

Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal zes sterfgevallen door Covid-19 gemeld. Ook zijn drie ziekenhuisopnames van patiënten die lijden aan de longziekte geregistreerd. In beide gevallen geldt dat het niet zeker is dat de overlijdens of de opnames in het afgelopen etmaal plaatsvonden omdat de registratie soms enige vertraging heeft.

Het officiële dodental ligt nu op 6.113 en in totaal zijn 11.877 mensen die leden aan Covid-19 opgenomen (geweest). Verder zijn sinds maandag 57 mensen in Nederland positief getest op het coronavirus, waarmee het totaal aantal besmettingen oploopt tot 50.273. Het werkelijke aantal besmettingen ligt hoger omdat niet iedereen zich heeft laten testen op het virus.

Het is de laatste keer dat het RIVM een dagelijkse update geeft over het aantal sterfgevallen, ziekenhuisopnames en positieve testen. Vanaf volgende week zullen deze data eens per week, op dinsdag, bekendgemaakt worden.

UWV: 11.500 aanvragen voor financiële steun flexwerkers, helft afgewezen

Ongeveer de helft van de tot nu toe binnengekomen aanvragen voor financiële steun voor werknemers met flexibele contracten wordt afgewezen door het UWV. Sinds het aanmeldpunt vorige week maandag online ging, zijn 11.500 aanvragen binnengekomen bij de uitkeringsinstantie. De meeste aanvragen worden afgewezen omdat de betreffende flexwerker een te laag salaris in februari of een te hoog salaris in april verdiende.

Onder de zogenoemde TOFA-regeling kunnen onder anderen flexwerkers en oproep- en uitzendkrachten tot en met 12 juli een tegemoetkoming van 550 euro voor de maanden maart, april en mei aanvragen (in totaal 1.650 euro). De regeling is bedoeld voor medewerkers met flexibele contracten die in februari meer dan 400 euro verdienden en in april minimaal 200 euro verloren op hun salaris. Ook mag het loon in april niet hoger zijn geweest dan 550 euro. Flexwerkers die in de afgelopen maanden geld ontvingen uit socialezekerheidsregelingen, zoals de WW of bijstand, maken geen kans op de tegemoetkoming.

Via de adviestool van het UWV kunnen mensen uitzoeken of ze in aanmerking komen voor de financiële steun. Als dat het geval is, worden zij doorgestuurd naar de website waar zij zich kunnen aanmelden.

Vijf miljard pond voor investeringen in Britse wegen, scholen en ziekenhuizen

Een overzicht van het nieuws uit het buitenland.

  • De Britse regering maakt 5 miljard pond (zo'n 5,5 miljard euro) vrij voor investeringen in onder meer wegen, scholen en ziekenhuizen. Dat heeft premier Boris Johnson dinsdag gezegd tijdens een persconferentie, meldt persbureau Reuters. Johnson zei dat het Verenigd Koninkrijk geen slachtoffer kan blijven van de coronacrisis en dat snel ingegrepen moet worden omdat de economie al „duizelingwekkend” gekrompen is. Volgens de premier heeft de crisis bovendien de problemen in het zorgsysteem blootgelegd. Van alle landen in Europa zijn in het VK de meeste doden gevallen.
  • Het resterende deel van de wereldkampioenschappen Rugby Sevens is door de wereldrugbybond afgelast. De rondes in Hongkong, Singapore, Canada, Engeland en Frankrijk waren eerder al uitgesteld, maar zijn nu geannuleerd vanwege de coronapandemie. Het is voor het eerst in 44 jaar dat er in Hongkong geen Rugby Sevens-ronde wordt gespeeld. Op basis van de eerdere resultaten riep World Rugby wel een winnaar uit. Zowel bij de mannen als de vrouwen is Nieuw-Zeeland tot kampioen gekroond.
  • In Indonesië zijn dinsdag 71 nieuwe doden als gevolg van de longziekte Covid-19 gemeld. Dat is het hoogste dagelijkse aantal sinds de uitbraak van het coronavirus, schrijft persbureau Reuters. In totaal is nu van 2.876 mensen in de Aziatische archipel bekend dat zij zijn overleden aan het coronavirus. Het aantal bevestigde besmettingen nam in de afgelopen 24 uur toe met 1.293, waardoor het totale aantal nu op meer dan 56.000 staat.
  • Griekenland opent vanaf woensdag de landsgrenzen. Veerboten uit het buitenland en internationale vluchten zijn per 1 juli weer welkom. Alleen vluchten vanuit het Verenigd Koninkrijk en Zweden mogen voorlopig nog niet landen op de Griekse luchthavens. Reizigers die het land binnen willen komen moeten ten minste 48 uur van tevoren een speciaal formulier hebben ingevuld via de website van de Griekse overheid.

Johnson spreekt zijn landgenoten toe vanuit Dudley. Foto Paul Ellis/Reuters

Ov-reizigers houden zich over algemeen aan regels, 120 boetes uitgeschreven

Reizigers in het openbaar vervoer houden zich tot nu toe „ongelofelijk goed” aan de regels en richtlijnen, maar de vervoersbedrijven zullen wel strenger worden op het dragen van mondkapjes. Dat zegt OV-NL-voorzitter Pedro Peters dinsdag. De verwachting is dat het vanaf woensdag weer drukker wordt in het ov omdat een aantal beperkingen voor het gebruik ervan wordt opgeheven. Zo worden niet-noodzakelijke reizen weer toegestaan. „Het risico dat je een ander besmet is echt een stuk minder met een mondkapje, dus die worden alleen maar belangrijker”, aldus Peters.

Onderzoek in de provincie Utrecht heeft uitgewezen dat 91 tot 94 procent van de reizigers zich aan de mondkapjesplicht in het ov houdt, vertelt Peters. Hij denkt dat het beeld in de rest van het land vergelijkbaar is. Dat wil zeggen dat duizenden, zo niet tienduizenden reizigers per dag zich niet aan de regels houden. Toch zijn er in een maand tijd slechts 120 bekeuringen uitgeschreven. „We hebben gezegd: we gaan niet voor bekeuren, maar spreken mensen aan op een vriendelijke manier”, aldus de voorzitter. „Vanaf 1 juli gaan we meer handhaven. Niet op bekeuringenjacht, maar iedereen moet er wel aan gewend zijn dat het verplicht is.”

Bereidheid om regels te volgen

Peters maakt zich „wat zorgen” over de bereidheid om de regels en richtlijnen op te volgen. „Je ziet het wel verwateren.” Die zorgen hebben ook betrekking op de periode ná de zomervakantie, als het aantal forenzen en studenten in het openbaar vervoer waarschijnlijk hoger zal zijn dan nu. De vervoerders hebben daarom afgesproken het aantal reizigers en de mate waarin zij hun mondkapjes dragen te monitoren. In augustus wordt de stand van zaken geëvalueerd met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en wordt gekeken of de maatregelen nog toereikend zijn.

Op basis van het aantal mensen dat in- en uitcheckt met de OV-chipkaart schat OV-NL dat het aantal reizigers is afgenomen met zo'n 70 procent ten opzichte van vorig jaar. Toch wordt de capaciteit in bus, tram, metro en trein weer steeds meer benut. „We hopen dat vanaf woensdag weer veel meer mensen gaan reizen, maar wel dat ze dat zoveel mogelijk verspreid over de dag doen en niet allemaal in de ochtendspits”, zegt Peters.

CCV verwacht meer burenruzies door coronacrisis en warm weer

Deze zomer kan het aantal meldingen van buurtoverlast en burenruzies weleens flink oplopen. Dat stelt het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) dinsdag op basis van een enquête onder gemeenten, woningcorporaties en organisaties die helpen bij buurtbemiddeling. Buren wordt geadviseerd spanningen „snel in de kiem te smoren en op tijd aan de bel te trekken”.

Politie-inzet na een buurtruzie in Almelo. Foto GinoPress/Hollandse Hoogte

Warme zomers leiden volgens het CCV sowieso al tot meer burenruzies. Veelvoorkomende klachten in de zomer zijn meldingen van geluidsoverlast en bezwaren tegen barbecues en vuurkorven. Omdat door de coronamaatregelen meer mensen thuis zullen werken en hun vakanties thuis zullen doorbrengen, verwachten buurtbemiddelingsorganisaties vaker te worden opgeroepen.

In 2019 steeg het aantal meldingen van buurtoverlast met 6 procent naar 18.000 ten opzichte van het jaar daarvoor. Die stijging is volgens het CCV vooral toe te schrijven aan het ontstaan van buurtbemiddeling in een aantal gemeenten. Of door de coronacrisis tot nu toe meer meldingen zijn binnengekomen bij de bemiddelingsorganisaties kan het CCV nog niet zeggen.

Nederlandse huishoudens sparen recordbedrag in mei

Nederlandse huishoudens hebben afgelopen mei een recordbedrag gespaard. De spaarrekeningen namen toe met 9,4 miljard euro, bleek maandag uit cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB). Het gezamenlijke spaargeld van alle huishoudens komt hiermee op ruim 384 miljard euro.

DNB, die het Nederlandse spaargedrag sinds 1998 bijhoudt, ziet ieder jaar een piek in de maand mei. Dat is de maand waarin huishoudens vakantiegeld binnenkrijgen, zegt woordvoerder Bouke Bergsma. „Dit jaar is die piek ongekend hoog door de coronacrisis. Nederlanders gaven de afgelopen tijd weinig geld uit aan bijvoorbeeld vakanties en etentjes.” Vorig jaar spaarden Nederlandse huishoudens in mei gezamenlijk 6,2 miljard euro.

Dat Nederlanders de afgelopen maanden weinig geld hebben uitgegeven, bleek vorige week ook uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Huishoudens besteedden in april 17,4 procent minder dan een jaar eerder. Nooit eerder nam het CBS zo'n grote krimp in binnenlandse consumptie waar. Consumenten geven onder andere minder uit aan diensten zoals kappers, restaurants, theaters, sportscholen en het openbaar vervoer, aldus het CBS.

Coronamaatregelen heringevoerd in Engeland, VS, Australië en India

Een overzicht van het coronavirusgerelateerde nieuws uit het buitenland.

  • In verschillende landen zijn de coronamaatregelen weer aangescherpt vanwege nieuwe oplevingen van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. In de Engelse stad Leicester wordt vanwege een stijgend aantal ziektegevallen in de loop van de week een aantal winkels weer gesloten, mogen de horeca en kappers niet meer open en gaan ook de scholen weer goeddeels dicht. Los Angeles ziet voor de Amerikaanse onafhankelijkheidsdag af van de heropening van de stranden en de Australische stad Melbourne heeft 36 buitenwijken afgegrendeld. Ook in India hebben meerdere deelstaten extra maatregelen getroffen.
  • Afghaanse ziekenhuizen hebben grote moeite met de behandeling van Covid-19-patiënten, meldt de BBC. Vrije bedden en personeel zijn volgens de omroep lastig te vinden en de prijzen van zuurstofflessen stijgen. Het zorgstelsel in het land is nog altijd gehavend door tientallen jaren oorlog. Ook corruptie is een probleem, zeker nu het ministerie van Volksgezondheid meer te besteden heeft dan normaal. Volgens de Britse omroep is het moeilijk in te schatten hoeveel mensen besmet zijn in het land. Deels komt dat doordat betrouwbare cijfers ontbreken, deels doordat het voor sommige inwoners taboe is om over een besmettingsgeval in de familie te praten.
  • De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft maandag gewaarschuwd dat de pandemie „nog lang niet op zijn eind” is en dat de situatie zelfs verslechtert. De WHO heeft al meer dan tien miljoen ziektegevallen bevestigd en een half miljoen doden geteld. Later deze week hoopt directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus een vergadering te beleggen om een beter beeld van de huidige stand van zaken te krijgen. Wel acht hij het duidelijk dat de uitbraak verre van over is omdat de meeste mensen nog vatbaar zijn voor het coronavirus, aldus persbureau AP. „Het ergste moet nog komen.”

Een informatiebord over de coronamaatregelen in Leicester. Foto Ben Stansall/AFP

Bruls: nog geen festivals en disco's deze zomer

Grote muziekfestivals zullen er deze zomer nog niet zijn. Het organiseren daarvan is ook na de vorige week afgekondigde versoepelingen van de coronamaatregelen niet reëel, heeft voorzitter van het Veiligheidsberaad Hubert Bruls maandagavond volgens persbureau ANP gezegd.

Een eerste probleem is dat de regels die vanaf 1 juli gelden geen ruimte bieden voor grootschalige feesten. In buitensituaties waar geen sprake is van een doorstroming van bezoekers, zoals festivals, mogen maximaal 250 mensen aanwezig zijn. Die moeten bovendien allemaal zitten. „Dan houdt een dancefestival al snel op”, aldus Bruls, die ook burgemeester van Nijmegen is.

Bezoekers tijdens het Best Kept Secret-festival in Hilvarenbeek, vorig jaar. Foto Andreas Terlaak

Daarnaast is het volgens Bruls de vraag of het praktisch nog haalbaar zou zijn een groot openluchtevenement op te zetten. „Veel organisatoren hebben hun personeel al met vakantie gestuurd omdat zij niet meer hadden verwacht dat deze zomer nog iets kon. Sponsoren moeten opnieuw worden gezocht”, zei hij. „De vraag is of het sowieso lucratief is om nu iets te organiseren.”

Bruls herhaalde ook dat braderieën en kermissen geen probleem zijn, maar benadrukte dat de situatie nog niet normaal is. „Corona houdt een zomerslaapje, maar is echt niet weg. Het wordt een andere zomer dan voorheen. [...] Naar de disco gaan, zit er de komende maanden nog niet in.”

Lees ook: De nieuwe versoepelingen: een handleiding voor het leven na 1 juli

Hoogste omzetgroei detailhandel in veertien jaar

De Nederlandse detailhandel heeft in de maand mei 8,2 procent meer omgezet dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het CBS die dinsdag bekend zijn gemaakt. Het gaat om de grootste omzetgroei in veertien jaar. Sectoren die door het coronavirus juist meer verkochten, zoals bouwmarkten en winkels in doe-het-zelf-artikelen, behaalden in mei recordomzetten volgens het CBS. Andere winkels, zoals kleding- en schoenenwinkels, leden in mei juist omzetverliezen ten opzichte van een jaar eerder.

Online steeg het aantal verkopen vorige maand met bijna de helft ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De omzet van winkels waarvan de verkoop via internet niet de belangrijkste activiteit is, steeg met bijna 65 procent zelfs nog harder. Overigens zag die sector zijn omzet in april nog met ruim 90 procent groeien ten opzichte van een jaar eerder. Supermarkten verkochten in mei ook een stuk beter dan in dezelfde maand vorig jaar, met een omzetgroei van ruim 10 procent als gevolg.

De totale omzet van winkels in de non-foodsector groeide voor het eerst sinds eind maart weer. Het contrast tussen verschillende winkeltypes binnen die sector is groot, schrijft het CBS. Door de coronamaatregelen moesten diverse winkels (tijdelijk) worden gesloten en liep bij sommige bedrijven de omzet terug naar nul. Kleding- en schoenenwinkels leden daardoor in maart en april al recordverliezen, en ook in mei hadden die bedrijven te maken met omzetdalingen ten opzichte van een jaar eerder. Meubelwinkels, elektronicabedrijven en witgoedverkopers scoorden afgelopen maand juist beter.

Winkelier bij een filiaal van bouwketen Gamma. Foto Remko de Waal/ANP

Vooral horeca vraagt uitstel van betaling aan bij Belastingdienst

Bedrijven met tien tot en met tweehonderdvijftig werknemers hebben het vaakst uitstel van betaling bij de Belastingdienst gevraagd en ontvangen. Tussen 1 april en 12 juni ging het om bijna eenderde van dit soort bedrijven. Dat blijkt dinsdag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Vanwege de uitbraak van het coronavirus kunnen bedrijven tot zeker 1 oktober 2020 drie maanden uitstel aanvragen voor het betalen van belastingen, zoals inkomstenbelasting, Zorgverzekeringswet, vennootschapsbelasting, loonheffingen.

Bij ondernemingen van twee tot tien werkzame personen kreeg 12 procent uitstel, onder bedrijven met één werkzame persoon minder dan 5 procent. Vooral de horeca vroeg hulp: van die groep kreeg 57 procent uitstel van betaling. Bedrijven in de financiële dienstverlening vroegen en ontvingen het minst vaak uitstel van betaling, slechts één op de zeven deed dit.

Tot nu toe kregen 128.000 bedrijven uitstel van betaling. Bedrijven met minder dan tien werkzame personen vroegen en kregen vooral uitstel van betaling voor omzetbelasting (btw). Bedrijven met tien of meer werknemers vroegen vooral uitstel van de loonheffingen.

Het laatste coronanieuws

In dit blog houdt NRC de laatste ontwikkelingen bij omtrent de uitbraak van het coronavirus. Een overzicht van het belangrijkste nieuws van maandag:

  • Premier Mark Rutte maakte bekend dat Nederland het Caribische deel van het koninkrijk financieel steunt tijdens de coronacrisis, maar niet zonder voorwaarden.
  • Bij de GGD'en in Nederland zijn in de afgelopen week 61.598 coronatests afgenomen, ongeveer hetzelfde aantal als in de week daarvoor.
  • Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) adviseren het kabinet bij een eventuele tweede golf coronabesmettingen verpleeghuizen de ruimte te geven om hun eigen bezoekersregeling te bepalen.
  • Entertainmentgroep Cirque du Soleil heeft in de VS faillissementsbescherming aangevraagd omdat het bedrijf nagenoeg geen shows meer kan uitvoeren door de coronamaatregelen wereldwijd.
  • Vliegtuigbouwer Airbus gaat de productie van nieuwe modellen met 40 procent verlagen waardoor duizenden banen geschrapt moeten worden.
Lees hier: het blog van maandag terug