Poolse presidentsverkiezingen onbeslist na corona-uitstel

Zittend president Duda staat op winst, maar hem wacht een spannende tweede ronde tegen oppositiekandidaat Trzaskowski, burgemeester van Warschau.

De Poolse president Duda en zijn vrouw wuiven naar aanhangers in de plaats Lowicz na het sluiten van de stemlokalen.
De Poolse president Duda en zijn vrouw wuiven naar aanhangers in de plaats Lowicz na het sluiten van de stemlokalen. Petr David Josek/AP

De eerste ronde van de Poolse presidentsverkiezingen is zondag gewonnen door de zittende president Andrzej Duda. De door de conservatief-nationalistische regeringspartij PiS gesteunde kandidaat haalde echter geen absolute meerderheid, daarom vindt over twee weken een tweede ronde plaats. Op 12 juli is de meer liberale Rafal Trzaskowski van de partij Burgerplatform Duda’s enige tegenkandidaat. Volgens peilingen is die tweestrijd uiterst spannend, omdat kiezers van de negen afgevallen kandidaten in groteren getale naar Trzaskowski zouden overstappen.

Polen doet de Europese rechtsorde wankelen

De opkomst zondag was met bijna 63 procent ongekend hoog. Toen maandagochtend 99,8 procent van de stemmen geteld was, bleek daarvan bijna 44 procent daarvan uitgebracht op Duda en ruim 30 procent op Trzaskowski.

De president heeft in Polen de macht om wetten te vetoën en rechters te benoemen. Onder Duda is het land regelmatig in aanvaring gekomen met de Europese Commissie vanwege het onderwerpen van de rechterlijke macht en het schaden van de rechtsstaat.

Uitgesteld

De verkiezingen zouden oorspronkelijk op 10 mei plaatsvinden, maar een poging deze tijdens de coronapandemnie per poststem te organiseren, verzandde in onmin binnen de door PiS geleide coalitie. Voordat de verkiezingen werden uitgesteld leek Duda verzekerd van doorslaggevende winst in de eerste ronde, maar nadat Burgerplatform van kandidaat wisselde, werd de strijd alsnog spannend. Trzaskowski, de huidige burgemeester van Warschau, wil de rechtsstaat herstellen en meer toenadering tot Brussel. „Ik ben de kandidaat van de verandering”, zei Trzaskowski in een eerste reactie op zondagavond, zich beroepend op de meerderheid van de kiezers die niet op Duda stemde. Duda prees zichzelf gelukkig dat er „veel meer mensen op mij gestemd hebben dan in de eerste ronde vijf jaar geleden”, toen hij in de tweede ronde zijn toenmalige tegenkandidaat overtrof.

Aanvulling (29 juni 2020): De cijfers uit de eerste versie van dit artikel berustten op exit polls. Op maandagochtend zijn deze vervangen door de daadwerkelijk getelde stemmen.