Opinie

Krimpen? KLM moet juist blijven groeien

Rosanne Hertzberger

Het steunpakket voor KLM is zowel de lelijkste als de beste keuze die dit kabinet heeft gemaakt. Lelijk omdat KLM een bedrijf is waar moeilijk nog enige genegenheid voor is te voelen.

Neem alleen al de piloten. Ze behoren tot de rijkste loonslaven van Nederland. Een flink aantal verdient meer dan de minister-president, meer dan de medisch specialist, en bijna tien keer zoveel als een verpleegkundige die last heeft van precies dezelfde werkdruk en doorwaakte nachten.

En dat terwijl piloten stiekem gewoon een stelletje veredelde buschauffeurs zijn die maar moeilijk kunnen verhullen dat algoritmes beter kunnen landen dan zij en die voornamelijk voor de vorm met zijn tweeën in de cockpit zitten.

De staatssteun die het bedrijf nu ontvangt, in de vorm van leningen en garanties, komt bovenop alle andere fiscale voordelen. Op een kilo groente zit 9 procent meer omzetbelasting dan op een vliegticket. Over een nieuwe fiets betaalt u 21 procent meer belasting. Als u tankt, gaat de helft naar de staat. Als KLM tankt niets. En nog moet het een paar miljard krijgen om overeind te blijven.

De vloot van KLM? De vliegtuigen zien er al vijftig jaar min of meer hetzelfde uit. Het milieu? De enige, concrete klimaatwinst die de onderneming heeft geboekt, is bereikt door de cabines steeds verder vol te stouwen. Alleen het media-aanbod is erop vooruitgegaan in de lucht.

Corona heeft de ongelijkheid tussen de mensen in en om het vliegtuig nog wat verder vergroot: de mensen in het vliegtuig lijken daadwerkelijk extra beschermd tegen coronabesmetting dankzij de luchtfilters. Dit in tegenstelling tot de mensen buiten het vliegtuig. Want het ultrafijnstof dat zo’n blauw vliegtuig produceert, lijkt het risico op ernstig beloop van Covid-19 te vergroten.

De anderhalvemeterregel hoeft niet te worden gehandhaafd en BOA’s delen geen boetes uit als mensen bij het inchecken te dicht op elkaar staan. Die uitzonderingspositie doet denken aan het klimaatakkoord van Parijs, waar AirFrance-KLM wederom de dans kon ontspringen. Er loopt inmiddels een klacht bij de Reclame Code Commissie omdat dat beetje biobrandstof dat het bedrijf in de grote kerosinetanks bijdruppelt een schoolvoorbeeld van greenwashing is. Klaar? Nee, ik vergeet nog iets. De eeuwigdurende allesverzengende herrie die de toestellen produceren.

En toch is het goed om KLM te steunen. Sterker, het bedrijf moet kunnen doorgroeien en het aantal vluchten kunnen vergroten, inclusief alle uitstoot en lawaai. Vliegveld Lelystad moet open, er moeten meer passagiers op Schiphol overstappen.

Natuurlijk, we kunnen alles wat vies, milieu-onvriendelijk, onaardig of energie-intensief is uit Nederland wegbezemen. We kunnen onze staalproductie, varkensstallen, gaswinning, haven en luchtvaart de nek omdraaien en de bijbehorende viezigheid over de schutting kieperen. Dat levert een heerlijk schoon, groen, stil, prettig land op. Een soort Waddeneiland, van waar we met schone handen kunnen roepen naar de rest van de wereld dat ze iets aan klimaatverandering en vervuiling moeten doen.

Het is een soort nieuw groen nationalisme dat we bij de milieubewegingen zien. In hun reactie op de luchtvaartnota van minister Van Nieuwenhuizen (VVD, Infrastructuur en Waterstaat) schrijven organisaties als Milieudefensie en Greenpeace dat Schiphol moet krimpen om onze klimaatdoelen te halen. Zo denken ze een mondiaal probleem als klimaatverandering lokaal op te lossen. Ze lijken vooral Nederlanders, de rijkste mensen ter wereld, te willen beschermen tegen vervuiling en herrie.

Leuk of niet, de realiteit is dat de luchtvaart de afgelopen tien jaar met meer dan 5 procent per jaar groeit. Het betekent dat elk vliegtuig dat niet in Amsterdam landt, elders landt. Dat men elders overstapt. Elders belasting ontduikt, fijnstof de lucht in blaast en mensen uit hun slaap houdt.

Willen we de wereld verbeteren, dan moeten we geen Waddeneiland worden. Dan moeten we relevant blijven en meegroeien met alle viezigheid van dien. AirFrance-KLM moet de schoonste, stilste en verantwoordelijkste luchtvaartmaatschappij worden. Maar daarvoor moet ze wel voortbestaan.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.