Brieven

Racisme

Maar wat in Qatar gebeurt is toch ook heel erg?

Foto EPA/AMNESTY INTERNATIONAL

Iedereen kent het wel: bij kritiek die je krijgt die je misplaatst of onzinnig vindt, er iets anders bij halen. Met de stevige maatschappijkritiek uit de Black Lives Matter-beweging zagen we veel van dit soort reflexen. Toen het Nederlands elftal liet weten het tv-programma Veronica Inside van Johan Derksen te boycotten, na diens racistische ‘grap’ over Akwasi, was een vaak gehoorde reactie: „Hoe zit het dan met het WK in Qatar? Dat moeten jullie dan ook boycotten.” Daar worden arbeiders die de stadions bouwen als slaven behandeld.

Dit is ‘whataboutism’, een drogreden die je als schwalbe kan typeren. Een schwalbe in het voetbal is een duikelpartij die het spel ontregelt. Dat is wat het ‘Qatar-argument’ in deze discussie poogt te doen. Het afleiden van de kern van een pijnlijk relevante discussie, die niets met de barre omstandigheden in Qatar te maken heeft. Want eerder voelde de goegemeente nooit de noodzaak om hiervoor in de bres te springen. Nu wel – omdat er een gesprek op gang komt dat de vinger op een zere plek legt. Helaas lijkt whataboutism een trend. Verklaar je je solidair met X, wordt geëist dat je je ook over Y uitspreekt. Ogenschijnlijk ben je pas moreel consistent als je alle onderwerpen even actief steunt. Zo niet, dan is dat moreel hypocriet. Misschien komt het voort uit jaloezie over de aandacht voor een andere kwestie. Maar net als de schwalbe is whataboutism geen ‘fair play’. Laat iedereen zich richten op de eigen strijd voor de goede zaak, in plaats van het antwoord te zoeken bij de hypocrisie van de rest.