Kom niet aan het zout op ons eitje

Wat eten we? Als het over zout gaat, zijn we kennelijk behoorlijk hardleers.

Foto getty

Een ei zonder zout is als een zoen zonder snor, zo hoorde ik mijn vader eens zeggen tegen een verpleegkundige die hem ervan probeerde te overtuigen minder zout te eten. Mijn vaders is geen nier-, maar wel hart- en diabetespatiënt. Hij houdt van zout. En niet alleen op zijn eitje. Zo lang ik me kan herinneren, klaagt mijn moeder aan tafel over zijn gewoonte om zonder proeven naar het zoutvaatje te grijpen.

Nu begrijp ik dat vanuit culinair oogpunt beslist. Met zout gaan strooien voor je geproefd hebt, is een motie van wantrouwen jegens de kok. Maar tegelijkertijd maak ik mezelf wijs dat het met mijn vaders zoutinname wel meevalt. Aangezien mijn moeder altijd vers kookt en hij zelden of nooit chips, pizza en andere notoir zoute snacks eet, zit hij vermoedelijk ver onder het landelijk gemiddelde.

Volgens de Nierstichting krijgt 85 procent van de bevolking gemiddeld 9 gram zout per dag binnen. Terwijl de Gezondheidsraad al jaren adviseert om dagelijks niet meer dan 6 gram zout te eten. Als het over zout gaat, zijn we kennelijk behoorlijk hardleers. Reden genoeg voor de Nierstichting om zaterdag 27 juni een nieuwe campagne af te trappen. Tijdens de zogeheten Zoutchallenge wordt het Nederlandse publiek, met behulp van tips en recepten, uitgedaagd om in twaalf dagen te ontdekken dat eten met minder zout net zo lekker kan zijn.

„We proberen de nadruk te leggen op de positieve kant van het verhaal”, vertelt Eveline Martens aan de telefoon. Martens is gezondheidswetenschapper en programmamedewerker preventie bij de Nierstichting. „Minder zout betekent juist méér smaak. En twaalf dagen is een mooie periode om te wennen aan nieuwe eetgewoonten. We hopen dat mensen in die tijd in elk geval de pure smaak van producten gaan ontdekken, zodat ze niet meer terugvallen in hun oude zoutgebruik.”

Bewerkte voedingsmiddelen

Nederland telt 1,7 miljoen mensen met chronische nierschade, van wie maar liefst 680.000 mensen dat niet weten. Je merkt namelijk pas dat er iets aan de hand is wanneer je nieren nog maar voor 30 procent functioneren. Mensen met diabetes, hart- en vaatziekten en/of een hoge bloeddruk moeten extra oppassen. Zij lopen een verhoogd risico op nierschade als gevolg van een te hoge zoutinname.

Moet ik dan toch nog maar eens met mijn vader praten over dat zout op zijn eitje? „Van het zout dat we binnenkrijgen komt 80 procent uit bewerkte voedingsmiddelen en slechts 20 procent uit het zoutvaatje”, zegt Martens. Kijk, dat valt mee. „Maar van die 80 procent is het grootste deel ervan afkomstig van heel gewone, alledaagse dingen zoals kaas, broodbeleg en bewerkt vlees. Een plak Goudse 48+ kaas bevat een halve gram zout. Met een plakje gerookte zalm zit je al op 1,3 gram.”

Lees ook: Zout, suiker, vet. De cardioloog trapte zelf ook in alle ‘instinkers’

Ai, dat valt dan weer tegen. En een pizza? „Een gemiddelde pizza bevat 4,2 gram zout. Daarmee zit je dus al op tweederde van je dagelijkse dosis. Het grootste probleem zijn kant-en-klaarproducten. Vandaar dat wij als Nierstichting, samen met het Diabetesfonds en de Hartstichting, pleiten voor nog veel strengere normen voor de voedingsindustrie. Wat ons betreft gaan de criteria die nu zijn afgesproken lang niet ver genoeg.”

Nog even over dat eitje… „Waarom zou je daar niet eens peper over strooien in plaats van zout?”