Brits-Amerikaanse twist over zetten van kopje thee

Eerst melk en dan het theezakje? Dieper kan je een Brit niet kwetsen. Een Amerikaanse deed het toch op een Tik Tok-filmpje en wist een zalige rel te ontketenen.

Eerst melk en dan het theezakje? Dieper kan je een Brit niet kwetsen.
Eerst melk en dan het theezakje? Dieper kan je een Brit niet kwetsen. Foto S. French

Wat krijg je als je een mok koud water in de magnetron doet met een plens melk, een berg suiker en een theezakje? Juist. Ophef! En niet zo maar ophef, maar Britse ophef over Brits-zijn, de lievelingsophef van het Verenigd Koninkrijk.

Dit is een relletje dat zich afspeelt op sociale media, vooral Twitter en Tik Tok. @jchelle36, een Amerikaanse die in Engeland woont, plaatst filmpjes over haar eigen leven. Ze laat zien hoe (volgens haar) gerechten gemaakt worden die (volgens haar) typisch Engels zijn, zoals ‘British tea’ en ‘UK Eggs’. Dat water in een magnetron wordt opgewarmd is erg. Dat roerei gemaakt wordt met suiker en een dot zoete slagroom uit een spuitbus is erger. Dat ze eerst melk toevoegt en dan pas het theezakje is een affront. Off with her head, briesen boze Britten.

Dat laatste is een generatieconflict. Peilingbureau YouGov verichtte in 2018 onderzoek waaruit bleek dat 9 op de 10 Britten jonger dan 50 melk als laatste toevoegen, maar dat bijna een derde van Britten ouder dan 65 melk als eerste in hun mok doen. De verklaring is dat vroeger kopjes barstten als je er direct kokend water in deed. De koude melk diende als buffer. Inmiddels zijn broze kopjes ingeruild voor bonkige mokken en is het probleem opgelost. Dat melk geen splijtzwam meer is, betekent niet dat de voedseldebatten geluwd zijn. In de weken dat Britten niet ruziën over of Churchill een racist of een held was, twisten ze over eten. Spreek je scones uit met een korte of een lange ‘o’? Smeer je er eerst cream of eerst jam op? Is een Jaffa-cake een koekje of, nou ja, een cake? Welke thee is lekkerder: PG Tips of Tetley?

Maar zodra de jonge en luidruchtige achterneven en -nichten zich melden vanaf de andere kant van de Atlantische Oceaan is er nationale eenheid. Een niet gering deel van de Britse bevolking denkt dat het cultureel nauwer verbonden is met de VS dan met het Europese vasteland, maar als het op eten en drinken aankomt, is het een geval Mars en Venus.

De wijlen Britse reisschrijver en restaurantcriticus AA Gill kon zijn walging amper onderdrukken toen hij in de VS een Starbucks binnenstapte. ‘Amerikanen koffie laten maken is als Amerikanen vragen een kaart van de wereld te tekenen’, sneerde Gill. Hij nam vooral aanstoot aan de mok waaruit hij moest drinken. ‘De rand is zo dik dat je of een Amerikaan of een python moet zijn om je lippen er omheen te krijgen.’

De Britse ambassadeur in Washington trachtte de theerel te ontzenuwen met haar eigen filmpje. Ze laat Britse militairen, in een bos, op een schip en in een vliegtuig, a proper cuppa zetten. Maar spreekt ook eerbiedig haar dank uit voor het trans-Atlantische bondgenootschap.

Slimme zet. Een akkefietje kan snel oplaaien. In 1773 waren Amerikaanse kolonisten boos over de invoerregels en -heffingen afgekondigd door het Britse parlement. Ze dumpten kisten met thee in de haven van Boston: een van de beginpunten van de Amerikaanse revolutie. Sindsdien weten beide volkeren: thee doet ertoe.