Brieven

Brieven 26/6/2020

Kunst

Niet inkapselen

Het initiatief om een Sociaal-Creatieve Raad op te richten (‘Sociaal Creatieve Raad’ biedt kunstenaar aan als probleemoplosser, 24/6) lijkt sympathiek en vooruitstrevend, maar is ontzettend riskant. Kunst, cultuur en creativiteit worden hiermee namelijk definitief economisch ingekapseld, en dit leidt eerder tot creatieve dienstbaarheid dan tot radicale vernieuwing. Een belangrijke functie van creativiteit is het ontdekken en tonen van nieuwe, onvermoede mogelijkheden. Een creatieve sector die zich een functie als maatschappelijke probleemoplosser wil aanmeten, met het vergroten van de eigen relevantie en financiële ruimte als onderliggend doel, wordt onvermijdelijk ondersteuner van hetzelfde systeem dat veel van die maatschappelijke problemen veroorzaakt. De meer confronterende en zelfs destabiliserende vormen van creativiteit die we zo hard nodig hebben, worden hiermee verder gemarginaliseerd. Ja, kunst en cultuur zijn maatschappelijk relevant en broodnodig. Maar dan wel vanuit hun rol als buitenstaander. Houd deze unieke rol in stand, sterker nog, eis haar op en verdedig haar luidruchtig.

Natuur

Boer schiet tekort

In de reportage over boeren in Natura 2000-gebied (‘Wij zijn zelf gek op de natuur’, 19/6) komen verongelijkte Twentse boeren aan het woord die onder andere vinden dat de natuur in hun gebied al mooi genoeg is. Het is er zelfs mooier geworden mede dankzij het kappen van houtwallen, zo beweert een van hen. Tsja, dan heb je wel een aparte voorstelling van natuur. Wie topografische kaarten van nu vergelijkt met die uit het begin van de vorige eeuw kan beschaamd constateren hoe veel landschappelijke variëteit er verdwenen is in dit toch nog steeds fraaie stukje Nederland. Om wat van die kleinschalige diversiteit terug te halen is een natuurbeleid nodig dat veel verder gaat dan het enkel over te laten aan de boeren, zoals briefschrijvers M. en B. Semmekrot-Roelofs (Stop de bemoeienis, 24/6) voorstellen. De grote ecoloog en natuurbeschermer, wijlen Victor Westhoff, dichtte al in 1989: „Waar bleef de boer, hij die de grond beheert?/ Hij werd tot smurrie-held gedegradeerd,/ verwoester van het erfdeel hem verleend” (fragment uit ‘Noord-Brabant’).

Energie

Groen voor buitenland?

Een Amerikaanse multinational wil datacentra in Nederland vestigen (Zeewolde speelt straks Champions League – met stroomverbruik, 22/6). Pas als alle contracten zijn getekend en de gemeenteraad van Zeewolde heeft ingestemd, mag Nederland weten welke computergigant naar de polder komt. Om aan alle energiebehoeften van deze buitenlander te voldoen zijn gigantische windmolens nodig. Veel omwonenden zullen daar last van hebben. Ik ben het eens met het commentaar Nationale regie is nodig bij vestiging van kolossale datacentra (23/6). Dit hoort niet thuis op het gemeentelijk niveau. De Amerikanen komen vanzelfsprekend met een leger aan topadvocaten en wurgcontracten. Daar moet vanuit Nederland ook op topniveau naar gekeken worden. Word wakker, Den Haag: zit Nederland wel te wachten op dit soort bedrijven, die hier alleen natuur en milieu komen belasten en vrijwel alle voordelen van transacties voor zichzelf houden?

Correcties/aanvullingen

Uitbuiting minderjarigen

In het artikel Naar een jong meisje was hij nooit ‘expliciet’ op zoek (18/6, p.9) worden cijfers genoemd van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel: jaarlijks zouden 3.000 minderjarigen slachtoffer worden van uitbuiting. Dit is een schatting. Ook wordt vermeld dat in de Schiedamse kelderboxzaak uit 2015 sprake was van dwang. De zaak kwam destijds aan het licht door een klant die naar de politie stapte nadat het meisje hem had verteld dat ze 16 jaar was en onder dwang in de prostitutie was beland. Of er sprake was van dwang, werd door de rechter in het vonnis niet expliciet benoemd. Doordat het meisje minderjarig is, is er volgens de rechter al sprake van misbruik.