Beroering Eerste Van Swindenstraat om plan massale bomenkap

Talk of the Town / Amsterdam Zo’n 80 iepen aan de Eerste Van Swindenstraat moeten wijken, maar omwonenden zijn tegen. De bomen blijken onderdeel van de HBS.

Foto Bram Petraeus

Het zijn de „straatkinderen van het bos”, de iepen waarvan er ruim 30.000 in Amsterdam staan. Volgens Bart Dart, oprichter van Werkgroep Bomen Bescherming Amsterdam, zijn mensen die erop uitkijken „belanghebbenden”. In elk geval leidt de voorgenomen kap van zo’n 80 iepen aan de Eerste Van Swindenstraat in Oost tot beroering bij omwonenden. De petitie ‘Kappen met kappen in de Eerste Van Swinden’ op petities.nl telt inmiddels 1.166 ondertekeningen.

Volgens stadsdeel Oost is het al geruime tijd de wens van winkeliers om de straat opnieuw te profileren. Er is sprake van achterstallig onderhoud. „Dat zal helaas ten koste gaan van de bomen. De wortels zitten in de weg en dat zou gevaarlijk zijn bij de herinrichting”, aldus een woordvoerder van stadsdeel Oost. Daarnaast zouden door wortelopdruk de tegels losraken, wat tot onveilige situaties leidt. Dat laatste is inderdaad op een aantal plaatsen aan de boomspiegel – de vrije grond aan de voet van de bomen – te zien; wortels komen naar boven en zijn lelijk beschadigd.

Ook wijst onderzoek uit dat de bomen in matige conditie verkeren, een beperkte levensduur hebben en niet in staat zijn de ondergrondse werkzaamheden te overleven. Het stadsdeel erkent dat kappen „spijtig” is, „maar in sommige gevallen de beste optie die in een keer alle knelpunten oplost”. Als ze daadwerkelijk gekapt worden, dan houdt het stadsdeel zich aan de Amsterdamse bomenverordening dat er nieuwe bomen worden terug geplant; 56 in dit geval, met een groeiplaats van ten minste 25 kubieke meter. „Hierdoor komt er uiteindelijk meer groen in de straat. Bij aanplant van nieuwe bomen van goede kwaliteit aan beide zijden krijgen deze optimale groeimogelijkheden, dus meer ruimte onder en boven de grond.”

De Eerste Van Swindenstraat in Oost, nu nog met tientallen iepen. Foto Bram Petraeus

‘Krijgen er sprietjes voor terug’

Anke Bakker, raadslid van Partij voor de Dieren, zegt „geschokt” te zijn door de voorgenomen kap. „De bomen hebben nu een hoogte van meer dan 12 meter, daar krijgen we sprietjes voor terug. Het onderzoek wees bovendien uit dat slechts 70 procent een matige kwaliteit heeft en 60 procent toch nog een levensverwachting van tien tot 25 jaar. Het is teleurstellend dat in een gemeente met een GroenLinks-college bij herprofilering de eerste reflex is: kappen van de bomen. Terwijl de eerste verplichting juist moet zijn: behoud de bomen. Kennelijk is er altijd een prangende noodzaak voor het opofferen van bomen.”

De bewoners denken daar duidelijk anders over, blijkt uit de petitie: „Wij, Amsterdammers, groenliefhebbers, bezorgden over de waterhuishouding, ondernemers en omwonenden constateren dat er geen noodzaak is de bomen te kappen bij de herinrichting.” Volgens hen zijn de „huidige bomen goed geaard en groeien ze goed”.

Hoofdbomenstructuur

Met buurtbewoner en bomenkenner Bart Dart lopen we door de straat. Zijn werkgroep adviseert bewoners veelal met succes in procedures tegen kap. Hij heeft een belangrijk document bij zich, Beleidskader Puccinimethode (2018), waarin de gemeente zelf de maatregelen vastlegt hoe om te gaan met stedelijk groen, om dat „steeds beter (te) laten aansluiten bij de behoeften van bewoners, ondernemers en bezoekers”. Dart deed een verrassende ontdekking: de iepen aan deze straat behoren tot de Hoofdbomenstructuur (HBS), een groene corridor die de Indische Buurt verbindt met het Oosterpark. In de HBS staat „het belang van de boom voorop”.

Het verbaast Bart Dart dat het stadsdeel in het plan tot herinrichting met geen woord rept over de iepen als onderdeel van de Hoofdbomenstructuur

Het verbaast Dart dat stadsdeel Oost in het plan met geen woord rept over deze 70-jarige iepen als onderdeel van de Hoofdbomenstructuur, want „volgens mij kan het plan van tafel”. In een reactie laat Oost weten dat juist hierom extra scherp gelet wordt op het ontwerp en worden dezelfde soort bomen teruggeplaatst, zo groot mogelijk, met een minimale stamomtrek van 25 centimeter. Dart: „Maar in het plan staat ook: ‘mits de kwekerij het kan leveren’.”

Dart wijst omhoog: „Kijk, ze hebben hoge, mooie kronen. Tijdens een hitteperiode zoals nu verkoelen ze de straat 4 tot 5 graden. Nieuw geplante bomen hebben minstens twintig jaar tijd nodig voordat ze dat kunnen.” Als de bomen tóch weg moeten, doe het dan gefaseerd, stelt hij. „Eerst de echt matige bomen eruit, en daar herplanten. Die groeien uit tot volwassen bomen. Zo behoud je het groene straatbeeld. In tegenstelling tot bij deze voorgenomen grootscheepse ingreep.”

Tot 9 juli is inspraak mogelijk per mail: eerstevanswindenstraat@amsterdam.nl. De plannen zijn te zien op www.amsterdam.nl/projecten/eerste-swindenstraat/
Lees ook: Ondanks het bouwen moet de stad ook vele malen groener worden

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.