Adelheid Roosen en Diana Sardjoe

Foto Lars van den Brink

Interview

Het zijn de moeders die de wereld redden

Adelheid Roosen en Diana Sardjoe Tijdens de coronamaatregelen werkte theatergezelschap Adelheid+Zina door aan het theaterproject Doula’s van de Stad, waarin de ‘feminiene economie’ centraal staat.

Om enkele voorbeelden te noemen: tijdens de coronacrisis zeven dagen per week voor driehonderd mensen koken (niet alleen voor daklozen of mensen onder de armoedegrens maar ook voor ‘ouderen die vanwege angst voor het virus niet naar de supermarkt konden’); een vrouw die zich inzet als relatietherapeut voor echtelijke ruzies in de buurt, omdat er ‘door erover te praten al veel wordt opgelost’; een vrouw met een ‘inloopspreekuur’ voor vrouwen die in een sociaal isolement terecht zijn gekomen. Het zijn slechts drie van de vele verhalen die voorbij komen in de Zoomgesprekken voor Doula’s van de Stad, het theaterproject waarin Adelheid Roosen ruimte wil maken voor de vrouwen die, vaak onbetaald, onmisbare arbeid verrichten in het sociale weefsel van de samenleving.

Sleutel

Eén van die vrouwen is Diana Sardjoe, de oprichter van de stichting ‘De Moeder is de Sleutel’, waarmee ze zich inzet voor moeders van criminele jongeren en als bemiddelaar fungeert tussen hen en hulpverleners, politie en overige betrokken instanties. „Ik was zelf moeder van twee criminele jongeren. Je voelt je in zo’n situatie lamgeslagen, iedereen vindt je zielig of schuldig, maar niemand praat met je, je wordt onzichtbaar. Toen ik in de media over mijn ervaring sprak, kreeg ik veel reacties van moeders die in een vergelijkbare situatie zaten. Er is veel goed aan de Top-600, de aanpak van veelplegers in Amsterdam, maar de moeders worden er te weinig bij betrokken, terwijl zij een onmisbare rol spelen in het herstel van een gezonde gezinssituatie.”

Initiatieven als die van Sardjoe inspireren Roosen: „Ik noem het de feminiene economie: arbeid die noodzakelijk is voor het functioneren van een samenleving, maar die onzichtbaar blijft omdat het veelal onbetaald is.” Al die vrouwen zijn volgens Roosen „een cadeau dat niet is uitgepakt. Terwijl het belangrijk is om gezien en gehoord te worden.” Voor Roosen zijn de kunsten een optimale plek om juist die verhalen uit de samenleving te vertellen: „daar hoef je geen klassiek toneelstuk bij te slepen als metafoor, alles wat nu aan de hand is, is al drama genoeg.”

Herkenning en erkenning

Het oorspronkelijke idee voor Doula’s van de Stad was een theatervoorstelling waarin tachtig vrouwen tegelijkertijd op het podium zouden staan. Maar toen gooide de coronacrisis roet in het eten. In plaats van reguliere repetities werden er Zoomsessies met de deelnemers georganiseerd, wat verrassend genoeg een verrijking bleek van het project. Roosen: „Ik had nooit verwacht dat die gesprekken zo goed zouden werken – het leverde veel meer intimiteit op.” Sardjoe vult aan: „Zoom geeft veel meer focus op elkaar, om echt naar elkaar te luisteren. Eén van de dingen die ik zo waardevol vind aan dit project is dat het ook een helingsproces is. De meesten van ons hebben onze eigen pijn omgezet in het helpen van anderen, maar dat is ook een manier om niet over jezelf te hoeven praten. De herkenning en erkenning van anderen helpt me. Je moet eerlijk tegenover jezelf zijn voordat je iemand anders écht kan helpen.’

Op dit moment werkt Roosen samen met filmmaker Mijke de Jong aan een nieuwe vorm voor het project, dat in het najaar af moet zijn. „Het plan is nu om met iedere doula een videoportret van 15 minuten te maken, die dan in verschillende samenstellingen als installatie kan worden gepresenteerd, waarbij de vrouwen steeds zelf aanwezig zijn bij hun eigen verhaal. Dat is belangrijk: ik wilde de live deelname van de doula’s no fucking way laten vallen.”

Eind van dit kalenderjaar is Doula’s van de Stad te zien. Meer informatie: adelheidzina.nl