Duitse corona-app populair, maar meldt nog amper besmettingen

Corona-apps In Nederland laat een ‘corona-app’ nog op zich wachten. In Frankrijk en Duitsland hebben ze zo’n waarschuwingsapp al een tijdje. De ervaringen zijn wisselend.

De Coronan Warn-App in Duitsland heeft tot nu toe een twintigtal besmettingen gemeld.
De Coronan Warn-App in Duitsland heeft tot nu toe een twintigtal besmettingen gemeld. Foto Clemens Bilan/EPA

In een land waar mensen zo aan hun privacy hechten dat de Street View van Google Maps vrijwel nergens beschikbaar is – in tegenstelling tot zo’n beetje alle andere Europese landen – hebben Duitsers opmerkelijk enthousiast hun corona-app omarmd. In de eerste tien dagen hebben al 13 miljoen mensen – 15 procent van de bevolking – de ‘Corona-Warn-App’ geïnstalleerd. Veel meer dan waar de Duitse regering op had gerekend, en de aantallen blijven stijgen. Duitsland is hiermee de absolute koploper onder de grote Europese landen die al een corona-app hebben.

In Frankrijk zijn er nog geen 2 miljoen gebruikers van de ‘Stop Covid France-app’, op een bevolking van 65 miljoen. Daar stuitte de app op aanzienlijk meer privacy-zorgen. De Franse app slaat, in tegenstelling tot de Duitse, gegevens op in een centrale overheidsdatabase. Vermoedelijk speelt ook breder wantrouwen jegens de overheid een rol, als gevolg van de Franse aanpak van de coronacrisis. Veel Fransen zijn niet bijster onder de indruk van hoe de staat de epidemie heeft bestreden. Het land werd met 455 doden per miljoen inwoners zwaar getroffen. In Duitsland, 107 doden per miljoen inwoners, is er (aanzienlijk) meer lof voor het overheidsoptreden.

Geen dwang

Frankrijk was er snel bij. Op 2 juni was de app al beschikbaar. Duitsland volgde twee weken later. In Duitsland ging de invoering ervan gepaard met grote advertenties in kranten. Bondskanselier Merkel beveelt in een filmpje hoogstpersoonlijk de app hartstochtelijk aan – met fluwelen handschoenen natuurlijk, van dwang kan geen sprake zijn.

Bij de ontwikkeling van de Duitse app betrok de regering privacytoezichthouders, en ook andere partijen mochten kritiek leveren – de software is open source. De woordvoerder van een hackerscollectief dat verbeterpunten aandroeg, verklaarde dan ook achteraf: „Ik zit nu in een positie waarin ik me niet kan beklagen over noemenswaardige tekortkomingen […] Dat is voor mij ook moeilijk.”

In Frankrijk verliep het een stuk rommeliger. Uitstel op het laatste moment van de invoering leidde ertoe dat sommige Fransen de verkeerde app downloadden. Een anticorruptieorganisatie heeft begin juni aangifte gedaan van mogelijke corruptie bij de aanbesteding van de beheercontracten voor de app. Sommige gebruikers klagen dat de app zichzelf steeds uitschakelt, waardoor je moeilijk gewaarschuwd kunt worden. De Franse zakenkrant La Tribune concludeert dat Stop Covid France een „spectaculaire mislukking” is.

Gebruikers in Duitsland zijn juist overwegend positief. De Duitse app krijgt gemiddeld 4 sterren (de Franse nog geen 3). De klachten die er zijn, zijn veelal van technische aard. De app doet het niet op hele oude toestellen. Omdat de app via bluetooth werkt, een stroomvreter, zouden de batterijen van sommige (oudere) mobieltjes nogal snel leeg raken. Sommige gebruikers vroegen zich af of de app het eigenlijk wel dééd, omdat ze niet dagelijks een update kregen of er risico’s waren. Op de achtergrond draait de app gewoon door, verzekert de overheid.

Twintigtal meldingen

Of ze ook effect hebben, is een andere vraag. Volgens onderzoekers van de universiteit in Oxford zou een gebruikerspercentage van 15 procent, mits ook andere maatregelen van kracht blijven, een significant effect moeten hebben op het indammen van de epidemie. In Duitsland zit de R, de reproductiefactor van het virus, nu weer onder de 1, na een tijdelijke piek door lokale uitbraken in onder meer slachthuizen. In Frankrijk zit die R-waarde ook onder de 1.

Maar dat lijkt vooralsnog niet de verdienste van de apps. Dinsdag had nog maar een twintigtal besmette Duitsers via de app doorgegeven dat ze ziek waren, om anderen zo te waarschuwen en verdere verspreiding te voorkomen. In Duitsland worden nu dagelijks 650 besmettingen vastgesteld. Het gebruik van de app houdt dus niet over. In Frankrijk zijn er nog minder meldingen van besmettingen doorgegeven: veertien. Dagelijks zijn daar zo’n vijfhonderd besmettingen.

Net als in Nederland is het ook in het Verenigd Koninkrijk nog niet duidelijk of en wanneer er een app komt. Toen premier Boris Johnson onlangs in het Lagershuis suggereerde dat er „geen enkel Europees land” was dat een werkende app had, troefde Labourleider Keir Starmer hem pijnlijk af door Duitsland als voorbeeld te noemen.