Rechtszaak dreigt rond verbouwing Museum Boijmans

Verbouwing De mogelijke sloop van de glazen Robbrecht en Daem-vleugel bij de verbouwing van Museum Boijmans van Beuningen is slecht gevallen bij het Belgische architectenbureau.

De ontwerpvisie van Mecanoo voor de verbouwing van Museum Boijmans met links de beoogde promenade op de plek van de Robbrecht en Daem-vleugel.
De ontwerpvisie van Mecanoo voor de verbouwing van Museum Boijmans met links de beoogde promenade op de plek van de Robbrecht en Daem-vleugel. Beeld Mecanoo

De verbouwing van Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam wordt verder bemoeilijkt door een dreigend juridisch conflict over de mogelijke sloop van de Robbrecht en Daem-vleugel uit 2003.

Het Belgische architectenbureau Robbrecht en Daem noemt de „niet-noodzakelijke, kostbare en ongegronde (gedeeltelijke) sloop” van de glazen vleugel aan de voorzijde in een brief aan de gemeente en Boijmans „onverteerbaar”. Via hun advocaat Arnout Groen hebben zij de gemeente en het museum een ultimatum gesteld, dat 25 juni afliep, om eventuele sloop met gegronde redenen te onderbouwen. Zij overwegen een kort geding, een bodemprocedure over de rechtmatigheid van sloop en een vordering bij eventuele schade, staat in de brief.

Mecanoo

Volgens de nieuwe ontwerpvisie van architectenbureau Mecanoo voor Boijmans zou de glazen voorgevel (kosten destijds ruim 17 miljoen euro) moeten verdwijnen om de achterliggende vleugels van architecten Van der Steur (1935) en Bodon (1972) in ere te herstellen. Ook wil architect Francine Houben van Mecanoo op deze plek een glazen promenade aanleggen die vanaf de voorzijde over het binnenplein naar de Museumtuin erachter loopt.

Volgens de architecten van Robbrecht en Daem is „elk verzoek tot een daadwerkelijk overleg geweigerd en is er stug en zonder openheid van zaken doorgewerkt aan de plannen”, staat in de brief van hun advocaat. Een tijdlijn moet aangeven dat het bureau sinds eind 2018 diverse contactverzoeken heeft gedaan en dat afspraken niet zijn nagekomen. Robbrecht en Daem zijn pas één dag voor de presentatie van het ontwerp van Mecanoo op de hoogte gesteld van de plannen, zeggen zij.

De gemeente Rotterdam op haar beurt „herkent zich niet in de (...) beschreven gang van zaken of het vermeende gebrek aan communicatie”, staat in een antwoordbrief van 24 juni van advocatenbureau Pels Rijcken. De gemeente wil graag in overleg, maar is in deze fase ook „genoodzaakt zich alle rechten voor te behouden”, staat er.

Advocaat Groen noemt het antwoord van de gemeente nietszeggend en heeft vrijdag overleg met zijn cliënten over eventuele vervolgstappen, zegt hij aan de telefoon. „Het gebouw staat er pas zeventien jaar. Waarom moet het gesloopt worden? Wij willen het programma van eisen zien, maar dat wil de gemeente vooralsnog niet delen.”

Lees ook: Museum Boijmans van Beuningen: het nieuwe ontwerp is er, maar wat gaat het kosten?

Robbrecht en Daem kan sloop met een juridische procedure uiteindelijk waarschijnlijk niet blokkeren, maar de gemeente zal zo’n besluit wel goed moeten onderbouwen, zei VVD-wethouder Bas Kurvers (Bouwen) donderdagavond in een commissievergadering. Kurvers benadrukte dat er nu alleen nog een ontwerpvisie ligt en dat er nog geen besluit is genomen over sloop. Hij zei ook dat er wel contact met het architectenbureau is geweest. In oktober komt het college met een onderbouwing van alle plannen, zei D66-wethouder Said Kasmi (Cultuur).

Geschrokken

De wrijving over de Robbrecht en Daem-vleugel is een nieuwe tegenslag in het problematische dossier van Boijmans. De fracties van coalitiepartijen ChristenUnie-SGP en GroenLinks zeiden geschrokken te zijn van de brief.

De grote vraag is hoeveel geld de gemeente heeft voor de beoogde renovatie en verbouwing van Boijmans. De gemeenteraad stemde eind 2018 onder voorbehoud in met een scenario van 224 miljoen euro, met 169 miljoen euro aan gemeentelijk geld en 55 miljoen euro aan toekomstig, extern geld. Maar daarvan is vooralsnog alleen 7,5 miljoen euro subsidie toegezegd door het Rijk.

Het plan van cultuurwethouder Kasmi is om met het beschikbare geld aan de slag te gaan en het museum in stappen te bouwen als weer geld is. Wat het ontwerp van Mecanoo gaat kosten is echter nog onbekend en de procedure riep donderdagavond veel kritische vragen op in de commissievergadering. Voor het zomerreces wil de gemeenteraad een besluit nemen over een vervolg van het ontwerptraject door Mecanoo.

Lichte handicap

De raad heeft met meerdere moties besloten niet méér gemeentelijk geld toe te leggen. „We willen graag dat uitgebreide museum, maar we willen er niet voor betalen”, vatte Geert Koster van oppositiepartij Leefbaar Rotterdam het samen. Gerben van Dijk van de ChristenUnie-SGP vroeg zich af wat er gebeurt als de bouw start en het geld op is. „Hebben we dan een gemankeerd museum met een lichte handicap?” „We balen ervan dat het nu eigenlijk een soort knutselwerkje zit te worden”, zei Jimmy Smet van GroenLinks.