Woorden als rookgordijn

Ewoud Sanders

Woordhoek

Geachte Hugo de Jonge, mogelijk wordt u de nieuwe lijsttrekker van het CDA. Nu Wopke Hoekstra (vorige week op NPO Radio 1 nog „de doodgeverfde opvolger” genoemd) zich heeft teruggetrokken bestaat de kans dat u de nieuwe voorman van het CDA wordt. De CDA-leider.

Ik zou u iets willen vragen. Ik heb een verzoek. U zou me ergens een plezier mee kunnen doen. Omdat u een publieke persoon bent, richt ik me publiekelijk tot u.

Zou u alstublieft wat korter en bondiger antwoord willen geven op vragen? Sneller ter zake kunnen komen? Zeker bij het beantwoorden van vragen.

Ik geef één voorbeeld. Om duidelijk te maken wat ik bedoel, typ ik letterlijk uw reactie uit op de vraag hoe u denkt over een onafhankelijk onderzoek naar de aanpak van de coronacrisis. U zei dit in Nieuwsuur, het is slechts een voorbeeld:

„We gaan daar natuurlijk onafhankelijke experts bij betrekken, want dat is belangrijk. Het is belangrijk dat mensen meekijken. Wat we gaan doen, is geen onderzoek. Wat we gaan doen, is lessen trekken over de afgelopen periode en daarbij zijn onafhankelijke deskundigen natuurlijk betrokken. Bij onze héle aanpak zijn onafhankelijke deskundigen betrokken. Het Outbreak Management Team bestaat uit onafhankelijke deskundigen; we spreken dagelijks met heel veel mensen in het land – onafhankelijke deskundigen die met ons meedenken. (…) Het wordt geen dik adviesrapport of zo, want daar hebben we helemaal geen tijd voor. We moeten met elkaar klaarstaan om na de zomer de tweede golf aan te kunnen, op te vangen, te voorkomen.”

Drietrapsraket

U lijkt een voorkeur te hebben voor de drietrapsraket. Drie keer ongeveer hetzelfde zeggen heeft volgens mij uw voorliefde. De scheepsrechtstrategie.

In de retorica is de drieslag een bekende truc. U heeft dus een punt, maar er is een nadelig effect dat inmiddels ook de lezers van dit stukje parten zal spelen: het begint te vervelen, de truc is te doorzichtig, mensen haken af.

Dat gebeurt me steeds vaker als ik u hoor spreken. Ik ben u na een paar zinnen kwijt. Ik merk dat ik afhaak als u zich steeds herhaalt omdat onnodige herhalingen de boodschap eerder vertroebelen dan verhelderen.

U bent natuurlijk niet de enige politicus die veel woorden gebruikt. Dat doen wel meer politici. Het schijnt bij het vak te horen. Maar u bent de laatste tijd veel aan het woord geweest en dan valt het extra op.

Ik heb vaak de indruk dat u het, in de traditie van oud-premier Ruud Lubbers, een absolute grootmeester in zinnen waar geen einde aan kwam, een koning in het geven van antwoorden die zo lang waren dat hij er zelfs ervaren journalisten mee kon misleiden, ik bedoel: ook zij waren na zoveel woordwolligheid het spoor bijster, met opzet doet.

Pratend geboren

Bij u thuis zeiden ze vroeger altijd, zo las ik in NRC (7/4): „Hugo is pratend geboren.” U doet dit dus al lang.

Wie het woord heeft, geeft het niet meer prijs. Blijven praten als machtsmiddel. Woorden als rookgordijn.

Sorry dat ik mezelf herhaal, maar hierbij dus een kort verzoek: bondiger graag! Minder woorden, meer inhoud!

Twee derde eraf lijkt me een goed begin.

Dan kan iedereen beter horen wat u werkelijk te vertellen heeft.

schrijft elke week over taal. Twitter: @ewoudsanders.

Correctie 24/6: In een eerdere versie van dit stuk waren de laatste twee woorden weggevallen. Dat is hier hersteld.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.