SCP: deeltijdbanen belemmeren vrouwen in doorstromen naar topfuncties

Sociaal en Cultureel Planbureau Werknemers met een voltijdbaan die veel overwerken hebben een grotere kans op leidinggevende functies. In de praktijk zijn dat vaker mannen dan vrouwen.
Kantoormedewerkers houden lunchpauze op de Zuidas in Amsterdam.
Kantoormedewerkers houden lunchpauze op de Zuidas in Amsterdam. Foto Robin Lonkhuijsen/ANP

Vrouwen maken minder kans om door te stromen naar leidinggevende of topfuncties, omdat zij minder vaak dan mannen voltijdbanen hebben of overwerken. Dat is de belangrijkste conclusie van een donderdag verschenen rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) over de doorstroom van mannen en vrouwen naar leidinggevende functies. Werknemers met een voltijdbaan of die veel overwerken hebben een „duidelijk grotere kans” om naar zulke functies door te stromen, dan werknemers met een deeltijdbaan of zij die niet overwerken.

Onderzoekers brachten de loopbanen van een groep werknemers aan het begin van hun carrière (tussen de 18 en 35 jaar) en een oudere groep (36 tot 65 jaar) tussen 2004 en 2018 in kaart. In beide leeftijdsgroepen had 60 tot 70 procent van de vrouwen nooit een leidinggevende functie gehad. Mannen stroomden vaker dan vrouwen door naar leidinggevende functies. Ook kregen mannen vaker topfuncties (70 tot 74 procent) dan naar functies in het middenmanagement (60 tot 70 procent).

Het SCP stelt dat dit verschil vooral te danken is aan het verschil in het aantal uren dat mannen en vrouwen werken. Leidinggevende functies in de top van bedrijven en organisaties vereisen vaak een werkweek van meer dan vijftig uur, aldus het SCP. Werknemers die relatief veel overwerken (meer dan tien uur per week) maken daardoor de meeste kans om door te stromen naar topfuncties.

Lees ook: Vrouwenquotum – historische stap of slap poldercompromis?

Commerciële sector

De onderzoekers hebben geen grote verschillen gevonden per sector en de doorstroom naar leidinggevende functies. Wel zag het bureau een contrast tussen de commerciële en publieke en semipublieke sectoren: starters op de arbeidsmarkt stromen eerder door naar het middenmanagement als zij in het bedrijfsleven werken. Vrouwen werken minder vaak in de commerciële sector dan mannen en stromen ook daardoor minder snel door naar het middenmanagement.

Een mogelijke verklaring is dat veel publieke en semipublieke sectoren waarin vrouwen oververtegenwoordigd zijn, zoals in het onderwijs en de zorg, minder hiërarchisch werken en daardoor minder leidinggevende functies hebben.

Ondanks de verschijningsdatum is het rapport geschreven voor de coronacrisis. Het is „nu nog niet goed te zeggen” wat de economische crisis zal betekenen voor de doorstroom van vrouwen naar leidinggevende en topfuncties, aldus het SCP.