‘Hoera’ fluisteren bij de terugkeer van de fans in de stadions

Coronavirus Het betaald voetbal wordt verrast door de snelle versoepeling: duels mét fans zijn vanaf 1 juli weer mogelijk. Máár: juich met mate.

Fans van de Deense club Brøndby tijdens de derby tegen FC Kopenhagen, afgelopen weekeinde. De fans werden toegelaten onder strenge voorwaarden.
Fans van de Deense club Brøndby tijdens de derby tegen FC Kopenhagen, afgelopen weekeinde. De fans werden toegelaten onder strenge voorwaarden. Foto Thibault Savary/AFP

De clubs en de KNVB waren op veel voorbereid. Het onlangs gepresenteerde deltaplan aan Den Haag bevat gedetailleerde protocollen over hoe straks weer volledig te gaan trainen en vooral: hoe wedstrijden zonder publiek veilig te spelen. Dit laatste protocol telt alleen al 73 pagina’s.

Maar één protocol was nog niet geschreven: dat voor voetballen mét publiek in coronatijd. Al waren ze daar op de achtergrond wel al mee bezig. In die zin werd de voetbalsector woensdag verrast door de snelheid waarmee de regels nu worden versoepeld: in het Nederlands profvoetbal mogen toeschouwers vanaf 1 juli, onder voorwaarden, weer worden toegelaten bij wedstrijden.

In de plannen ging de KNVB er tot voor kort vanuit dat er op zijn vroegst vanaf januari 2021 weer deels met publiek gespeeld kon worden. Begin mei stelde minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) immers nog dat grote publieksevenementen, waar profduels onder vallen, pas weer kunnen worden gehouden als er een vaccin is.

Full contact-trainingen

Bij de persconferentie over het afbouwen van de coronamaatregelen gaf premier Mark Rutte woensdag snel duidelijkheid. Per 1 juli zijn wedstrijden, en ook ‘full contact’-trainingen, weer toegestaan. Eerder gold 1 september als streefdatum, dan nog zonder publiek.

„Concreet: in de Kuip of de Arena mogen mensen weer op anderhalve meter van elkaar zitten”, zei Rutte. Vooraf moet „een checkgesprek” plaatsvinden met toeschouwers. En via een „reservering” moet duidelijk zijn wie op welke plaats zit – zodat mogelijk besmette fans getraceerd kunnen worden.

Rutte zei dat „hard meezingen, schreeuwen, of spreekkoren aanheffen” niet is toegestaan. „Als dat gebeurt, gaat het weer dicht.” Hij wees op de wedstrijd Atalanta Bergamo-Valencia van 19 februari in Milaan, dat was een „superspread-event”, hij noemde het „een van de grootste virushaarden in de wereld”.

Rutte opperde een aantal alternatieven voor juichen: „Neem van die grote toeters mee die je kan indrukken als er een doelpunt wordt gemaakt, of fluister hoera. Maar niks meer. Ja, het klinkt vreselijk allemaal, ik weet het. Waarom is het? We weten inmiddels uit al die onderzoeken, dat is overtuigend aangetoond, dat als je schreeuwt, als je hard zingt, dat bij dat soort momenten de kans groot is dat het virus zich snel verspreidt.”

Fans moesten in het Deense voetbal anderhalve meter uit elkaar zitten. Foto Thibault Savary/AFP

De handhaving hiervan lijkt echter niet eenvoudig. Juichen, zingen, schreeuwen – het vormt de essentie van voetbalbeleving. Het eerste duel is gepland op 4 september, als het Nederlands elftal in de Nations League thuis tegen Polen speelt. En drie dagen later tegen Italië, ook thuis. 12 september moet de eredivisie beginnen.

Coronaproof

Clubs en KNVB moeten nu plannen ontwikkelen zodat duels coronaproof kunnen worden gespeeld. Verschillende ideeën gaan al rond. Zoals tijdssloten bij de stadionpoorten, die ervoor kunnen zorgen dat fans gespreid naar hun stoeltje gaan, zegt Paul Depla, burgemeester van Breda en woordvoerder van de burgemeesters van de 31 speelsteden in het betaald voetbal. Zo kunnen opstoppingen voorkomen worden.

Depla, woensdagavond: „Op dit moment wordt op allemaal plekken nagedacht, en producten ontwikkeld. Dat moet ertoe bijdragen dat je op een veilige manier naar het stadion kan en ook hoe je het organiseert bij de sanitaire voorzieningen.”

Een mogelijk lastig punt is het vereiste checkgesprek voor de gezondheid van toeschouwers, vooraf. Hoe organiseer je dat voor duizenden, of in sommige gevallen tienduizenden, supporters?

Met de anderhalve meter afstand zal een kwart tot een derde van de stadioncapaciteit worden gevuld, afhankelijk van de specifieke inrichting. Afgelopen weekend werd in Denemarken getest met publiek: stadions werden opgesplitst in meerdere secties. Per deel mochten er niet meer dan vijfhonderd fans in – zij hielden afstand.

De verwachting is dat in augustus oefenwedstrijden worden gespeeld waarbij ook getest wordt of de maatregelen in de praktijk werken. De KNVB verstrekt op 8 juli de protocollen voor het spelen met een beperkt publiek.

Een van de dilemma’s wordt hoe bij een beperkte bezetting te bepalen welke seizoenkaarthouders recht hebben op het bezoeken van een wedstrijd. Ajax zit bijvoorbeeld al boven de 30.000 seizoenkaarthouders voor volgend seizoen – een groot deel zal teleurgesteld moeten worden.

Depla is namens de ‘voetbalburgemeesters’ blij dat duels met fans mogelijk worden. „Als er een wedstrijd wordt gespeeld waar het publiek zich in de binnenstad ophoudt, en daar op terrassen zit waar ze zich niet van tevoren hoeven te melden, dan is dat vanuit openbare orde en misschien ook volksgezondheid, minder goed dan als mensen in het stadion de wedstrijd volgen. Omdat je dan weet waar ze zitten, je kunt ze veel beter volgen.”

Lees ook dit eerdere interview met Paul Depla: ‘Eerst moet je je afvragen: hoe maak je de voetbalcompetitie coronaproof?’