Necrologie

Expressief en een tikje ongeremd

Necrologie Jens van Daele (1972-2020) Choreograaf Jens van Daele was klassiek geschoold en tegelijk ongepolijst. Aantrekkelijk in zijn werk was het steeds loerende gevaar van uit de bocht vliegen.

Jens van Daele (1972-2020).
Jens van Daele (1972-2020). Foto David Jagersma

Als de zondag overleden choreograaf Jens van Daele één ding niet was, dan ijdel. Hij vond alles wat hij zelf níet was interessanter dan zichzelf. Vrouwen bijvoorbeeld. Een groot deel van de choreografieën die de Vlaming maakte, bestond enkel uit vrouwen. Van Daele bewonderde hen om hun radicaliteit, gedrevenheid, hun toewijding en taaie doorzettingsvermogen. Bewust of onbewust moet hij iets van zichzelf in hen hebben herkend. Van Daele werd als danser en choreograaf om precies dezelfde kwaliteiten gewaardeerd. „Als een wild dier raast hij door de ruimte en trekt hij alle ogen naar zich toe”, schreef de jury van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties in 2004, het jaar waarin Van Daele de Zwaan ontving, de prijs voor de meest indrukwekkende dansprestatie.

Het Nederlandse publiek leerde hem kennen bij Introdans: een klassiek geschoolde, tegelijk ongepolijste danser, met flodderig blond haar, expressief en een tikje ongeremd. Later danste hij onder andere bij Conny Janssen Danst, Piet Rogie en Club Guy & Roni. Zijn eigen choreografische signatuur was aantrekkelijk door live muziek, tekst en een stevig fysiek idioom, met veel trekken, duwen, rollen en uithalen, maar ook tedere, poëtische en zuivere danspassages.

Attractief was ook het steeds loerende gevaar van uit de bocht vliegen, wat Van Daele met zijn compromisloze dramatiek soms glorieus deed – de naam van zijn gezelschap Burning Bridges is veelzeggend. De thema’s van zijn choreografieën waren heftig: de zeven hoofdzonden bijvoorbeeld, of de schilderijen van Lucian Freud. De laatste jaren werkte hij aan de cyclus Nachthexen (naar het gevreesde, volledig uit vrouwen bestaande, Russische nachtbommenwerperseskadron uit de Tweede Wereldoorlog), over ‘sterke vrouwen in straffe tijden’ uit de wereldgeschiedenis. Maar ook de liefdesbrieven die zijn vader aan zijn moeder schreef, inspireerden hem. Van Daele, die zichzelf ‘ten diepste een jongen van het land’ noemde, was gehecht aan zijn wortels. Hij overleed zondag op 48-jarige leeftijd na een kort ziekbed.