Wirecard bezorgt ook ING en ABN Amro hoofdpijn

Financiers De Nederlandse banken ING en ABN Amro zijn grote kredietgevers van Wirecard. Vorig jaar begeleidden beide ook een obligatie-uitgifte.

ING en ABN Amro staan elk voor 200 miljoen euro garant. Foto Bas Czerwinski/ANP
ING en ABN Amro staan elk voor 200 miljoen euro garant. Foto Bas Czerwinski/ANP

Kan het in opspraak geraakte Wirecard het boekhoudschandaal overleven? Dat is de vraag nu er 1,9 miljard euro van de balans is verdwenen. Het lot van het Duitse betaalbedrijf ligt onder meer in de handen van ING en ABN Amro.

Wirecard heeft een kredietlijn van 1,75 miljard euro bij een consortium van vijftien banken, waaronder de Nederlandse banken. ING en ABN Amro behoren tot de groep die het grootste risico loopt: zij staan elk voor 200 miljoen euro garant.

De betaalinstelling zou inmiddels 90 procent van het krediet hebben opgenomen. De vraag is wat daarmee nu gaat gebeuren. De kredietlijnen zouden eind juni opgezegd kunnen worden, omdat het bedrijf geen jaarverslag heeft gepubliceerd. Het direct opeisen van het geleende geld zou echter tot faillissement kunnen leiden.

ING en ABN Amro zelf willen hierover tegen NRC niets kwijt, maar volgens persbureau Bloomberg zijn de banken in gesprek over mogelijke verlenging van het krediet. Dat zou hun tijd geven om de boekhouding beter in te zien, om zo de werkelijke waarde van Wirecard te kunnen bepalen. Waar verdient het bedrijf zijn geld nou eigenlijk mee?

Lees ook: Techsucces uit Duitsland stort in als kaartenhuis

Een probleem is dat mogelijk niet iedere deelnemer daarvoor openstaat. De Bank of China zou volgens Bloomberg niet voor uitstel willen gaan en ervoor kiezen een belangrijk deel van de geleende 80 miljoen euro af te schrijven. Ook zou de Duitse wet problemen geven. Die verbiedt namelijk het uitstellen van terugbetaling wanneer een lener eigenlijk niet aan zijn verplichtingen kan voldoen.

‘Bookrunner’

ING en ABN Amro hebben niet alleen krediet uitstaan bij Wirecard, de betaalinstelling is ook anderszins klant. Afgelopen september speelden de banken een belangrijke rol bij de uitgifte van 500 miljoen euro aan bedrijfsobligaties. ING was daarbij onderdeel van het leidende bankenteam, ABN Amro hielp mee als ‘joint bookrunner’. De obligatie-uitgifte was zeer succesvol: volgens het persbericht na afloop was er twee keer zo veel belangstelling dan de gevraagde 500 miljoen euro.

Een maand na de uitgifte op 100 cent daalden de obligaties echter al naar 80, toen de Financial Times publiceerde over mogelijke problemen in de financiële verslaggeving. Het bedrijf zou volgens de Britse zakenkrant de omzet en winsten structureel hebben verhoogd en accountant EY daarbij hebben misleid. In het prospectus van een maand eerder werd met geen woord gerept over deze mogelijke problemen. Wel werd een rechtszaak tegen de FT-journalist genoemd: die zou met een eerder artikel over een inval bij de Singaporese dochter van Wirecard „de beurskoersen hebben gemanipuleerd”.

Sinds de crisis vorige week met de verdwenen 1,9 miljard euro, noteren de obligaties nog maar 26 cent. Dat wijst er op dat de houders er weinig fiducie in hebben dat ze hun schuldpapier nog uitbetaald krijgen aan het einde van de looptijd.

Wat betekent dit voor de begeleidende banken, zoals ING en ABN Amro? Als ‘bookrunners’ van de obligatie-uitgifte organiseren de banken een roadshow onder mogelijke afnemers, en tekenen ze voor de juistheid van het prospectus. Bij hun onderzoek naar de statements van het bedrijf moeten ze wel enigszins op de blauwe ogen vertrouwen van de accountants en het management: een eigen boekenonderzoek is er niet.

De bank wordt wel geacht kritische vragen te stellen aan de accountant en het management, over risico’s die het bedrijf denkt te lopen. Gezien de vele publicaties van shortsellers en de FT over het dubieuze bedrijfsmodel van Wirecard, is het voor de banken te hopen dat ze daar voldoende naar gevraagd hebben.

Aansprakelijkheid

Mocht het tot een faillissement komen, dan is het de vraag wat de obligatiehouders, die dan alles kwijt zijn, gaan doen. „Uiteindelijk kunnen de banken aansprakelijk gesteld worden door die investeerders, als zij het gevoel hebben dat die als bookrunner hun rol niet goed uitgevoerd hebben”, legt een niet bij deze deal betrokken zakenbankier uit.

Hiermee hebben de banken er nog een belang bij om Wirecard niet failliet te laten gaan. Maar dat ING en ABN Amro iets van verlies moeten gaan nemen, is wel zeer waarschijnlijk. Dat is pijnlijk in een periode dat de stroppenpotten al flink toenemen door de impact van de coronacrisis.

Dat de banken moeten gaan bloeden stelt ook Jaap Koelewijn, hoogleraar corporate finance bij Nyenrode Business Universiteit. „Je kunt hoogstens proberen de schade te beperken door dit probleem onder controle te krijgen en zekerheden te stellen. Ik kan mij voorstellen dat banken niet zomaar een korting willen geven als blijkt dat er gefraudeerd is.”

Het verhalen van de geleden schade is bovendien zo eenvoudig nog niet. „Je kunt een claim neerleggen bij het bedrijf zelf en, als de jaarrekeningen niet blijken te deugen, bij accountant EY. Maar die hebben geen oneindig diepe zakken. En het gaat hoe dan ook lang duren.”

Lees ook: Schandaal Wirecard toont falen van Duits toezicht