Fopten tieners de Trump-campagne?

K-pop fans Door massaal te reserveren, claimen fans van Koreaanse popmuziek te hebben gezorgd voor lege stoelen bij de Trump-rally.

Een bijna lege tribune in de hal in Tulsa, Oklahoma, waar Trump zaterdag een campagnebijeenkomst hield.
Een bijna lege tribune in de hal in Tulsa, Oklahoma, waar Trump zaterdag een campagnebijeenkomst hield. Foto Leah Millis/Reuters

Voor een president die prat gaat op uitverkochte zalen, trok de campagnabijeenkomst van de Amerikaanse president Donald Trump van zaterdag – zijn eerste grootschalige ‘rally’ sinds de uitbraak van het coronavirus in het land – veel minder mensen dan verwacht. In de Amerikaanse pers en op sociale media werd hier een opmerkelijke verklaring voor gegeven: tieners, specifieker: fans van het populaire Zuid-Koreaanse muziekgenre K-pop, zouden de bijeenkomst hebben gesaboteerd.

K-pop (kort voor ‘Korean pop’) is een mix van verschillende genres, van pop tot hiphop, uitgevoerd door boy- en girlbands die wereldwijd furore maken. Hun fans hadden voorafgaand aan Trumps rally via sociale media als TikTok opgeroepen om een kaartje te reserveren zonder de intentie om op te komen dagen.

Het BOK-centrum in Tulsa, Oklahoma, waar de bijeenkomst werd gehouden, heeft een capaciteit van ongeveer 19.000 mensen. Volgens de brandweer waren uiteindelijk slechts 6.200 mensen aanwezig.

Trumps campagneteam stelde vooraf dat zich meer dan een miljoen geïnteresseerden hadden gemeld. K-popfans kunnen die aantallen RSVP’s (deels) hebben opgeklopt en zo de Trump-campagne op het verkeerde been hebben gezet. Campagnemanager Brad Parscale stelde zondag dat „tienduizenden” valse aanmeldingen tijdig waren afgekeurd. In dat geval zouden mensen vooral zijn weggebleven uit vrees voor het virus of voor ongeregeldheden – iets waartegen Trump vrijdag zelf waarschuwde.

Lees ook: Trumps rally loopt uit op een teleurstelling

Zware klap

Waarom de bijeenkomst een sof werd, blijft zodoende gissen. Maar in de media ontstond na afloop snel het beeld dat tieners een prank met de president hadden uitgehaald. Volgens de Republikeinse strateeg Steve Schmidt deelden de tieners „een zware klap” uit. Congreslid Alexandria Ocasio-Cortez, een prominent Democratisch tegenstander van Trump, bedankte hen op Twitter: „K-popfans, we waarderen jullie bijdrage in de strijd voor rechtvaardigheid.”

De fans haalden eerder deze maand ook al het nieuws. Nadat eind mei de Black Lives Matter-protesten waren uitgebroken, riep het politiekorps van de stad Dallas burgers op in de misdaadpreventie-app iWatch Dallas video’s te delen van vernielingen door betogers. Hierop bestookten K-pop-fans de app met niet-gerelateerde video’s en gaven ze iWatch Dallas massaal lage beoordelingen in de App Store. Een week later claimden fans van de K-popgroep BTS, alias Bangtan Boys, dat zij 1 miljoen dollar hadden opgehaald voor de BLM-beweging.

Brigade

De K-popbrigade roert zich ook buiten de VS. Toen er afgelopen oktober in Chili grootschalige protesten tegen de regering uitbraken, wees de Chileense overheid naar de K-popfans als online onruststokers.

Het laat zien dat hun slagkracht op het web aanzienlijk is. „Het is een van de redenen dat K-pop überhaupt wereldwijd zo populair is geworden”, vertelt CedarBough Saeji, gasthoogleraar Aziatische Taal & Cultuur aan de Universiteit van Indiana, aan de telefoon. Saeji richt haar onderzoek onder meer op Koreaanse popcultuur.

Fans gebruiken al jaren sociale media om artiesten te promoten, door gecoördineerd hashtags op Twitter trending te maken. Videoclips van bands als BTS, EXO en Monsta X worden geregeld meer dan honderden miljoenen keren bekeken op YouTube. Tijdens de wereldtournee van BTS vorig jaar werden op één dag meer dan 300.000 tickets verkocht.

De fanschare van BTS omschrijft zichzelf als army. Hoe groot dit leger precies is, is niet duidelijk, maar naar schatting zijn tientallen miljoenen fans online actief. De ‘soldaten’ van dit leger bewegen zich als een enorme school vissen over sociale media – van Twitter tot Instagram en TikTok. Als je ze tegen je in het harnas jaagt, veranderen ze in een zwerm wespen.

Fancultuur

Dat ze hun pijlen ook op Trumps rally richtten, is volgens Saeji geen verrassing. „De achterban van K-popartiesten in de VS is vaak jong en divers.”

Dat de wereldwijde K-popgemeenschap maatschappelijk betrokken is, komt voort uit de fancultuur van Zuid-Korea, zegt Saeji. „Artiesten worden daar gezien als belangrijke morele rolmodellen. Ze vertegenwoordigen meer dan alleen hun muziek.” BTS won dinsdag de Unicef Inspire Award, voor een campagne tegen geweld die gericht is tegen jongeren en kinderen.

De artiesten verwachten van hun fans dat ook zij zich inzetten voor anderen. Die druk voelen ze buiten Zuid-Korea ook, aldus Saeji. „K-popfans halen met GoFundMe-campagnes geld op voor andere fans die in geldnood zitten. Er wordt van je verwacht dat je je inzet voor de wereld.”

Het veelbesproken webactivisme in de VS is vooral incidenteel, maar de K-popfans gebruiken hun mobilisatievermogen ook om langduriger actie te voeren. Saeji: „In Indonesië zet de BTS-army grootschalige campagnes op rondom laaggeletterdheid en geestelijke gezondheid.”

Online woede

Ondertussen gebruiken de K-popfans sociale media ook nog steeds gewoon om voor hun artiesten op te komen. Journalisten en publieke figuren die zich negatief uitlaten over BTS, halen zich regelmatig de online woede van de fans op de hals. „Er is sprake van een sterke groepsmentaliteit. Je moet bewijzen dat je van de artiesten houdt”, benadrukt Saeji.

Soms botst de devotie voor de artiesten met politiek. De saamhorigheid van de fans vertoonde scheurtjes toen BTS vorig jaar een concert gaf in Saoedi-Arabië. „Niet alle fans waren daar blij mee, omdat het concert gezien kon worden als een legitimering van het regime”, vertelt Saeji. „Maar fans in de regio konden niet wachten om de artiesten weer te zien.”

In een interview met The Hollywood Reporter verdedigen de BTS-artiesten hun beslissing toch op te treden. „Het was inderdaad een moeilijke beslissing. Maar wij staan er zo in: als er een plek is waar mensen ons willen zien, dan gaan we daar naar toe.”