Inspectie: politie moet beter omgaan met zedenslachtoffers

Zedenmisdrijven Het contact tussen rechercheurs en slachtoffers van seksuele misdrijven verloopt niet altijd goed. De politie moet duidelijker aangeven wat zij wel en niet kan doen, vindt de Inspectie.

Zedenrechercheurs moeten meer aandacht hebben voor de behoeften en verwachtingen van slachtoffers van seksuele misdrijven.
Zedenrechercheurs moeten meer aandacht hebben voor de behoeften en verwachtingen van slachtoffers van seksuele misdrijven. Foto Remko de Waal/ANP

Zedenrechercheurs moeten meer aandacht hebben voor de behoeften en verwachtingen van slachtoffers van seksuele misdrijven. Rechercheurs houden zich niet altijd aan de voorgeschreven werkwijze en hun werksituatie is in bepaalde opzichten niet op orde. Zedenslachtoffers voelen zich daardoor soms onvoldoende geholpen. Dit stelt de Inspectie Justitie en Veiligheid in een rapport dat deze dinsdag is verschenen.

De Inspectie bekeek hoe zedenrechercheurs omgaan met slachtoffers. Hoewel rechercheurs met de juiste intenties handelen, zijn er slachtoffers die slechte ervaringen overhouden aan hun contact met de politie. „We zien het op drie momenten misgaan”, zegt inspecteur-generaal bij de Inspectie Justitie en Veiligheid Henk Korvinus. „Tijdens het informatieve gesprek dat slachtoffers met de politie hebben vóórdat ze aangifte kunnen doen, leggen rechercheurs soms veel nadruk op de onmogelijkheden van een zaak. Daarnaast geven ze slachtoffers standaard bedenktijd terwijl dat niet altijd hoeft. Dit kan voor een slachtoffer als een belemmering voelen.” Tot slot vinden slachtoffers dat zij na het doen van aangifte niet goed op de hoogte worden gehouden; ze missen persoonlijk contact. Voor wie geen aangifte doet, wordt niet altijd passende hulp geregeld.

Rechercheurs moeten meer rekening houden met de behoeften en verwachtingen van deze slachtoffers, aldus de Inspectie. Korvinus: „Dit vraagt om maatwerk, want ieder slachtoffer en elke zaak is uniek.”

Lees ook de reportage over zedenpolitie: Haar verkrachter woonde al die tijd om de hoek

Krappe bezetting

Maar de rust en ruimte die daarvoor nodig zijn, ontbreken nu. De bezetting binnen de zedenteams is krap en er zijn onvoldoende mogelijkheden voor rechercheurs om de certificering te behalen waarmee zij alle handelingen binnen een zedenzaak mogen uitvoeren. Doorlooptijden – officieel moet 80 procent van de zaken binnen zes maanden naar het OM zijn gestuurd – worden niet gehaald. Dit verhoogt de werkdruk: rechercheurs krijgen er meer zaken bij dan dat zij kunnen afronden.

Vorig jaar zomer liet de politie aan aan NRC weten dat honderden zedenzaken blijven liggen door onderbezetting. De zedenpolitie werkte toen aan ruim 3.400 zaken, waarvoor 614 zedenrechercheurs (voltijdbanen) beschikbaar waren. In 2018 registreerde de politie volgens het CBS in totaal bijna 9.000 zedendelicten. Een jaar eerder waren dat er nog 8.400.

De Inspectie beveelt aan de werkdruk bij de zedenteams te verminderen. Daarbij moet aandacht zijn voor „de bezetting van deze teams, het opleiden van zedenrechercheurs en het sneller afhandelen van zedenzaken”. Daarnaast zijn er aanpassingen in de werkwijze nodig: zedenrechercheurs en het slachtoffer moeten uitdrukkelijk bespreken wat de verwachtingen zijn en wat de rechercheurs hierin kunnen betekenen. De Inspectie wil aan het einde van dit jaar weten welke verbetermaatregelen de politie heeft getroffen en hoe zij die uitvoert.

Aan het onderzoek naar de bejegening van slachtoffers van de Inspectie werkten zowel zedenrechercheurs als zedenslachtoffers mee. 52 zaken werden bestudeerd, met 42 slachtoffers is gesproken. Aanleiding was onder meer de Hoornse zedenzaak uit 2017, waarin een 26-jarige vrouw zich bij de politie meldde nadat een man haar de bosjes in sleurde en probeerde te verkrachten. De zaak kreeg landelijke aandacht nadat de vrouw in De Telegraaf vertelde dat ze zich door de politie in de steek gelaten voelde. Toen ze aangifte wilde doen, werd ze wegstuurd op grond van de twee weken bedenktijd. Uiteindelijk spoorde zij via de app Find my iPhone zelf de dader op.