Sander Kollaard wint Libris Literatuurprijs 2020

Literatuurprijs Niet gedoodverfde favoriet Manon Uphoff, maar Kollaard krijgt verrassend de prijs (50.000 euro) voor Uit het leven van een hond, een klein boek over alledaags geluk.

Winnaar Sander Kollaards
Winnaar Sander Kollaards Foto Chris van Houts

Schrijver Sander Kollaard ontvangt de Libris Literatuurprijs 2020 voor zijn roman Uit het leven van een hond, een „bijzonder boek over een onopmerkelijke man”. Hij is daarmee de verrassende winnaar van de belangrijkste Nederlandse romanprijs, met een waarde van 50.000 euro. De jury, die de winnaar bekendmaakte in Nieuwsuur, sprak van „een tour de force, geschreven door een trefzekere stilist die een diepzinnige en ontroerende roman schreef over de lichtheid die het leven draaglijk maakt”.

Kollaard, die al jaren in Zweden woont en via een videoverbinding in de uitzending ‘aanwezig’ was, gold als de dark horse onder de genomineerden, waar Manon Uphoff, met haar alom geprezen, autobiografische Vallen is als vliegen, de gedoodverfde favoriet was. De overige genomineerde romans waren Nachtouders van Saskia de Coster, De hoogstapelaar van Wessel te Gussinklo, Zwarte schuur van Oek de Jong en Liefde, als dat het is van Marijke Schermer.

Tussen de ambitieuze boeken over grote onderwerpen als seksueel misbruik (Uphoff), een vormend jeugdtrauma (De Jong) en onmogelijke liefdesrelaties (Schermer), viel Kollaards dunne roman op de shortlist al op door zijn lichtheid en monterheid – maar werd daardoor ook minder kansrijk geacht. De jury was eigenzinnig en gaf de voorkeur aan dat verhaal over geluk en aanwakkerende levenslust, in een boek met „een positief mensbeeld, kom er maar eens om”, aldus de jury.

Lees ook de recensie van ‘Uit het leven van een hond’

Uit het leven van een hond brengt verslag uit van een zonnige zaterdag in het leven van de 56-jarige Henk, IC-verpleegkundige, die eigenlijk uitgeblust is, maar op deze dag zowel de aanstaande dood van zijn hond Schurk aangezegd krijgt, als opgemonterd wordt door een opvlammende verliefdheid. „Kollaard schrijft alsof hij praat met de lezer, gezellig, haast met een kopje thee erbij”, aldus de jury – maar achter die lichtvoetigheid schuilt raffinement.

De bekroonde roman werd in NRC met de maximale vijf ballen gerecenseerd: recensent Judith Eiselin noemde het een „heel rijk boek, vol fantastische zinnen, metaforen en observaties; tegelijkertijd is het allemaal onnadrukkelijk, gewoontjes, kalm en klein. Daar gaat het Kollaard nu juist om: de grootsheid van het kleine te tonen.” Uit het leven van een hond is de tweede roman van Kollaard (1961), na Stadium IV (2015) en twee verhalenbundels: Onmiddellijke terugkeer van uw geliefde (2012), waarvoor hij de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs ontving, en Levensberichten (2018).

De winnaar van de Libris Literatuurprijs kan de laatste jaren steevast rekenen op grote verkoop, waardoor het de invloedrijkste literatuurprijs is. Vorig jaar ontving Rob van Essen de prijs voor zijn roman De goede zoon, waarna het boek meer dan 50.000 keer verkocht werd.