Gesloten liveblog

Buitengrenzen EU mogelijk niet open voor VS, Brazilië en Rusland

In dit blog vind je de laatste ontwikkelingen over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield de redactie van NRC op dinsdag 23 juni het belangrijkste nieuws uit binnen- en buitenland bij rondom de coronapandemie. Volg voor de laatste ontwikkelingen het nieuwe coronablog.

Dit was het belangrijkste nieuws van dinsdag:

  • Bijeenkomsten en evenementen hoeven vanaf 1 juli geen rekening meer te houden met een maximumaantal bezoekers. Voorwaarde is dat bezoekers afstand van elkaar kunnen houden en er bij de ingang een gezondheidscheck gedaan kan worden. Dat zal het kabinet naar verwachting woensdag bekendmaken.
  • De Europese Unie en overige Schengenlanden willen epidemiologische criteria opstellen om te bepalen of burgers van andere landen worden toegelaten. Mogelijk worden reizigers uit onder meer de VS, Rusland en Brazilië geweerd.
  • Een gedeelte van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen gaat vanwege een heropleving van het coronavirus terug in lockdown. Het gaat om het gebied rondom de plaats Gütersloh, waar honderden coronabesmettingen zijn vastgesteld na een uitbraak bij vleesverwerker Tönnies. Ook in de Portugese hoofdstad Lissabon zijn enkele maatregelen heringevoerd na een opleving van het virus.
  • PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft dinsdag een stemming over een eigen motie gemist. Met het voorstel wilde hij ervoor zorgen dat mensen in de zorg beter betaald zouden worden, maar de motie werd met 73 Kamerleden tegen en 71 voor niet aangenomen.
  • Toptennisser Novak Djokovic is besmet met het coronavirus. De Servische nummer één van de wereld ligt onder vuur omdat hij een serie tennistoernooien heeft georganiseerd waarbij de coronaregels niet in acht werden genomen. Zeker drie andere spelers raakten ook besmet.
  • De Britse premier Boris Johnson heeft aangekondigd dat Britten vanaf 4 juli weer naar de kroeg mogen. Ook restaurants, hotels, musea, bibliotheken, speeltuinen, kapsalons en campings gaan weer open. Ook de afstandsregel is aangepast: Britten moeten in plaats van twee, „ruim één meter” afstand bewaren.
  • Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal vijf sterfgevallen door Covid-19 gemeld. Daarmee loopt het dodental in Nederland op tot 6.095. Op de IC's worden momenteel nog 48 Covid-19-patiënten verzorgd - 11 minder/meer dan maandag.
  • Het winkelpersoneel heeft steeds meer moeite met het handhaven van de coronaregels, zegt branchevereniging Detailhandel Nederland. Klanten houden niet meer altijd anderhalve meter afstand of gaan met het hele gezin winkelen. Ondertussen laten winkeliers ook meer toe: klanten maken vaker zelf hun mandjes schoon en mogen op meer plekken contant betalen.

 

Volg de laatste ontwikkelingen in het coronablog van woensdag 24 juni

Viroloog Fauci: we gaan in de VS juist meer testen

De vooraanstaande viroloog Anthony Fauci heeft tijdens een hoorzitting in het Amerikaanse Congres dinsdag verklaard dat er de komende tijd meer getest zal worden op het coronavirus in de VS. Daarmee reageerde Fauci op recente uitspraken van president Donald Trump, die zei dat hij gevraagd had om minder testen uit te voeren.

Tijdens de hoorzitting zei Fauci dat niemand gevraagd is minder te testen. „We gaan zelfs meer testen.” Ook sprak hij de president tegen dat het coronavirus maar een „gewoon griepje” zou zijn.

Trump noemde het afgelopen weekend tijdens een rally in Tulsa een „minpunt” dat „als je meer test, je meer gevallen vindt”. Het Witte Huis noemde die opmerkingen later een grap, iets wat door Trump weer tegengesproken werd.

In verschillende staten in de VS neemt het aantal coronavirusbesmettingen snel toe. Volgens Fauci zullen de komende weken voor die staten “van levensbelang zijn” om de uitbraken in te dammen.

Zo werden er in Texas op maandag vijfduizend nieuwe besmettingen geteld, een dagrecord. In reactie op de stijgende ziekenhuisopnames in de staat heeft een kinderziekenhuis in Texas nu ook aangekondigd volwassenen op te gaan nemen. Ook in Nevada en Arizona werden records gebroken.

Juist in Arizona houdt president Trump vanavond een campagnebijeenkomst. In de stad Phoenix, vlakbij de grens met Mexico, worden volgens Amerikaanse media duizenden supporters verwacht. De burgemeester van Phoenix heeft de hoop uitgesproken dat Trump en andere aanwezigen een mondkapje zullen dragen, iets wat bij de vorige rally in Tulsa niet gebeurde.

Viroloog Anthony Fauci (midden) dinsdag in het Amerikaanse Congres. Foto Sarah Silbiger/AFP

5.500 reizigers getest bij aankomst IJsland, 11 positief getest

IJsland heeft zo'n 5.500 reizigers getest op het coronavirus sinds de grenzen voor Schengenlanden een week geleden opengingen. Elf mensen testten positief, en twee personen werd gevraagd om in quarantaine te gaan. Dat heeft het hoofd epidemiologie van IJsland dinsdag bekendgemaakt, meldt de website SchengenVisaInfo.com.

De grenzen van de eilandstaat gingen op 15 juni open voor alle Schengenlanden. Bij aankomst kunnen reizigers kiezen of ze veertien dagen in quarantaine gaan, of een coronatest doen. De eerste dag alleen al kwamen 900 mensen aan op het vliegveld van IJsland, terwijl het land rekening hield met 650 reizigers per dag. De coronatest is nu nog gratis, maar gaat vanaf 1 juli 15.000 IJslandse kronen kosten (ongeveer 96 euro).

Aan het begin van de coronacrisis had IJsland ook te maken met een uitbraak van het virus. De regering van premier Katrín Jakobsdóttir besloot daarop op grote schaal te testen en mensen die het virus mogelijk hadden opgelopen te isoleren. Daardoor had de eilandstaat de epidemie relatief snel onder controle. In totaal overleden er zover bekend tien mensen aan het virus en raakten er zo'n 1.800 personen besmet. IJsland maakte een maand geleden al bekend de grenzen open te stellen zodat het toerisme weer op gang kan komen.

IJsland maakt deel uit van de Schengenzone, en zegt daarom al het niet-noodzakelijke verkeer van buiten het blok te weren tot zeker 1 juli. De Schengenlanden zijn momenteel in overleg over in hoeverre de grenzen daarna opengaan, mogelijk worden onder anderen Amerikanen vanaf 1 juli nog steeds geweerd.

Kroegen in de hoofdstad Reykjavik gingen na twee maanden lockdown al weer open. Foto Haraldur Gudjonsson/AFP)

Buitengrenzen EU mogelijk niet open voor VS, Brazilië en Rusland

De Europese Unie en overige Schengenlanden willen epidemiologische criteria opstellen om te bepalen of burgers van andere landen worden toegelaten. Straks wordt mogelijk gekeken of een land ongeveer evenveel besmettingen heeft per 100.000 inwoners als de EU. Dat bevestigen bronnen in Brussel na berichtgeving van The New York Times.

De Schengenzone wil vanaf 1 juli de buitengrenzen openen en moet daarvoor bepalen wie wel en wie niet wordt binnengelaten. Door de criteria zouden onder anderen Amerikanen, Russen, en Brazilianen mogelijk straks nog steeds geweerd worden. Sinds half maart zijn de Europese grenzen gesloten voor al het niet-essentiële verkeer.

Het aantal besmettingen per 100.000 inwoners in de EU stond de afgelopen twee weken ongeveer op zestien, schrijft The New York Times. De VS staan op 107, Brazilië op 190 en Rusland op 80. Ook zouden de Schengenlanden – bestaande uit de EU samen met IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland – willen kijken naar hoeveel getest wordt in een land en of beschikbare informatie uit dat land betrouwbaar is.

Ambassadeurs van Europese lidstaten vergaderen woensdag over de strategie voor de buitengrenzen. Hoewel Brussel niet direct het grensbeleid van lidstaten kan opleggen, wordt volgens een bron wel gewerkt aan een „gecoördineerde” aanpak. Als een lidstaat toch besluit de grenzen volledig te openen, dan kan dat land binnen het Schengenblok geïsoleerd worden door grenscontroles in te voeren.

De beslissing om Amerikanen te weren zou een klap zijn voor de regering-Trump. Hoewel de president volhoudt dat de VS de coronacrisis onder controle hebben, neemt het aantal besmettingen in meerdere staten nog steeds toe. Reizigers uit Europa zijn momenteel ook nog niet welkom in de VS.

Leiders van Brazilië, Chili en Bulgarije houden zich niet aan coronaregels

Ontwikkelingen rond de coronacrisis over de grens:

  • De president van Brazilië Jair Bolsonaro moet een mondkapje dragen tijdens publieke optredens. Dat heeft een rechter in de hoofdstad Brasília bepaald. In het hele district waar de hoofdstad toe behoort is het dragen van mondkapje sinds april verplicht en Bolsonaro is daar geen uitzondering op, blijkt uit de uitspraak. De Braziliaanse president verschijnt regelmatig in het openbaar zonder gezichtsmasker. De rechter noemt dat „respectloos” en zegt dat Bolsonaro maatregelen moet nemen om mensen in zijn omgeving te beschermen. Brazilië is na de VS en Rusland het zwaarst getroffen land ter wereld, met meer dan 50.000 doden door de gevolgen van het coronavirus.
  • Ook in een ander Zuid-Amerikaans land is ophef ontstaan nadat de president zich niet aan gezondheidsprotocollen hield. In Chili, waar meer dan 250.000 besmettingen zijn geregistreerd, wordt president Sebastián Pinera beschuldigd van onverantwoordelijk gedrag. Op zondag woonde president een begrafenis bij van zijn aan coronavirus overleden oom, met meer aanwezigen dan het maximum van twintig dat in Chili gehanteerd wordt. Tijdens de dienst beval Piñera, ondanks de bezwaren van andere aanwezigen, dat de kist geopend moest worden, zodat hij een laatste blik op de overledene kon werpen. Parlementariërs van de oppositie hebben een onafhankelijk onderzoek geëist naar het gedrag van Piñera.
  • In Bulgarije heeft premier Boiko Borissov een boete gekregen omdat hij geen mondkapje droeg tijdens een bezoek aan een klooster. Sinds maandag is iedereen in het Oost-Europese land verplicht om gezichtsbedekking te dragen in openbare ruimtes nadat het aantal besmettingen in een week met ruim zeshonderd gevallen steeg. Volgens een verklaring van het Bulgaarse ministerie van Volksgezondheid krijgen alle aanwezigen bij het bezoek van de premier die zich niet aan de regels hielden een boete van omgerekend 153 euro. In Bulgarije zijn tot nu toe bijna vierduizend besmettingen geteld. 207 mensen overleden zover bekend aan de gevolgen van het virus.
  • De regering van Finland heeft vanaf volgende maand versoepelingen van de coronamaatregelen aangekondigd. Zo hoeven reizigers uit de meeste EU-landen niet meer in quarantaine als ze het land binnenkomen. Reizigers uit buurland Zweden, waar inmiddels meer dan 5.000 doden zijn gevallen door het virus, moeten nog wel in quarantaine als ze naar Finland willen. In mei had Finland de grenzen al voor forenzen uit het Schengengebied geopend. Het coronavirus lijkt redelijk onder controle in Finland. In de afgelopen 24 uur kwamen er elf nieuwe besmettingen bij.

Geen maximum meer voor bijeenkomsten vanaf 1 juli

Bijeenkomsten en evenementen hoeven vanaf 1 juli geen rekening meer te houden met een maximumaantal bezoekers. Voorwaarde is dat bezoekers afstand van elkaar kunnen houden en er bij de ingang een gezondheidscheck gedaan kan worden. Dat hebben bronnen in Den Haag aan NRC bevestigd na berichtgeving van de NOS RTL Nieuws.

Momenteel geldt een maximum van dertig bezoekers in de horeca, theaters en bij evenementen. Dat aantal zou vanaf 1 juli opgeschroefd worden naar honderd, maar het kabinet wil dat maximum nu dus gaan loslaten. Als er geen gezondheidscheck kan worden uitgevoerd, mogen evenementen binnen maximaal honderd mensen binnenlaten. Voor evenementen in de open lucht geldt dan een maximum van 250.

De versoepeling van het kabinet betekent goed nieuws voor de horeca- en evenementenindustrie, die door de coronabeperkingen hun inkomsten sterk zagen teruglopen of zelfs verdwijnen. Restaurants en cafés die de ruimte hebben om zich aan de afstandsmaatregelen te houden, zijn met de versoepeling niet meer gebonden aan een maximum.

Daarnaast zouden festivals, concerten en kermissen vanaf 1 juli weer van georganiseerd kunnen worden. Hoewel organisatoren nog afhankelijk zijn van de vergunningen van gemeenten, was de verwachting dat tot 1 september helemaal geen evenementen georganiseerd konden worden. Vermoedelijk wordt dinsdag ook meer bekendgemaakt over de eventuele vervroegde heropening van sportscholen, casino’s en sportkantines.

De versoepeling van het kabinet is een reactie op de goede cijfers van afgelopen tijd. De afgelopen weken is het aantal patiënten op de IC in Nederland stabiel en maandag werden er voor het eerst sinds maart nul nieuwe sterfgevallen gemeld door het RIVM. Ook streeft het kabinet ernaar gedragsregels eenduidiger te maken, zodat mensen zich er gemakkelijker aan kunnen houden om zo het draagvlak te vergroten.

Dinsdag werd op het Malieveld in Den Haag een demonstratie gehouden door horeca-exploitanten en evenementenorganisatoren tegen de huidige coronaregels. Volgens de aanwezigen zijn de afstandsmaatregelen van de overheid te streng. De anderhalve meter afstand zou met de versoepeling vanaf 1 juli echter wel nog steeds overal in acht genomen moeten worden.

Foto Pieter Stam de Jonge/ANP

Tweede Kamer: nertsenfokkerijen moeten dit jaar hun deuren sluiten

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat nertsenhouders in Nederland dit jaar nog hun deuren sluiten. Aanleiding is het grote aantal coronabesmettingen op fokkerijen in Nederland. Daarnaast moet er een verbod komen op het fokken van andere dieren die het coronavirus zouden kunnen overdragen.

De Kamer nam dinsdag verschillende moties aan van de Partij voor de Dieren om zo snel mogelijk fokkerijen te sluiten. Zo moet er een compensatieregeling komen voor nertsenhouders, mede om te voorkomen dat ze opnieuw beginnen met fokken als de locaties geruimd zijn.

Als het coronavirus wordt aangetroffen bij een fokkerij, worden in Nederland alle nertsen geruimd. Tot nu toe zijn er al zeventien nertsenfokkerijen met honderdduizenden dieren geruimd. Maandag bleek dat er besmettingen geconstateerd waren op nog twee fokkerijen in Brabant.

Vier jaar geleden was al besloten dat vanaf 2024 een definitief fokverbod ingaat. Volgens dat besluit zou er dan geen sprake zijn van een compensatieregeling voor nertsenhouders. Toen het aantal besmettingen bij fokkerijen de afgelopen tijd hard opliep, pleitten verschillende oppositiepartijen voor het naar voren halen van dit verbod, met de compensatieregeling voor fokkerijen.

DOORBRAAK!

Kamer stemt vóór fokverbod nertsenhouderij 💪🏼💪🏼💪🏼

En: per direct verlagen van de slachttempo’s én landelijke regie om brandhaarden corona door slachthuizen tegen te gaan

Moties @PartijvdDieren aangenomen!

— Esther Ouwehand (@estherouwehand) June 23, 2020

Asscher mist stemming over eigen motie voor betere betaling zorg

PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft dinsdag een stemming over een eigen motie gemist. Met het voorstel wilde hij ervoor zorgen dat mensen in de zorg beter betaald zouden worden, maar de motie werd met 73 Kamerleden tegen en 71 voor niet aangenomen.

Asscher zou kort van zijn plek in de Tweede Kamer zijn geweest en daarom het moment gemist hebben toen zijn naam werd genoemd. Op beelden is te zien dat Asscher vervolgens probeerde alsnog zijn stem uit te brengen. „Ik wilde graag voor stemmen, ik stond daar.” Kamervoorzitter en partijgenoot Khadija Arib bepaalde echter dat niet van de procedures afgeweken kan worden, en dat Asscher als afwezig was genoteerd toen zijn naam werd genoemd.

De PvdA-leider erkent op Twitter dat het „ontzettend stom” en „mijn eigen fout” was. Daarbij benadrukt hij dat de uitslag sowieso negatief was geweest, ook als hij voor had kunnen stemmen. „Alle reden om door te vechten voor meer waardering voor de zorgmedewerkers.”

Asscher voerde de afgelopen weken fel campagne voor de motie en zei dinsdagochtend dat het een „ware thriller” zou worden. Daarbij riep hij Kamerleden op om op tijd te komen voor de stemming.

Samen met SP wil de PvdA dat zorgpersoneel structureel beter betaald wordt, ook aangezien ze tijdens de coronacrisis harder hebben moeten werken. Het kabinet zou daarom meer geld vrij moeten maken voor zorgmedewerkers in de begroting. Uiteindelijk besloten coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie tegen het voorstel te stemmen. SP zegt 5 september actie te gaan voeren.

Pijnlijk moment, Asscher (PvdA) mist cruciale stemming over salarisverhoging zorgpersoneel ⤵️ pic.twitter.com/XZfyRfMniX

— Roel Schreinemachers (@RoelSchrein) June 23, 2020

Het nieuws van vandaag

Een overzicht van het belangrijkste nieuws omtrent de coronapandemie van dinsdag.

  • Een gedeelte van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen gaat vanwege een heropleving van het coronavirus terug in lockdown. Het gaat om het gebied rondom de plaats Gütersloh, waar honderden coronabesmettingen zijn vastgesteld na een uitbraak bij vleesverwerker Tönnies. Ook in de Portugese hoofdstad Lissabon zijn enkele maatregelen heringevoerd na een opleving van het virus.
  • Toptennisser Novak Djokovic is besmet met het coronavirus. De Servische nummer één van de wereld ligt onder vuur omdat hij een serie tennistoernooien heeft georganiseerd waarbij de coronaregels niet in acht werden genomen. Zeker drie andere spelers raakten ook besmet.
  • De Britse premier Boris Johnson heeft aangekondigd dat Britten vanaf 4 juli weer naar de kroeg mogen. Ook restaurants, hotels, musea, bibliotheken, speeltuinen, kapsalons en campings gaan weer open. Ook de afstandsregel is aangepast: Britten moeten in plaats van twee, „ruim één meter” afstand bewaren.
  • Bij het RIVM zijn het afgelopen etmaal vijf sterfgevallen door Covid-19 gemeld. Daarmee loopt het dodental in Nederland op tot 6.095. Op de IC's worden momenteel nog 48 Covid-19-patiënten verzorgd - 11 minder/meer dan maandag.
  • Het winkelpersoneel heeft steeds meer moeite met het handhaven van de coronaregels, zegt branchevereniging Detailhandel Nederland. Klanten houden niet meer altijd anderhalve meter afstand of gaan met het hele gezin winkelen. Ondertussen laten winkeliers ook meer toe: klanten maken vaker zelf hun mandjes schoon en mogen op meer plekken contant betalen.

Nog 48 coronapatiënten op de intensive care

Nog 48 coronapatiënten liggen momenteel op Nederlandse intensive cares, 11 minder dan een etmaal eerder. Dat heeft het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) dinsdag bekendgemaakt.

„Na enkele weken van versoepeling zien we dat het aantal COVID-patiënten op de IC en in de kliniek stabiel en laag is”, reageert voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg. „Dat is een goed teken, en creëert volop ruimte voor de reguliere zorg.”

211 zieken met Covid-19 liggen in het ziekenhuis buiten de IC, 17 meer dan gisteren. Het totaal aantal mensen op intensive cares, inclusief non-Covid-19-patiënten, nam met 53 toe tot 624.

Standhouders jaarmarkten demonstreren in Nijmegen en Den Haag

Marktkooplieden die hun inkomen verdienen op jaarmarkten en op braderieën voeren dinsdag actie in Nijmegen en Den Haag. Zij willen dat vanaf 1 juli braderieën en toeristische markten weer worden toegestaan, in plaats vanaf 1 september. Deze bijeenkomsten worden als evenementen gezien en zijn daardoor verboden.

De demonstranten boden de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls dinsdagmiddag een petitie aan, in de hoop dat hij als voorzitter van het Veiligheidsberaad zijn collega-burgemeesters wil overhalen om jaarmarkten toe te staan. In het Goffertpark (zie de fotoserie hieronder) verzamelden zich zo'n honderdvijftig standhouders. Toezichthouders en politie maanden de demonstranten meermaals om afstand te bewaren. Volgens persbureau ANP verliep het protest zonder incidenten.

Een deel van de actievoerders vertrok aan het begin van de middag naar Den Haag om daar later dinsdag aan te sluiten bij een demonstratie op het Malieveld. Daar eisen onder andere dj's, festivalorganisatoren en licht- en geluidsbedrijven dat de anderhalvemetersamenleving minder streng wordt toegepast.

Britten kunnen volgende week zaterdag weer naar de kroeg

  • Vanaf 4 juli kunnen Britten weer naar de kroeg. Ook restaurants, hotels, musea, bibliotheken, speeltuinen en campings mogen vanaf die dag weer open. Kappers gaan eveneens weer aan het werk, hoewel zij gezichtsschermen moeten dragen. Clubs, sportscholen, nagelsalons en zwembaden blijven voorlopig wel gesloten. De Britse premier Boris Johnson heeft deze versoepelingen van de coronamaatregelen dinsdag aangekondigd.

    Ook de afstandsregel wordt aangepast. De afgelopen maanden moesten Britten twee meter afstand van elkaar bewaren, dat verandert op 4 juli naar „ruim een meter”. Johnson riep zijn landgenoten op waar mogelijk niettemin zoveel mogelijk afstand te houden. Verder mogen Britten elkaar weer thuis uitnodigen, hoewel Johnson benadrukte dat de afstandsregel hier ook geldt. „Hoe minder contacten je hebt, hoe veiliger je bent”, aldus de premier. Alle maatregelen die nu verdwijnen, kunnen opnieuw ingevoerd worden als het virus de kop weer opsteekt.

  • Ook Egyptenaren kunnen binnenkort wat meer ondernemen. Premier Mostafa Madbouly heeft dinsdag aangekondigd dat restaurants, cafés, sportscholen en gebedsruimten vanaf 27 juni weer open mogen. Restaurants en cafés mogen daarbij niet meer dan een kwart van het maximumaantal bezoekers ontvangen en moeten om 22.00 uur dicht. In moskeeën worden diensten hervat, hoewel het populaire wekelijkse gebed op vrijdag voorlopig nog niet doorgaat.
  • In Iran zijn dinsdag 121 nieuwe sterfgevallen door Covid-19 gemeld, meldt persbureau AFP. Dat is het hoogste aantal doden door de longziekte dat op één dag wordt gemeld in twee maanden tijd. Het officiële totale dodental in de islamitische republiek is daarmee opgelopen tot 9.863. Ook het aantal vastgestelde besmettingen is flink opgelopen. Tot dusver zijn bijna 210.000 Iraniërs positief getest op het virus.

    Nadat in februari de eerste besmettingen werden vastgesteld in Iran, liep het aantal besmettingen en doden door Covid-19 in korte tijd flink op. Na de invoering van strenge lockdownmaatregelen lieten de dagelijkse cijfers vooruitgang zien en half mei werd het laagste aantal dagelijkse doden gemeld. Sindsdien neemt het dodental echter weer toe, en daarmee ook de angst voor een tweede piek.

Voetgangers bij The Washington, een pub in het noorden van Londen die vanwege de coronamaatregelen dicht is. Foto Isabel Infantes/AFP

Toptennisser Novak Djokovic test positief op Covid-19

De Servische toptennisser Novak Djokovic is besmet geraakt met het coronavirus. De huidige nummer één van de wereld bleek dinsdag positief bij een test in Belgrado, maar zou geen last hebben van symptomen van Covid-19, maakte hij bekend in een verklaring. Ook zijn vrouw Jelena is besmet geraakt.

Djokovic (33) kwam afgelopen tijd onder vuur te liggen wegens het organiseren van de Adria Tour, een serie van vier demonstratietoernooien in de Balkan. Zeker drie spelers die uitkwamen bij het tweede toernooi van de Tour in Kroatische kustplaats Zadar, bleken besmet met het coronavirus. Het ging om de Bulgaar Grigor Dimitrov en de Kroaat Borna Coric, die zaterdag tegen elkaar speelden, en de Serviër Viktor Troicki.

Op de toernooien was publiek welkom en werden volop handen geschud. Onder anderen collega-tennisser Andy Murray zei nadien dat Djokovic „zich niet van zijn beste kant had laten zien”, zeker omdat hij een voorbeeldfunctie heeft.

Lees ook: Novak Djokovic onder vuur na besmettingen spelers bij zijn eigen toernooi

Djokovic bood dinsdag zijn excuses aan voor deze besmettingen. „Alles wat we de afgelopen maand hebben gedaan, hebben we gedaan met een puur hart en oprechte intenties. Ons toernooi was bedoeld om te verenigen en om een boodschap van solidariteit en medeleven in de hele regio te delen”, schrijft de Serviër. Hij blijft de komende veertien dagen in zelfisolatie.

Novak Djokovic zaterdag in actie tijdens de door hemzelf georganiseerde Adria Tour. Foto Antonio Bronic/Reuters

RIVM meldt vijf nieuwe coronadoden, drie ziekenhuisopnames

De afgelopen 24 uur zijn vijf nieuwe meldingen binnengekomen over mensen die zijn overleden aan Covid-19. Deze dodelijke slachtoffers zijn niet allemaal in het laatste etmaal gevallen, want sterfgevallen worden vaak met vertraging doorgegeven. In totaal zijn er nu 6.095 coronadoden geregistreerd in Nederland. Maandag rapporteerde het RIVM nog voor het eerst sinds maart nul nieuwe coronasterfgevallen.

Daarnaast waren er drie nieuwe ziekenhuisopnames van patiënten met Covid-19. Ook hierbij geldt dat er meestal sprake is van een vertraging. Al met al zijn nu 11.853 Nederlandse coronapatiënten opgenomen (geweest).

Het aantal bevestigde besmettingen liep volgende de laatste cijfers op met zeventig tot 49.722. In werkelijkheid ligt dat aantal hoger aangezien voor 1 juni niet iedereen getest kon worden.

WTO: vooruitzicht internationale handel minder negatief

Het zwarte scenario waarbij de internationale handel in goederen dit jaar met bijna een derde inkrimpt, wordt geen werkelijkheid. De Wereldhandelsorganisatie (WHO) voorspelde in april dat de omvang van de wereldhandel tot wel 32 procent zou afnemen door de coronacrisis, maar stelt nu dat het meest pessimistische scenario niet meer realistisch is.

De WTO komt niet met nieuwe ramingen maar benadrukt dat een krimp van 32 procent vrijwel onmogelijk is nu blijkt dat de afname in de eerste twee kwartalen minder sterk is dan aanvankelijk gevreesd. In het eerste kwartaal van 2020 zakte de wereldhandel met 3 procent in en voor het lopende kwartaal wordt een afname van 18,5 procent verwacht ten opzichte van dezelfde periode in 2019.

Dat de handel niet verder inkrimpt, is volgens de WTO te danken aan de steunpakketten van overheden wereldwijd. „Dit is oprecht positief nieuws, maar we kunnen het ons niet veroorloven om zelfgenoegzaam te zijn”, schrijft directeur-generaal Robert Azevêdo in een persbericht. „Om de productie en handel in 2021 te kunnen herstellen zal het fiscale, monetaire en handelsbeleid in dezelfde richting door moeten gaan.”

Twitter avatar wto WTO #WTOForecast update: World trade fell sharply in the first half of 2020 due to #COVID19 but rapid government responses helped temper the decline. The trade slump is unlikely to track the worst case scenario in the WTO’s forecast from April. Full report: https://t.co/lMvgS1eE5B https://t.co/Gjd9ESnCqM

EU-top over herstelfonds coronacrisis op 17 en 18 juli

De top waarop de lidstaten van de Europese Unie zullen onderhandelen over het herstelfonds dat de unie moet helpen uit de coronacrisis te komen, vindt plaats op 17 en 18 juli in Brussel. Dat heeft de voorzitter van de Europese Raad Charles Michel dinsdag bij monde van zijn woordvoerder laten weten.

Tijdens de topontmoeting gaan de regeringsleiders met elkaar in gesprek over het voorstel van de Europese Commissie om 750 miljard euro op de kapitaalmarkten te lenen. Twee derde van dat bedrag moet via wederopbouwprogramma's bij de lidstaten belanden, de rest wordt uitgegeven als lening. Voor de terugbetaling van de lening moeten alle lidstaten gezamenlijk garant komen te staan.

Dat er een herstelfonds komt, is eerder al besloten. Op 17 en 18 juli moet besproken worden wat de voorwaarden zijn. Zo zal er gesproken worden over de omvang, de verdeelsleutel en de manier waarop het geld wordt terugbetaald. Ook ligt de vraag op tafel of uit het fonds subsidies mogen worden afgegeven, of dat landen alleen geld mogen lenen. Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden (die bekend zijn komen te staan als 'zuinige vier') willen dat laatste.

Lees ook: Brussel ziet ‘ontluikende consensus’ over herstelfonds

Jaarlijkse 'Operatie Marhaba' voor overtocht Marokkanen uit Europa afgeblazen

De jaarlijkse operatie om zo'n drie miljoen Marokkanen vanuit verschillende Europese landen naar Marokko te vervoeren, gaat dit jaar niet door. De Marokkaanse minister van Buitenlandse Zaken Nasser Bourita heeft maandag bekendgemaakt dat de zogenoemde Operatie Marhaba is afgeblazen vanwege de uitbraak van het coronavirus.

Jaarlijks rijden miljoenen Marokkanen naar Zuid-Spanje om vanuit daar per veerboot naar Marokko te reizen voor de zomervakantie. De massale trek wordt sinds 1986 gereguleerd door Marokkaanse en Spaanse instituties, om lange wachtrijen aan de grens te voorkomen en de gezondheid van reizigers te garanderen. Het gaat voornamelijk om inwoners van Spanje, Frankrijk, België, Nederland en Italië.

Normaal gesproken wordt Operatie Marhaba vanaf april voorbereid, legde Bourita uit in het parlement. Dit jaar was dit niet mogelijk vanwege de wereldwijde uitbraak van het coronavirus en de maatregelen die verschillende landen in de strijd tegen het virus hebben getroffen.

Epidemioloog Fernando Simón van de Spaanse rampenbestrijdingsdienst heeft de Marokkaanse overheid bedankt voor het annuleren van de operatie. Volgens hem kleefden er te veel risico's aan de massale reis, onder meer omdat de reizigers elkaar en Spanjaarden zouden kunnen besmetten.

Dat Operatie Marhaba niet doorgaat wil overigens niet zeggen dat in Europa wonende Marokkanen niet naar hun moederland kunnen deze zomer. Zodra de grenzen weer open zijn, zijn zij volgens Bourita welkom het land te bezoeken. Wanneer dit is, is nog niet bekend. In elk geval moeten reizigers na aankomst negen dagen in quarantaine en zich tweemaal laten testen op het virus.

Gebied in Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen opnieuw in lockdown

Een deel van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen gaat vanwege een heropleving van het coronavirus terug in lockdown. Regiopremier Armin Laschet heeft dinsdag bekendgemaakt dat de anticoronamaatregelen weer van kracht worden in het gebied rondom de plaats Gütersloh, waar honderden coronabesmettingen zijn vastgesteld na een uitbraak bij vleesverwerker Tönnies.

De maatregelen blijven in eerste instantie van kracht tot eind juni. Het is de eerste keer dat een gedeelte van Duitsland weer terug in lockdown moet.

Duizenden inwoners van het gebied worden bovendien in quarantaine geplaatst. De autoriteiten controleren of zij daadwerkelijk thuis blijven en zullen niet schuwen dwang uit te oefenen als mensen niet meewerken, aldus Laschet. Hiertoe zijn speciale teams opgericht en er zullen ook Poolse, Roemeense en Bulgaarse tolken aanwezig zijn om de communicatie met arbeidsmigranten te versoepelen.

Intussen heeft het Robert Koch Instituut (RKI), de Duitse evenknie van het RIVM, bekendgemaakt dat het reproductiegetal momenteel geschat wordt op 2,76. Dat betekent dat één besmette Duitser gemiddeld 2,76 anderen besmet. Als het R-getal onder de 1 komt, kan een epidemie langzaam uitdoven.

Lees ook: Wat zegt het hogere Duitse R-getal?

Volgens RKI-directeur Lothar Wieler is het hoge reproductiegetal het gevolg van meerdere lokale uitbraken, zoals die bij de vleesverwerker in Gütersloh. Hij sluit niet uit dat er een tweede golf van het coronavirus op handen is, hoewel hij „optimistisch is” dat een nieuwe piek voorkomen kan worden.

RKI-directeur Wieler dinsdag tijdens een persconferentie over de situatie in Duitsland. Foto John Macdougall/Reuters

Nachtleven Lissabon aan banden na uit de hand gelopen feesten

In de Portugese hoofdstad Lissabon zijn restricties gesteld aan het uitgaansleven na een aantal uit de hand gelopen feesten afgelopen weekend. Vanaf vandaag moeten alle bedrijven behalve restaurants om 20.00 uur de deuren sluiten. Restaurants mogen vanaf dat moment geen alcohol meer schenken en het gebruik van alcohol buiten cafés en restaurants is volledig verboden. Ook mogen nog maximaal tien mensen samenkomen en gaat de politie in het hele land meer controleren op grote samenkomsten. Dat melden Portugese media.

Met de nieuwe maatregelen reageert de Portugese regering op een aantal bijeenkomsten afgelopen weekend. De politie brak een aantal feesten af omdat er meer mensen aanwezig waren dan de maximaal toegestane twintig. Op een strandfeest in de buurt van Lissabon waren zelfs duizend mensen.

Lees ook: In de schaduw van brandhaard Spanje hield Portugal het virus wél in toom

De afgelopen dagen werden in Lissabon en de omgeving honderden nieuwe coronabesmettingen vastgesteld, vooral onder jongeren tot dertig jaar. Dit is mogelijk te herleiden tot de samenkomsten en feesten. De Portugese regering stelt dat de uitbraak nog wel onder controle is en het virus zich in een beperkt gebied verspreidt. In het Zuid-Europese land zijn voor zover bekend 1.534 mensen overleden aan Covid-19.

Een ober bij een restaurant in Lissabon. Foto Rafael Marchante/Reuters

Autoverkoop Europese Unie daalt met 25 procent

Dit jaar worden 25 procent minder personenauto's verkocht in de Europese lidstaten dan in 2019. Dat voorspelt brancheorganisatie ACEA dinsdag. In heel 2020 zullen 9,6 miljoen auto's worden verkocht, tegenover 12,8 miljoen vorig jaar. Het zou de grootste krimp ooit zijn in de autoverkopen.

De afname is volgens ACEA het directe gevolg van de „enorme economische crisis” waar de autosector mee kampt door de wereldwijde uitbraak van het coronavirus. Vanaf half maart, toen veel lockdownmaatregelen werden getroffen, tot eind mei was een afname van 41,5 procent te zien in de autoverkopen. De verkoop zal de komende maanden naar verwachting iets toenemen, nu veel in verschillende landen maatregelen worden versoepeld.

Door de coronacrisis komt de Europese autoverkoop dit jaar op het laagste niveau sinds 2013. Toen waren de lage verkoopcijfers het gevolg van de economische crisis die in 2008 begon. ACEA-topman Eric-Mark Huitema spreekt over een „dramatisch scenario” en hoopt op steun vanuit de Europese Unie en lidstaten.

ACM tikt TUI en Corendon op vingers om coronavouchers

Reisorganisaties TUI en Corendon maakten tot voor kort fouten bij het aanbieden van zogenoemde coronavouchers, ten koste van hun klanten. Dat stelt de Autoriteit Consument & Markt (ACM) maandag. Mensen wier reis is geannuleerd, houden altijd recht op een teruggave van hun geld - ook als zij in een eerder stadium een voucher hebben geaccepteerd.

TUI en Corendon waren volgens de ACM niet duidelijk genoeg over de rechten van hun klanten. De bedrijven moeten dat van de ACM in het vervolg beter gaan doen. Ook moeten reizigers die slechts een deel van de waarde van hun voucher gebruiken voor een nieuwe reis, de rest van het bedrag uitgekeerd krijgen. Klanten die hun voucher niet binnen de gestelde termijn gebruiken, moeten bovendien hun geld automatisch terugkrijgen.

Half maart maakte branchevereniging ANVR bekend dat reizigers wier pakketreis niet door kan gaan door de uitbraak van het coronavirus, een voucher kunnen krijgen om binnen een jaar een andere vakantie te boeken. Hiermee zouden zowel reizigers als reisorganisaties geholpen moeten worden. De ACM is op zich niet tegen de vouchers, maar stelt dat consumentenrechten gerespecteerd moeten worden. De toezichthouder begon een onderzoek naar TUI en Corendon na „veel vragen en klachten”. De bedrijven zouden inmiddels veranderingen hebben doorgevoerd.

Eerder werd luchtvaartmaatschappij KLM al op de vingers getikt omdat zij klanten niet de mogelijkheid bood hun geld terug te krijgen bij een geannuleerde reis, maar alleen vouchers uitkeerde. Dit werd in eerste instantie gedoogd door het kabinet, maar nadat de Europese Commissie benadrukte dat de praktijk in strijd is met het Europees recht werd de praktijk alsnog verboden.

Lees ook: Kabinet wilde KLM via vouchers beschermen, maar werd teruggefloten

Hulplijn Rode Kruis bijna 22.000 keer gebeld

De afgelopen honderd dagen hebben een kleine 22.000 mensen gebeld met een hulplijn van het Rode Kruis die bedoeld is om mensen in coronatijd een luisterend oor, advies of extra hulp te bieden. Met name de eerste weken stond de lijn „roodgloeiend” met vragen over de coronamaatregelen, meldt de hulporganisatie dinsdag.

In iets meer dan tweeduizend gevallen leverde een belletje naar de hulplijn ook een concrete hulpvraag op, zoals ondersteuning bij het doen van boodschappen of het uitlaten van de hond. Dergelijke hulpvragen kwamen vooral uit de grote steden, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Amsterdam. Volgens het Rode Kruis was het merendeel van de bellers die hulp nodig hadden „vrouw en in de zeventig of tachtig jaar oud”. Naast praktische vragen ging het vaak om medische vragen, het delen van angst en eenzaamheid.

Intussen is de hulplijn ook in andere talen beschikbaar, zoals het Turks, Tamazight (Berbers), Arabisch, Chinees en Portugees. Hiervoor kunnen mensen via Whatsapp een berichtje sturen waarna ze worden teruggebeld in hun moedertaal.

Winkeliers: coronaregels moeilijker te handhaven

Winkelpersoneel heeft steeds meer moeite om de coronaregels te handhaven. Een groeiend aantal klanten houdt geen anderhalve meter afstand en komt tegen de regels in met het hele gezin winkelen. Dat blijkt uit een enquête van branchevereniging Detailhandel Nederland onder 332 leden, waaronder supermarkten, slagers, groente- en fruitzaken en tabakswinkels.

Hoewel de ondervraagde winkeliers nog grotendeels achter de coronamaatregelen staan, zien zij dat het draagvlak onder consumenten afbrokkelt. Ruim de helft van alle winkels zegt dat personeelsleden vaker discussies moeten voeren met klanten. Dertien procent gaf aan dat ze te maken hebben gehad met agressie. Volgens adjunct-directeur Bert van Steeg moeten winkeliers vaker „als een soort politieagent” optreden nu het weer drukker is in de winkelstraat.

Lees ook: ‘Ik wil mijn oude café terug’

Ondertussen blijkt dat de coronaregels in de praktijk wel versoepeld worden. Zo laten steeds meer winkels hun klanten zelf mandjes of winkelkarretjes schoonmaken en wordt contant betalen op meer plekken geaccepteerd.

Ook in de horeca bleek vorige week dat gasten en personeel moeite hebben met de coronamaatregelen, zoals verplicht zitten en afstand houden. „Gasten begrijpen niet waarom de regels in de horeca nog zo streng zijn, terwijl op andere plekken anderhalve meter geen issue meer lijkt te zijn”, zei Koninklijke Horeca Nederland toen.

Drukte eind mei in het centrum van Venlo. Foto Marcel van Hoorn/ANP

Te weinig personeel in kinderopvang door coronacrisis

Een derde van de kinderopvangorganisaties zegt te weinig personeel te hebben tot september 2020. Dat blijkt uit een dinsdag gepubliceerd onderzoek van branchevereniging Kinderopvang werkt! waarvoor 333 opvangorganisaties zijn ondervraagd. Vooral grotere opvangcentra kampen met een tekort; 53 procent daarvan zegt te weinig medewerkers te hebben.

Het tekort is goeddeels te verklaren door de coronacrisis. Pedagogisch medewerkers die tot een risicogroep behoren, werken tijdelijk niet. Ook gaat een deel van de gezinnen dit jaar niet of korter op vakantie, terwijl het opvangpersoneel wel vrij wil nemen. Andere redenen voor het tekort zijn zwangerschappen onder de medewerkers.

De coronacrisis heeft vermoedelijk ook invloed op de hoeveelheid kinderen die naar de opvang wordt gebracht. 42 procent van de ondervraagde opvangorganisaties verwacht dat de vraag naar kinderopvang het komende jaar zal afnemen omdat een gedeelte van de ouders zonder werk zal komen te zitten. Ook zullen meer ouders thuis blijven werken.

Sommige organisaties hopen dat de te verwachten afname van de vraag ertoe zal leiden dat het makkelijker wordt om openstaande vacatures op te vullen. Ongeveer een kwart van de ondervraagde opvangcentra denkt echter dat de vraag naar opvang op lange termijn wel gelijk zal blijven, waardoor de vraag naar pedagogisch medewerkers en de krapte op de arbeidsmarkt „onverminderd hoog” zullen blijven.

Saoedi-Arabië weert buitenlandse bezoekers aan jaarlijkse hadj

Saoedi-Arabië laat deze zomer geen buitenlandse bezoekers toe bij de jaarlijkse hadj, de bedevaart naar Mekka, die eind juli wordt gehouden. Het land wil met die maatregel de verspreiding van het coronavirus tegengaan. Dat hebben de Saoedische autoriteiten maandag verklaard, meldt Reuters.

Slechts een beperkt aantal burgers van Saoedi-Arabië zal dit jaar worden toegelaten tot de hadj. Normaal trekt de bedevaart elk jaar ongeveer 2,5 miljoen moslims naar Mekka. Deelnemers aan het evenement moeten coronamaatregelen in acht nemen, waaronder social distancing.

Het besluit betekent dat moslims uit de hele wereld voor het eerst in de moderne tijd niet in staat zullen zijn om de bedevaart naar Mekka te maken. Van elke moslim wordt verwacht de pelgrimstocht minstens een keer te ondernemen.

Saoedi-Arabië heeft internationale vluchten in maart stopgezet en riep moslims toen al op hun plannen voor de hadj uit te stellen. Ook worden reizigers niet toegelaten voor de umrah, ook wel de kleine hadj genoemd, die normaal het hele jaar door plaatsvindt.

Schoonmakers zijn op 24 april aan het werk in de Grote Moskee van Mekka. Foto AFP

Het aantal bekende gevallen van Covid-19 in Saoedi-Arabië is opgelopen tot meer dan 160.000. Ruim 1.300 mensen zijn er aan de ziekte overleden. In de afgelopen twee weken is het dagelijkse aantal nieuwe besmettingen gestegen.

Twee medewerkers Trump-campagne hadden corona bij rally in Tulsa

Twee leden van het campagneteam van de Amerikaanse president Donald Trump die afgelopen zaterdag aanwezig waren bij zijn rally in Tulsa, in de staat Oklahoma, zijn positief getest op het coronavirus. Dat heeft een woordvoerder van de campagne maandag verklaard.

Voor het evenement, de eerste rally van Trump sinds maart, was al bekend geworden dat zes andere leden van het campagneteam positief waren getest, onder wie twee leden van de geheime dienst. Bij een nieuwe testronde zijn nog twee stafleden positief getest. Zij droegen volgens de woordvoerder „tijdens het gehele evenement mondkapjes."

Het Witte Huis verwierp zorgen over de mogelijke verspreiding van het coronavirus bij de rally in Tulsa, waarschijnlijk de grootste overdekte bijeenkomst in de Verenigde Staten sinds het begin van de coronapandemie. Gezondheidsautoriteiten hadden een bijeenkomst van duizenden mensen afgeraden. Er kwamen minder mensen op het evenement af dan Trump had gehoopt. Weinig aanwezigen droegen mondkapjes.

Lees ook: Trumps rally loopt uit op een deceptie

Het laatste nieuws

Hier houdt NRC de laatste ontwikkelingen bij omtrent de wereldwijde uitbraak van het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt.

Een overzicht van het belangrijkste nieuws van maandag.

  • Nederlandse middelbare scholen kunnen na de zomervakantie mogelijk weer volledig open, melden Haagse bronnen tegen de NOS. Scholen moeten wel maatregelen treffen om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.
  • Voor het eerst sinds 12 maart zijn er geen nieuwe sterfgevallen gemeld in de dagelijkse briefing van het RIVM. Dit betekent niet dat er niemand is bezweken, het kan even duren voor een sterfgeval wordt opgenomen in de statistieken. Het aantal vastgestelde besmettingen steeg het afgelopen etmaal met 69. Het aantal zieken op de IC nam toe met vier. Tegelijkertijd maakte de WHO bekend dat niet eerder op één dag bij zoveel mensen Covid-19 is vastgesteld.
  • Maastricht University heeft 1.200 op afstand afgenomen examens afgekeurd nadat bleek dat door studenten werd afgekeken. Om fraude verder tegen te gaan had de volgorde van de vragen per student moeten verschillen, maar dit was misgegaan.
  • De Franse president Emmanuel Macron komt dinsdag naar Den Haag om plannen voor een coronaherstelfonds met premier Mark Rutte te bespreken. Naast het herstelfonds zal volgens Reuters ook de situatie omtrent Air France-KLM besproken worden.
  • Het aantal banen is met 23.000 afgenomen tussen februari en maart van dit jaar. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek gemeld aan de hand van nieuwe maandcijfers. Vooral oproepkrachten en jonge werknemers raakten hun baan kwijt.

 

Lees hier het blog van maandag terug