Aangifte tegen overheid vanwege Lelystad Airport

omstreden stikstofcijfers Actiegroepen van burgers doen aangifte tegen rijksambtenaren en adviesbureaus. Ze willen strafrechtelijke vervolging vanwege manipulatie van stikstofcijfers.

Demonstratie tegen de uitbreiding van Lelystad Airport, november 2017.
Demonstratie tegen de uitbreiding van Lelystad Airport, november 2017. Foto Robin Utrecht/ANP

Actiegroepen tegen de uitbreiding van Lelystad Airport doen aangifte tegen (oud-)ambtenaren van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bij het Openbaar Ministerie. De topambtenaren zouden zich schuldig hebben gemaakt aan onder meer valsheid in geschrifte, misbruik van gezag en verduistering van bewijsstukken. Volgens de actiegroepen is er gemanipuleerd met cijfers om de verwachte stikstofdepositie rond de luchthaven laag te houden.

De Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL) en HoogOverijssel doen ook aangifte tegen directeuren van Lelystad Airport (onderdeel van de Schiphol Groep) en van drie adviesbureaus. Adecs Airinfra, To70 en Bureau Waardenburg hebben veel onderzoek gedaan in opdracht van het ministerie. In totaal gaat het om dertien personen.

Een woordvoerder van het Openbaar Ministerie bevestigt dat er een melding van de aangifte is ontvangen. Dinsdag volgen de onderliggende stukken, onder meer een reconstructie van het stikstofbeleid rond Lelystad Airport sinds 2014. Het OM gaat „de stukken bestuderen om te zien of er aanknopingspunten zijn die eventueel strafrechtelijk ingrijpen zouden kunnen rechtvaardigen”. Dat onderzoek kan volgens het OM enkele maanden duren.

Uitstel door stikstof

De aangifte gaat over onderzoeken naar de te verwachten neerslag van stikstof door de uitbreiding van Lelystad Airport. De luchthaven ligt dicht bij Natura 2000-gebied de Veluwe. Eind maart werd de opening van het nieuwe Lelystad Airport – bedoeld om vakantievluchten van Schiphol over te nemen – opnieuw uitgesteld door minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur, VVD), nu naar november 2021. Het RIVM en de Commissie m.e.r. (controle van milieueffectrapporten) hadden geconstateerd dat eerder onderzoek van SATL klopt en dat de stikstofcijfers van het ministerie onjuist zijn.

Lees ook waarom het laatste uitstel van Lelystad Airport geen probleem is

In december 2019 publiceerde SATL-voorzitter Leon Adegeest, die in 2017 ook al foute geluidsberekeningen ontdekte, een rapport dat de stikstofcijfers van het ministerie onderuithaalt. Op twee punten kloppen de aannames niet. Op basis van de adviesbureaus ging het ministerie uit van een zeer hoge ‘warmte-inhoud’ van 43 megawatt voor de uitlaatgassen van vliegtuigen, terwijl het RIVM uitgaat van 0 megawatt. Door warmte stijgt en verdunt stikstof. Ook werd de stikstofuitstoot door het verkeer op wegen van en naar de luchthaven niet meegeteld.

Beide fouten leidden tot een stikstofdepositie onder 1 mol per hectare per jaar. Daardoor volstond een melding bij het door de rechter vernietigde PAS. De werkelijke neerslag ligt veel hoger, waardoor een natuurvergunning noodzakelijk is. Die vergunning verplicht tot een compensatieplan en opent de weg naar langdurige juridische procedures.

Volgens de actiegroepen is er geen sprake van vergissingen door het ministerie. Feiten en cijfers zijn opzettelijk verdraaid. Documenten zijn verzonnen of achtergehouden. Berekeningen werden niet vrijgegeven.

In hun aangifte schrijven de actiegroepen dat ze een beroep doen op het strafrecht omdat er „essentiële informatie is weggehouden en onjuiste informatie is weergegeven in meerdere formele rapporten”. „Wij hebben geconstateerd dat de besluitvorming over de uitbreiding van Lelystad Airport niet die transparantie kent die je mag verwachten in onze rechtsstaat.”