Reportage

Liever in een vliegtuig dan uren in een volle bus

Anderhalve meter Reizigers op Schiphol zijn het erover eens: sommige reizen zijn het risico waard. „Als wij daar geen familie hadden, waren wij niet gegaan. Het voelt niet supergoed.”

Nu het vliegverkeer weer wat meer op gang komt, loopt het aantal reizigers op de luchthaven Schiphol op.
Nu het vliegverkeer weer wat meer op gang komt, loopt het aantal reizigers op de luchthaven Schiphol op. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

„Het was fantastisch”, zeggen Derk Schipper (40) en Johan Vermeer (38) uit Rotterdam. Ze hebben enkele dagen vakantie gevierd in Lissabon. De reis stond al gepland, en kon ondanks de coronacrisis doorgaan. Vermeer: „Het heeft goed uitgepakt.” Schipper: „Alles was leeg. We hadden alle toeristische attracties voor onszelf. Lekker.”

Ook de reis is Vermeer „prima” bevallen. Ze hebben met KLM in een vol vliegtuig gereisd met maatregelen die daarbij horen: mondkapjes, bij aankomst het toestel rij na rij ordelijk verlaten. Vermeer: „Als je vliegen toestaat, kun je niet meer doen dat dit. Het lijkt me ieders eigen verantwoordelijkheid om te bepalen of je het risico op besmetting wilt lopen.” Schipper: „Of we moeten gaan vliegen met toestellen die voor de helft vol zitten. Dat kan natuurlijk ook.”

Is vliegen tijdens de coronacrisis wel veilig? En als dat zo is, waarom mogen enkele honderden passagiers worden samengepakt in een toestel en is het bezoek aan een bioscoop of theater daarvoor niet geschikt? Enkele dagen geleden twitterde journalist Sander Schimmelpenninck een foto van een groep wachtenden voor de incheckbalies die onvoldoende afstand tot elkaar hielden. Volgens hem de schuld van de luchthaven: „Klassiek goedkoop doen en onderbezetten.”

Lees ook: Tweede Kamer kritisch over veiligheid in vliegtuig

Drukte op sommige plaatsen op Schiphol is echter niet tegen de regels, stelt een woordvoerder van de luchthaven. „Daar is een mondkapje verplicht.” Schiphol kan niet doorgaan met het verlengen van een rij mensen die onderling anderhalve meter afstand houden. „Op momenten zou de rij dan veel te lang worden.”

Ranzige wc’s

FNV Schiphol hield onlangs een demonstratie tegen de volgens de vakbond gebrekkige bescherming van de medewerkers van de luchthaven tegen het gevaar van besmetting. „Schiphol zet altijd zo min mogelijk capaciteit in, om de kosten zo laag mogelijk te houden”, zegt campagneleider Joost van Doesburg.

Hangt er plastic voor de balies? En krijgen de medewerkers tasjes met persoonlijke beschermingsmiddelen aangereikt? Van Doesburg: „Dat is alleen voor het oog van ministers en journalisten. Ik krijg dagelijks foto’s opgestuurd van ranzige wc’s en andere dingen die niet kloppen in de vrachtruimtes en bagagekelders. Medewerkers worden onverantwoord lang aan mogelijke besmetting blootgesteld.”

Schiphol ontkent dat en noemt het „heel belangrijk” dat medewerkers „veilig en verantwoord kunnen werken”.

Alle stoelen bezet

Zondagmiddag is het vooral stil op Schiphol. Het is zo rustig dat alle aanwijzingen op mededelingenborden en op de vloer en de herhaalde boodschappen door de luidsprekers over mondkapjes en anderhalve meter afstand houden bijna overdreven overkomen.

Vertrekkers en aankomers lijken er allemaal hetzelfde over te denken: vliegen is niet ideaal, maar sommige reizen zijn het nemen van een risico waard. „De middelste stoelen waren leeg”, vertelt Iria Garcia (33) uit Spanje. Ze werkt bij een telefoonmaatschappij in Den Haag en is zojuist teruggekeerd van een tiendaags bezoek aan haar ernstig zieke vader in Spanje. De vliegreis is haar beter bevallen dan de busreis van zeven uur van Madrid naar haar vader in Galicië. „Het was vreemd dat alle stoelen in de bus bezet waren. Iedereen droeg een mondkapje. Maar ik was er toch door van streek.” Wel fijn dat ze haar vader kon bezoeken; haar bezoek in april moest vanwege de coronacrisis worden uitgesteld.

Laura (26), die haar achternaam liever niet genoemd ziet, is blij dat ze met haar Portugese partner Filipe (49) naar Porto kan reizen, een half jaar nadat hij zijn familie voor het laatst had gezien. Laura: „Ik zeg het heel eerlijk: als wij daar geen familie hadden, waren wij niet gegaan. Het voelt niet supergoed. Maar ik durf het wel aan.”

Intensive care

Ruth (37) komt aan uit Frankfurt, na een vlucht in een klein, vol vliegtuig. Ze woont en werkt in Amsterdam. „Onveilig heb ik me niet gevoeld. Maar het reizen met zo veel mensen in een kleine ruimte voelt wel ongemakkelijk, vooral omdat ik de afgelopen maanden veel alleen ben geweest, afstand tot anderen heb gehouden. Maar ik heb het risico genomen. Ik had mijn vader en broers vijf maanden niet gezien. En ik heb vooraf onderzoek gedaan: ik zit liever een uur in het vliegtuig dan vier uur in de trein.”

Rotterdammer Johan Vermeer heeft wel een idee waarom hij zich ondanks de coronacrisis op zijn reis naar Portugal redelijk veilig heeft gevoeld. Vermeer: „Ik ben operatieassistent en heb tijdens de coronacrisis op de intensive care gewerkt. Ik heb de hele crisis meegemaakt. Als je dat hebt meegemaakt, voelt deze omgeving niet bedreigend.”