Brieven

Brieven 20/6/2020

Triage (2)

Neoliberaal cadeau

In de discussie over het ethisch protocol in het geval van een tekort aan ic-bedden wordt de oorzaak van het tekort vergeten. Er is de afgelopen decennia steeds bezuinigd op de zorg omdat de kosten te hoog zouden oplopen. We zouden het wel met minder ziekenhuizen en voorzieningen kunnen doen. Dat het neoliberale beleid er in 2000 voor koos de vermogensbelasting af te schaffen en weigert de winstbelasting voor het bedrijfsleven onverkort te innen, en dat er dus te weinig geld is om voor iedereen in dit land te zorgen, wordt buiten beschouwing gelaten.

Triage (3)

Wie je achterlaat

Een overtuigender criterium dan leeftijd is wat je zou kunnen noemen: de grootbrengschade van iemands overlijden. Als iemand met opgroeiende kinderen het leven moet laten, heeft dat indringender gevolgen dan wanneer het gaat om iemand zonder kinderen, of van wie kinderen het huis uit zijn. Een uitgangspunt zou het aantal jaren kunnen zijn tot iedereen in het gezin meerderjarig is. Zo zou een patiënt met kinderen van 7 en 10 jaar een periode van 19 ‘minderjaren’ kunnen inzetten bij de poortwachters van de IC.

Voedselketens (1)

Protectionisme

De oproep ‘Eet ook na de lockdown lokaal’ (17/6) is op het eerste gezicht sympathiek, in het artikel worden de voordelen van kortere voedselketens breed uitgemeten. Ik ben echter bang dat het initiatief om juist lokale ondernemers te steunen een verkapte vorm van protectionisme is, een soort economisch nationalisme. Als ook andere landen tot een dergelijke politiek besluiten zal de exportgerichte landbouw in Nederland nog zware tijden tegemoet gaan.

Voedselketens(2)

Uit blik en pot

Het artikel ‘Eet ook na de lockdown lokaal’ (17/6) pleit voor korte voedselketens. Dit is te simpel. Veel producten die we eten kennen een véél hogere klimaatbelasting als we dat allemaal lokaal gaan maken. Transport – vliegtuigen uitgezonderd – geeft veel minder uitstoot dan verwarming van kassen. Dus als je veel meer lokaal wilt eten zonder het milieu meer te belasten, dan moet je lokaal wel van de volle grond eten. Dat betekent dus veel meer met de seizoenen mee-eten, en meer conserven (blik, pot, diepvries, droog). Dat is de enige manier.

Kraamracisme

Ik herken het

Lotfi El Hamidi kaart in zijn column aan dat racisme ook in de geboortezorg voorkomt (Kraamracisme, 17/6). Half zes 's middags waren we in het ziekenhuis. De dienstdoende gynaecoloog wilde naar huis voor het diner, de verloskundige hield hem tegen. Mopperend bleef hij, het was nog niet zover. Een uur later kwam ons vierde kind ter wereld. Een fijne, vlotte bevalling. Terwijl de baby werd verzorgd zei de gynaecoloog tegen mijn Surinaamse vrouw dat zij maar eens aan anticonceptie moest gaan denken. Zeventien jaar later vraag ik me nog steeds af of hij dat ook tegen een witte vrouw zou hebben gezegd. Denk het niet.

Bordspellen

Slechte rovers

Op de Achterpagina staat een blijde recensie van het bordspel Rovers van de Noordzee (De Noordzee afschuimen, 13/6). Ik vraag me af: zou Lucas Brouwers even enthousiast zijn geweest als dit bordspel was gesitueerd in de Indische Archipel, met Hollanders in plaats van Vikingen? Of aan de Afrikaanse westkust met slavenhandelaren? Voor de slachtoffers van de Vikingen waren die plundertochten ook zo prettig niet. Niet dat ik het spel veroordeel, maar in tijden als deze waarin allerhande gevoeligheden een rol spelen: is het een punt van overweging bij de spelkeuze?

Diversiteit musea (1)

Is er wel interesse?

Wat mist in de artikelen over het gebrek aan diversiteit in musea (Zeer weinig diversiteit bij hoger museumpersoneel, 18/6), is onderzoek naar het aantal mensen met een niet-westerse achtergrond dat een opleiding heeft afgerond in deze sector. Kunstgeschiedenis bijvoorbeeld. Zou het mogelijk kunnen zijn dat er geen interesse is? Zo gooit het artikel olie op het vuur, terwijl nog niet duidelijk is of er sprake is van discriminatie.

Diversiteit musea (2)

In eigen boezem

Hoe divers is de kunstredactie van NRC eigenlijk?

Dat vroeg ik me af bij het lezen van het onderzoek naar de diversiteit van Nederlandse kunstmusea.

Het NRC-colofon brengt uitkomst, allemaal oer-Hollandse, roomblanke namen. Wellicht is het daarom beter even te stoppen met het kapittelen van andere instellingen.

Geschiedenis

Wél de tijdsgeest

Briefschrijver Simon Ettekoven schrijft: „Ik hoop niet dat onze nakomelingen over twee eeuwen schrijven dat de Holocaust een begrijpelijk onderdeel van de 20e-eeuwse tijdgeest was” (Brieven, 17/6). Ik hoop het tegendeel: dat de jongelui in 2220 een geschiedenisleraar hebben met historische kennis en met talent voor vertellen. Die de feiten kent over de Kristallnacht in 1938, de getto’s waarin Joden ook nog in de 20ste eeuw in sommige Europese landen verplicht waren te wonen. Die vertelt dat dit weliswaar niet in Nederland bestond, maar dat de Duitsers de wijk in Amsterdam waar veel Joden woonden in 1941 toch konden voorzien van borden met ‘Juden Vierteil’. Over de invoering van de Jodenster in Nederland in mei 1942, waartegen toch weinig protest werd gehoord in Nederland, en over de eeuwenoude traditie waarin de Joden al sinds de 13de eeuw ook in beschaafde Europese landen gedwongen waren vergelijkbare tekens, vrijwel altijd in geel – de kleur van de haat – op hun kleding te dragen. En over het feit dat er voor de Tweede Wereldoorlog toch ook in Nederland vrij veel antisemitische was. De Holocaust had wel degelijk nog wortels in de 20ste-eeuwse tijdgeest.