SER: zorguitgaven over 20 jaar verdubbeld bij ongewijzgd beleid

Sociaal-Economische Raad De SER adviseert preventie, een ‘digitale transformatie’ en meer samenwerking om de zorgkosten op lange termijn terug te dringen.
De Spoedeisende Hulp (SEH) van het Amsterdam UMC locatie AMC.
De Spoedeisende Hulp (SEH) van het Amsterdam UMC locatie AMC. Foto Lex van Lieshout/ANP

De regering moet een langetermijnplan opstellen voor de zorgsector. Bij ongewijzigd beleid zullen de zorguitgaven de komende twintig jaar verdubbelen, constateert de Sociaal-Economische Raad (SER) in een vrijdag verschenen studie. De kosten stijgen vooral doordat de vraag zal toenemen, onder andere door vergrijzing, en doordat nieuw ontwikkelde behandelingen duurder worden.

De SER noemt preventie een belangrijke manier om de kosten terug te dringen, doordat het de vraag naar zorg kan verlagen. Ook adviseert het adviesorgaan kritisch te blijven kijken naar welke zorg „wetenschappelijk” en „zinnig” genoeg is om verzekerd te moeten blijven. Behandelingen die „slimmer” kunnen, kunnen daarmee uit het basispakket.

Te hoge werkdruk

De SER breekt in het advies een lans voor het zorgpersoneel. De SER merkt op dat het medewerkers in de zorg „onvoldoende autonomie in hun werk” ervaren. Een ‘digitale transformatie’ kan de administratieve lasten en de werk- en regeldruk voor personeel verlagen, stelt de SER. Het adviesorgaan noemt hiertoe onder andere de mogelijkheden van ‘e-health’, ‘telemonitoring’ en technische hulpmiddelen zoals wearables. Bovendien, adviseert de SER, „moet worden doorgepakt op het Elektronisch Patiëntendossier.”

Opkomen voor het personeel is niet alleen belangrijk voor de kwaliteit van de zorg, het moet ook voorkomen dat het personeelstekort verder groeit. Voor 2022 wordt een tekort van tachtigduizend zorgmedewerkers verwacht, van wie zestigduizend verplegers en verzorgers. Tegelijk wordt verwacht dat de vraag de komende twintig jaar verdubbelt. Om dit bij te houden, zullen de komende twee decennia nog 700.000 mensen extra warm gemaakt moeten worden voor een baan in de zorg. Dat is boven op de 1,4 miljoen zorgmedewerkers die er nu al zijn.

Verder noemt de SER de financiële scheiding van ‘zorgdomeinen’ (zoals de Wmo, medisch-generalistische zorg, ouderenzorg, jeugdzorg en ggz) „onwenselijk want onnodig belastend” vanuit het perspectief van de patiënt. Dit kan beter als er meer beter gebruik wordt gemaakt van digitale mogelijkheden en meer wordt samengewerkt, vooral door gemeenten.