Opinie

Halfgod Piketty

Christiaan Weijts

Soms lijkt het alsof dit virus uitsluitend in elkaar gefrutseld is om links een plezier te doen. Recessie, werkloosheid, armoede: voor een béétje sociaal-democraat is dat de wind in de rug. Er is geen denker die zijn zaklantaarntje nog niet gericht heeft op alle weeffouten die Covid-19 ontmaskerde in het neoliberalisme. De zorg is stukbezuinigd, steenrijken zijn gespekt, de expansiedrift is tegen de muur gecrasht. Als links er zelfs nu nog in slaagt de verkiezingen te verliezen, is dat razend knap.

Maar dan de peilingen. De VVD is daarin zo omhoog geschoten dat de zetels niet meer passen in het assenstelsel. Hartstochtelijk omarmen we het neoliberalisme. Alsof we midden in een overstroming massaal opteren voor de inzet van brandweerspuiten.

Nodig is uiteraard een slimmer gebruik van sluizen en gemalen. Hogere belasting voor de allerrijksten en voor multinationals. Daarvoor pleitte PvdA-voorman Lodewijk Asscher woensdagavond in De Balie, waar hij per video in gesprek ging met Thomas Piketty, de linkse halfgod onder de economen. Piketty merkt een omslag: „Toen ik zes jaar geleden pleitte voor zo’n wealth tax durfden politici het niet aan. In Duitsland zei de SPD: dat gaat nooit lukken. Nu zijn de partijen daar in competitie: wie gaat het als eerste voorstellen?”

Deels komt dit door de coronacrisis, al was de woede over de groeiende ongelijkheid al aan het koken in Duitsland, Engeland, Frankrijk... Zie de gilets jaunes. Dat die onvrede niet meteen in linkse winst neerslaat, wijt Piketty ook aan de partijen zelf. Die hebben de kiezers van zich vervreemd. Piketty: „De sociaal-democraten zijn in verschillende landen al aan de macht geweest. Ze moeten uitleggen waarom het dit keer anders zal zijn.”

Dat is waar. Onder Asschers vicepremierschap is de neoliberale orde alleen maar versterkt. Maar nu: nieuwe rondes, nieuwe kansen. In de linkse samenwerking zal de crisisrekening, zo belooft Asscher, niet opnieuw bij de lagere inkomensgroepen komen terwijl de aandeelhouders vrijuit gaan.

Piketty stelt dat als je een opiniepeiling zou houden, de Europese bevolking in meerderheid vóór zo’n belastinghervorming kiest. Zou het? Denk aan al die inkomens ruim boven het modale. Zeg maar dat van de doorsnee NRC-lezer. Zijn we echt bereid daar maandelijks een procent of 10, 12 van in te leveren, voor de publieke sector en andere misdeelden?

En die misdeelden zelf? Willen die werkelijk het neoliberale systeem verwerpen? Dat de Action en EasyJet verdwijnen? Wat heeft de revolutie gebracht, als hierdoor alleen de allerrijksten nog op vliegvakantie kunnen?

Nee, dan liever de watersnood te lijf met supersoakers. Want wat heb je aan droge voeten als de grond waarop je staat onherkenbaar is veranderd?

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.