Laatste ontwikkelingen Covid-19

Hooggerechtshof Oklahoma: Trump-rally mag ondanks coronavirus doorgaan

In dit blog vind je de laatste ontwikkelingen over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

In dit blog hield NRC het laatste nieuws bij uit binnen- en buitenland omtrent de uitbraak van het coronavirus dat de longziekte Covid-19 veroorzaakt. Volg voor de laatste ontwikkelingen het nieuwe coronablog.

Dit was het belangrijkste nieuws van vrijdag.

  • Het hooggerechtshof van de Amerikaanse staat Oklahoma heeft bepaald dat een verkiezingsbijeenkomst van president Donald Trump zaterdag door mag gaan.
  • De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt vrijdag dat de pandemie nog steeds in een fase van versnelde groei zit, ook al zijn veel landen intussen maatregelen tegen het virus aan het versoepelen.
  • De demonstratie van actiegroep Viruswaanzin tegen de coronamaatregelen zondag op het Malieveld mag definitief niet doorgaan. De rechtbank in Den Haag heeft vrijdagavond in een voorlopige voorziening bepaald dat de gemeente het protest inderdaad kan verbieden „ter bescherming van de gezondheid en ter voorkoming van wanordelijkheden”.
  • De spoedwet om de maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus juridisch beter vast te leggen, komt er niet per 1 juli. Dit heeft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) vrijdag laten weten aan de Tweede Kamer. De wet moet behandeld in de Eerste en Tweede Kamer, en de inwerkingstrede is daarom „niet haalbaar”. Ook de Raad van State zou kritisch zijn op de wetgeving.
  • Door een storing bij een testapparaat in een laboratorium in Dordrecht hebben dertig mensen ten onrechte gehoord dat ze besmet zouden zijn met het coronavirus. De gedupeerden zijn inmiddels op de hoogte gesteld van de fout en hebben toestemming gekregen uit quarantaine te komen.
  • Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is vanaf het begin van de coronacrisis herhaaldelijk gewaarschuwd voor problemen in de verpleeghuizen.
  • Bij het RIVM zijn in het afgelopen etmaal drie nieuwe meldingen van sterfgevallen door het coronavirus binnengekomen. Verder liggen nog 57 coronapatiënten op de intensive care, 10 minder dan een dag eerder. Voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg zegt dat de bezetting van zieken met Covid-19 nu „echt laag” is.

Volg voor het laatste nieuws het coronablog van zaterdag 20 juni

Manifestatie tegen anticoronaregels mag ook in Maastricht niet doorgaan

Ook in Maastricht kan een manifestatie tegen de anticoronamaatregelen dit weekend niet doorgaan. Dat heeft de Veiligheidsregio Zuid-Limburg vrijdag bepaald, meldt persbureau ANP. Eerder op vrijdag verbood de gemeente Den Haag al een anticoronamaatregelenprotest op het Malieveld.

Net als in Den Haag zou in Maastricht volgens de veiligheidsregio geen sprake zijn van een demonstratie, maar van een evenement. En die zijn tot 1 september verboden. In een video-aankondiging voor de manifestatie in Limburg worden „sprekers, artiesten en dj's” aangekondigd. Volgens een woordvoerder van de Veiligheidsregio zegt dit besluit „niets over het recht van demonstreren, dat is en blijft een groot goed”.

De bijeenkomst is georganiseerd door onder meer de actiegroep Demonstratie van het Volk onder de noemer „let's dance, fuck de 1,5 meter” . Vrijdagavond besloot een voorzieningenrechter dat de gemeente Den Haag de manifestatie daar mocht verbieden „ter bescherming van de gezondheid en ter voorkoming van wanordelijkheden”.

Gerechtshof: Trump-rally in stad Tulsa mag ondanks coronavirus doorgaan

Het hooggerechtshof van de Amerikaanse staat Oklahoma heeft bepaald dat een verkiezingsbijeenkomst van president Donald Trump zaterdag door mag gaan. Inwoners van de stad Tulsa hadden een rechtszaak aangespannen omdat zij vrezen dat het evenement de verspreiding van het coronavirus zal verergeren. Het hoogste rechtsorgaan van de staat ging daar echter vrijdag niet in mee, melden Amerikaanse media.

Het campagneteam heeft de rally georganiseerd in een gesloten stadion met 19.000 zitplekken. De temperatuur van bezoekers zal worden gemeten en mensen krijgen mondkapjes uitgedeeld. Het bedekken van het gezicht wordt echter niet verplicht, liet het campagneteam weten. De bewoners die de rechtszaak hadden aangespannen, zeiden dat in het stadion niet de gepaste afstand gehouden kan worden. Het aantal besmettingen in Oklahoma neemt nog altijd gestaag toe.

Het zal de eerste campagnebijeenkomst worden van Trump in maanden. De president staat erom bekend dat hij grote waarde hecht aan de rally's, die hem voor een belangrijk deel hielpen naar de overwinning in 2016. Belangrijke adviseurs van het Witte Huis in de bestrijding van het coronavirus hebben tegen Trump gezegd dat de rally een slecht plan is, schrijft NBC News. Onder anderen de viroloog Anthony Fauci zou vrezen voor nieuwe besmettingen.

Het evenement ligt extra gevoelig omdat het wordt gehouden tijdens de viering van Juneteenth. Zwarte Amerikanen staan stil dan bij het afschaffen van de slavernij in de VS. Tulsa heeft daarbij een pijnlijke historische lading: in 1921 leidde een uitbarsting van etnisch geweld tot tientallen doden, overwegend onder de zwarte bevolking.

Een Trump-aanhanger in de stad Tulsa op vrijdag. Foto Seth Herald/AFP

WHO waarschuwt voor 'nieuwe gevaarlijke fase' van pandemie

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt vrijdag dat de pandemie nog steeds in een fase van versnelde groei zit, ook al zijn veel landen intussen maatregelen tegen het virus aan het versoepelen. Donderdag werden wereldwijd 150.000 nieuwe besmettingen op één dag vastgesteld, een recordaantal. Daarvan werd bijna de helft op in Noord- en Zuid-Amerika aangetroffen. Verder verspreid het virus zich ook nog snel in Zuid-Azië en het Midden-Oosten.

„De wereld bevindt zich in een nieuwe en gevaarlijke fase,” zei WHO-topman Tedros Adhanom Ghebreyesus. „Het virus verspreidt zich nog steeds snel en is nog steeds dodelijk.” Hij riep mensen op om „zeer voorzichtig” te blijven en goed op de onderlinge afstand te blijven letten.

De WHO verzoekt landen om voorzichtig te zijn met het opheffen van coronamaatregelen, om te voorkomen dat er een tweede golf plaatsvindt.Vooral de situatie in Brazilië vindt de organisatie zorgelijk. Daar werden in de afgelopen vierentwintig uur alleen al 1.230 nieuwe coronadoden gemeld.

Malieveld-demonstratie tegen coronawet mag definitief niet doorgaan

De geplande demonstratie van actiegroep Viruswaanzin tegen de coronamaatregelen zondag op het Malieveld mag definitief niet doorgaan. De rechtbank in Den Haag heeft vrijdagavond in een voorlopige voorziening bepaald dat de gemeente het protest inderdaad kan verbieden „ter bescherming van de gezondheid en ter voorkoming van wanordelijkheden”.

Volgens de rechter heeft de gemeente gelijk dat het grote aantal betogers dat naar verwachting wil komen het risico met zich meebrengt dat het coronavirus wordt verspreid. Ook oordeelt de rechtbank dat een „groot risico op wanordelijkheden” bestaat doordat de geplande bijeenkomst meer op een evenement zou lijken dan op een protest.

De oprichters van Viruswaanzin hadden opgeroepen tot een anti-coronamaatregelenprotest omdat de beperkingen volgens hen te ver gaan en niet wetenschappelijk zijn onderbouwd. Daarbij ageren zij specifiek tegen de komst van de spoedwet die deze zomer de noodverordeningen met maatregelen zal vervangen.

De gemeente Den Haag maakte vrijdagochtend bekend de bijeenkomst te verbieden omdat die met mogelijk twintigduizend betogers groter zou worden dan de organisatoren volgens de gemeente hadden aangekondigd. Door de verwachte drukte zou de anderhalvemeterregel niet nageleefd kunnen worden.

Ook zou het protest met vooral dj's op het programma meer een evenement zijn dan een demonstratie, aldus een woordvoerder van de gemeente. „En die zijn tot 1 september verboden.” De actievoerders spreken tegen dat zij maar een klein aantal demonstranten hadden aangemeld bij de gemeente en menen dat hun protest om politieke redenen is verboden.

Er was te veel aandacht voor de geplande actie tegen de coronawet op het Malieveld in Den Haag. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Amsterdam wil via coronawet hotelkamers kunnen sluiten tegen drukte

Zolang het coronavirus rondwaart, wil Amsterdam het aantal accommodaties voor overnachtingen in de stad kunnen beperken. Dat schrijft wethouder Victor Everhardt (Economische Zaken, D66) vrijdag in een brief aan de gemeenteraad. De bevoegdheden moeten worden opgenomen in de coronaspoedwet waarmee het kabinet bezig is. Doel van de maatregel is om in te kunnen grijpen bij drukte, om te voorkomen dat het aantal besmettingen met het virus weer oploopt.

De wethouder wil ook op de lange termijn kijken naar een andere invulling van het toerisme, waarbij „bewoners centraal staan”. De stad wil meer willen inzetten op toeristen die voor cultuur komen en op zakelijke bezoekers. Om deze langetermijnplannen voor elkaar te krijgen zou Amsterdam onder meer kunnen inzetten op het aantrekken van meer congressen. Daarnaast kan de coronasteun zo worden aangeboden dat ondernemers andere keuzes maken, stelt de wethouder. „Geen massatoerisme meer. Meer kwaliteit en minder overlast is noodzaak.”

Een petitie die oproept om een maximum te stellen aan het aantal overnachtingen in de stad en daarmee het toerisme te beperken is intussen ruim 25.000 keer ondertekend. Bij 27.000 handtekeningen is het mogelijk om hiermee een referendum aan te vragen. De ondertekenaars van de petitie willen dat er een maximum van 12 miljoen overnachtingen per jaar wordt gesteld, wat gelijk is aan het niveau in 2014.

Lees ook: Amsterdammers zijn de massa’s beu

Regering verlengt noodpakket voor Caribische eilanden

Het coronanoodpakket voor Bonaire, Sint-Eustatius en Saba wordt met vier maanden verlengd tot 12 oktober. Dat heeft het kabinet vrijdag bekendgemaakt. Inwoners en bedrijven op de drie Caribische eilanden kunnen gebruik blijven maken van vergelijkbare maatregelen als Europees Nederland, aldus de ministerraad. Daarnaast worden enkele nieuwe regelingen toegevoegd.

Onder de nieuwe maatregelen valt een tijdelijke uitbreiding van een tegemoetkoming van maximaal 50.000 euro voor bedrijven. Ook stelt de regering 1,3 miljoen euro beschikbaar zodat de openbare lichamen op de eilanden noodlijdende burgers en bedrijven aanvullend tegemoet kunnen komen.

Hoewel het coronavirus de eilanden nauwelijks heeft aangedaan, heeft Covid-19 volgens het kabinet een „enorme impact” op de samenleving van Caribisch Nederland. „De toeristische sector waar een groot deel van de economie op drijft, is tot stilstand gekomen”, aldus de regering.

Het belangrijkste nieuws van vandaag

  • De spoedwet om de maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus juridisch beter vast te leggen, komt er niet per 1 juli. Dit heeft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) vrijdag laten weten aan de Tweede Kamer. De wet moet behandeld in de Eerste en Tweede Kamer, en de inwerkingstrede is daarom „niet haalbaar”. Ook de Raad van State zou kritisch zijn op de wetgeving.
  • De demonstratie tegen coronamaatregelen die zondag gepland stond op het Malieveld in Den Haag, is vrijdagochtend verboden door de gemeente. Het grote aantal demonstranten dat zich geïnteresseerd getoond heeft, zou te groot zijn om de afstandsmaatregelen in acht te kunnen nemen.
  • Door een storing bij een testapparaat in een laboratorium in Dordrecht hebben dertig mensen ten onrechte gehoord dat ze besmet zouden zijn met het coronavirus. De gedupeerden zijn inmiddels op de hoogte gesteld van de fout en hebben toestemming gekregen uit quarantaine te komen.
  • Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is vanaf het begin van de coronacrisis herhaaldelijk gewaarschuwd voor problemen in de verpleeghuizen.
  • Bij het RIVM zijn in het afgelopen etmaal drie nieuwe meldingen van sterfgevallen door het coronavirus binnengekomen. Verder liggen nog 57 coronapatiënten op de intensive care, 10 minder dan een dag eerder. Voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg zegt dat de bezetting van zieken met Covid-19 nu „echt laag” is.
  • In het rioolwater van Milaan en Turijn zaten al in december sporen van het coronavirus. Dat heeft een binnenkort te publiceren studie van het Italiaanse gezondheidsinstituut ISS uitgewezen.

Nog 57 coronapatiënten op de IC, bezetting 'echt laag'

Momenteel liggen nog 57 coronapatiënten op de intensive care, 10 minder dan een dag eerder. Dat meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS) vrijdag. Voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg zegt dat de bezetting van zieken met Covid-19 nu „echt laag” is. „Op de helft van de IC’s zijn nu geen COVID-patiënten meer opgenomen.”

Nog 235 zieken met corona liggen buiten de IC in het ziekenhuis, 26 minder dan gisteren. Verder zijn 592 non-Covid-19-patiënten op de IC opgenomen.

'Raad van State kritisch over coronaspoedwet kabinet'

De Raad van State is kritisch over de conceptversie van de coronaspoedwet van het kabinet. De Raad heeft met name kritiek op de manier waarop in de wet democratische controle van de coronamaatregelen is opgenomen. Dat meldt de NOS vrijdag op basis van anonieme bronnen in Den Haag. De Raad adviseert het wetsvoorstel aan te passen, alvorens het naar de Tweede Kamer te sturen. Het advies van de Raad van State wordt maandag openbaar gemaakt.

De belangrijkste adviseur van het kabinet zou ook ongerust zijn over de manier waarop de spoedwet sommige vrijheden te makkelijk ondergeschikt maakt aan de volksgezondheid. Daarnaast zou de wet mogelijk te makkelijk te verlengen zijn, schrijft de NOS. Daardoor zou het tijdelijke karakter van de wet betrekkelijk blijken. De Raad vindt bovendien dat bepalingen over de corona-app uit het voorstel zouden moeten verdwijnen.

De Tijdelijke wet Covid-19 moet de huidige noodverordeningen vervangen. Eerder vandaag maakte minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) bekend dat de wet niet op 1 juli in werking zal treden. „Een zorgvuldige behandeling in de Tweede en Eerste Kamer vergt tijd en aandacht”, schreef De Jonge in een Kamerbrief. „Gevolg daarvan is dat inwerkingtreding per 1 juli niet haalbaar is.”

Ook juristen, burgemeesters en gemeenteraadsleden hebben zich kritisch geuit over de spoedwet, bleek eerder uit een rondgang van NRC. Het voorstel zou onder meer grondrechten te veel aantasten en ministers te veel macht geven.

Lees ook: Juristen en gemeenteraadsleden kritisch op ‘verregaande’ coronawet

Schiphol: drukte is niet uitzonderlijk

De drukte die vrijdagmiddag is ontstaan op Schiphol is „niet uitzonderlijk”, laat de luchthaven weten. „Het vliegverkeer neemt toe, luchtvaartmaatschappijen pakken de vluchten naar Europa weer op”, aldus een woordvoerder. Eerder vrijdag twitterde Quote-hoofdredacteur en Op1-presentator Sander Schimmelpenninck een foto vanaf de luchthaven waarop het reizigers niet leek te lukken om voldoende afstand te bewaren.

Schimmelpenninck plaatste een foto met tientallen mensen in de wachtrij voor een beveiligingscontrole, waar de wachttijd op zou lopen tot een uur. „Eerste zuchtje reizigers, en Schiphol doet zuinig met mensen. Niemand anderhalve meter, iedereen in de stress of de vlucht gehaald wordt”, schreef hij erbij.

De wachttijd was volgens Schiphol geen uur, maar hoogstens 25 minuten. Ook zou de drukte niet liggen aan een tekort aan personeel. „Er stonden voldoende mensen. Security neemt nou eenmaal tijd in beslag.” Wel laat de luchthaven weten meer personeel in te zetten bij grotere drukte.

Twitter avatar SanderQuote Sander S Jaja, @Schiphol is er weer helemaal klaar voor. Hartelijk welkom voor dappere reizigers met een uur wachten voor checkin. Belachelijk https://t.co/pl68tzMo95

Kabinet stelt fiscale voorwaarden aan overheidssteun

Het kabinet heeft besloten om voorwaarden te stellen aan de belastingconstructies bij bedrijven die overheidssteun ontvangen. Bedrijven die steun zoeken mogen niet meer in een belastingparadijs gevestigd zijn of op een andere manier hun belastingen kunstmatig laag houden.

Hierbij gaat het om een van de 24 landen waar het winstbelastingtarief lager is dan 9% of die op de Europese 'zwarte lijst' staan. De steunvragende bedrijven mogen ook geen betalingen (bijvoorbeeld rente of royalty's) aan deze landen doen. De voorwaarden gelden ook voor deelnemingen van de bedrijven die de steun zoeken en aandeelhouders die meer dan 10 procent van de aandelen bezitten.

Het gaat hierbij nadrukkelijk om bedrijven die gebruikmaken van een belastingparadijs: wie daadwerkelijk actief is in de landen met de lage belastingtarieven mag nog wel een aanvraag voor overheidssteun doen. Bedrijven krijgen de mogelijkheid om de steun wel te ontvangen als ze ervoor kunnen zorgen dat ze binnen 12 maanden aan de voorwaarden voldoen.

„Het past niet om in slechte tijden te vragen om belastinggeld en tegelijkertijd belasting te ontwijken”, schrijft staatssecretaris Hans Vijlbrief (D66, Financiën) in een verklaring bij het besluit. Onder andere bedrijven die vliegtuigen leasen aan KLM maken gebruik van een dergelijke constructies door gevestigd te zijn in Ierland, waar ze nauwelijks belasting hoeven te betalen.

Geparkeerde vliegtuigen van KLM op Schiphol. Foto Remko de Waal/ANP

Hulpverleners mogen vanaf maandag weer mond-op-mondbeademing verlenen

Hulpverleners, zorgmedewerkers en omstanders mogen vanaf maandag weer mond-op-mondbeademing uitvoeren bij het reanimeren van mensen. Dat heeft de Nederlandse Reanimatie Raad vrijdag bekendgemaakt. Eind maart besloot de raad deze vorm van beademing af te raden om de verspreiding van het coronavirus te voorkomen. De kans op het overdragen van een besmetting zou bij mond-op-mondbeademing bijna 100 procent zijn.

„Nu de verspreiding van het coronavirus is afgenomen, is het verantwoord de reanimatiezorg weer zoveel mogelijk terug te brengen naar de eerder bestaande praktijk”, aldus de raad. Het advies is om de reanimatie vanaf 22 juni weer „volgens de normale richtlijn” uit te voeren.

Het RIVM meldt drie nieuwe coronadoden, elf ziekenhuisopnames

Bij het RIVM zijn in het afgelopen etmaal drie nieuwe meldingen van sterfgevallen door het coronavirus binnengekomen. Aangezien deze getallen vaak met vertraging binnenkomen, zijn deze mensen mogelijk niet allemaal in de afgelopen vierentwintig uur overleden. Het totale aantal mensen van wie officieel bekend is dat zij aan Covid-19 overleden in Nederland staat nu op 6.081. Er zijn elf nieuwe meldingen van mensen die in het ziekenhuis zijn opgenomen (geweest) vanwege het virus. Het totaal van de ziekenhuisopnames is opgelopen tot 11.846.

Verder meldt het RIVM dat nog eens 116 mensen positief zijn getest op het virus. Daarmee komt het totaal van de mensen bij wie het virus is vastgesteld op 49.426 mensen. Aangezien niet iedereen in Nederland wordt getest, liggen de werkelijke getallen hoger. Ook geeft het RIVM aan dat er correcties doorgevoerd zijn in de getallen die in de afgelopen periode zijn gegeven.

Het kabinet werd al vroeg gewaarschuwd voor dreigende problemen in verpleeghuizen

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is vanaf het begin van de coronacrisis herhaaldelijk gewaarschuwd voor problemen in de verpleeghuizen. Met name voor de oplopende tekorten aan beschermingsmiddelen als mondkapjes hebben zorgbestuurders met toenemende urgentie aandacht gevraagd. Toch bleven die tekorten lange tijd bestaan, blijkt uit interne documenten en communicatie tussen het ministerie en zorgkoepels uit de ouderen-, gehandicapten- en thuiszorg, in handen van NRC.

Lees hier het hele artikel: Al vroeg alarm over verpleeghuizen

Storing bij laboratorium in Dordrecht zorgde voor 30 valse positieven

Door een storing bij een testapparaat in een laboratorium in Dordrecht hebben dertig mensen ten onrechte gehoord dat ze besmet zouden zijn met het coronavirus. Dat heeft het Regionaal Laboratorium voor Medische Microbiologie (RLM) in Dordrecht vrijdag bekendgemaakt. Achterliggende oorzaak zou een „te streng afgesteld” apparaat in het laboratorium zijn. De gedupeerden zijn inmiddels op de hoogte gesteld van de fout en hebben toestemming gekregen uit quarantaine te komen.

In de avond van 3 juni zag het lab dat er meer positieve uitslagen uit de testen kwamen dan het op basis van prognoses verwachtte. Daarop stelde het een onderzoek in. Alle positieve testen die op het apparaat waren uitgevoerd sinds het laatste onderhoud op 26 mei werden herhaald. Zestien van de vals-positieven werden afgenomen in de teststraat van de GGD, de overige veertien bij patiënten van zorginstellingen en huisartsen.

Hoe de fout is ontstaan, is niet duidelijk. Wel is het probleem inmiddels verholpen. Volgens het RLM kan het apparaat door „de aard van de storing” geen vals-negatieven hebben uitgegeven. Sinds het herstel zouden er geen onregelmatigheden meer in de uitslagen te zien zijn.

De coronateststraat in Dordrecht, begin deze maand. Foto John van Hamond

‘Schoolsluitingen leiden tot inkomensverlies van 10.000 miljard dollar’

Dat 1,6 miljard scholieren vanwege het coronavirus thuis moesten blijven, kan grote financiële gevolgen hebben op de lange termijn. Zij zouden in hun latere leven tot 10.000 miljard dollar (8.927 miljard euro) aan inkomsten mislopen, zo heeft de Wereldbank becijferd in een donderdag gepubliceerd rapport. Het bedrag is gebaseerd op vijf maanden sluiting van scholen, dat zou resulteren in een verlies van 0,6 jaar aan basisonderwijs: van gemiddeld 7,9 jaar naar 7,3.

„Zonder snelle, gecoördineerde actie dreigen de kansen van miljoenen kinderen onherroepelijk te worden geschaad”, aldus Annette Dixon, vicepresident bij de Wereldbank. De coronacrisis zal volgens haar vooral gevolgen hebben voor kinderen die in armoede leven, met name voor meisjes en ook voor kinderen met een beperking. Door het verlies van het gezinsinkomen als gevolg van Covid-19 is de kans groot dat zij niet meer naar school terug kunnen. Een bijkomend gevolg van de sluiting is dat veel kinderen hun meest voedzame maaltijd van de dag mislopen omdat ze die niet thuis maar op school kregen.

Een kind in de Uruguayaanse hoofdstad Montevideo gaat voor het eerst sinds de lockdown weer naar school. Foto Matilde Campodonico/AP

Gemeente verbiedt demonstratie tegen coronamaatregelen op het Malieveld

De demonstratie tegen coronamaatregelen die zondag gepland stond op het Malieveld in Den Haag, is vrijdagochtend verboden door de gemeente. Het grote aantal demonstranten dat zich geïnteresseerd getoond heeft, zou te groot zijn om de afstandsmaatregelen in acht te kunnen nemen.

Oorspronkelijk gaf de organisatie achter de demonstratie, de twee oprichters van de website Viruswaanzin.nl, op dat het om een protest van zo'n honderd mensen zou gaan, zegt de gemeente. Momenteel zouden zeker 10.000 demonstranten zich geïnteresseerd hebben getoond, maar de gemeente houdt rekening met „misschien wel” 20.000 betogers. Dat is te veel om veilig, met inachtneming van afstandsregels, te kunnen protesteren op het Malieveld, aldus de gemeente. „Het recht op demonstratie is een groot goed maar is niet ongelimiteerd. Het Malieveld is niet van elastiek.”

Ook in de aard van de demonstratie ziet de gemeente reden om deze te verbieden. Er staan een aantal sprekers en „voor de rest nationaal en internationaal vermaarde dj's” op het programma. Volgens de gemeente hebben ook deze artiesten via eigen kanalen mensen uitgenodigd voor het protest. „De demonstratie krijgt dan het karakter van een evenement. Die zijn tot 1 september verboden”, aldus woordvoerder Annelou van Egmond.

Bovendien vereist een dergelijk evenement een vergunning, met daarin afspraken over bijvoorbeeld sanitair, ingehuurde beveiliging en controle op verboden voorwerpen. „Dat zijn regels waar festivalorganisator Mojo weken, zo niet maanden over doet om ze goed te organiseren. Deze mensen zijn amateurs en zetten op Facebook dat de demonstratie een feestje is. Dat is gevaarlijk en dat kan niet.”

De oprichters van Viruswaanzin.nl hebben opgeroepen te protesteren tegen de coronamaatregelen, die in hun ogen „volledig indruisen tegen de menselijke natuur”. De effectiviteit van de maatregelen zou niet wetenschappelijk zijn onderbouwd. Ook verzetten ze zich tegen de spoedwet, die in plaats moet komen van de huidige noodverordeningen. Deze wet had op 1 juli in moeten gaan, maar dat is niet haalbaar, zo liet de minister eerder vrijdag weten.

De organisatoren van het protest zeggen het besluit van de gemeente aan te vechten bij de rechtbank in Den Haag. Initiatiefnemer Willem Engel laat weten ervan uit te gaan dat de demonstratie komende zondag daardoor alsnog doorgang zal vinden. „De argumentatie van de burgemeester lijkt zwak. Voorafgaand aan het besluit van de gemeente hebben we uitgebreid contact gehad met de politie en Staatsbosbeheer [de beheerder van het Malieveld, red.]. Die waren akkoord, de politie had er vertrouwen in.” In de oorspronkelijke aanvraag zou Viruswaanzin.nl volgens Engel zijn uitgegaan van 50.000 demonstranten, niet de honderd genoemd door de gemeente. De Haagse rechtbank liet weten vrijdagochtend rond 11.00 uur nog geen aanvraag binnen te hebben.

Ook zouden Engel en zijn mede-organisator een evenementenvergunning hebben aangevraagd, maar deze (nog) niet verleend zijn door de gemeente. „Wij hebben alle stappen goed doorlopen.” Hij stelt dat „politieke motivatie” de reden is voor het afgelasten van de demonstratie.

De Jonge: coronaspoedwet per 1 juli niet haalbaar

De spoedwet om de maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus juridisch beter vast te leggen, komt er niet per 1 juli. Dit heeft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CDA) vrijdag laten weten aan de Tweede Kamer. „Een zorgvuldige behandeling in de Tweede en Eerste Kamer vergt tijd en aandacht”, schrijft De Jonge. „Gevolg daarvan is dat inwerkingtreding per 1 juli niet haalbaar is.”

De Tijdelijke wet Covid-19 moet in de plaats moet komen van de huidige noodverordeningen. Het conceptwetsvoorstel, dat is voorgelegd aan een groot aantal betrokken organisaties, is volgens De Jonge in een aangepaste versie voorgelegd aan de Raad van State, die daarover deze week advies uitbrengt. Tot de invoering van de noodwet blijven de noodverordeningen van kracht.

Op de conceptversie van de noodwet kwam veel kritiek, bleek onder meer uit een rondgang van NRC langs juristen, burgemeesters en gemeenteraadsleden. Zo zou de wet de grondrechten aantasten en de ministers te veel macht geven. Ook was niet duidelijk beschreven welke bevoegdheid gemeenten hebben om lokale maatregelen te nemen. De Coronawet moet regelen, net als de noodverordeningen nu, dat iedereen „een veilige afstand” van elkaar houdt. De maatregelen gaan echter niet alleen over de openbare ruimte, maar ook over „besloten plaatsen” – achter de voordeur dus. De Raad van State was daar eerder al zeer kritisch over, omdat het het grondwettelijk vastgelegde recht op privacy zou aantasten.

Handhavers in het Amsterdamse Park Somerlust. Foto Remko de Waal/ANP

'Rioolwater Milaan en Turijn bevatte al in december sporen coronavirus'

In het rioolwater van Milaan en Turijn zaten al in december sporen van het coronavirus. Dat heeft een binnenkort te publiceren studie van het Italiaanse gezondheidsinstituut ISS uitgewezen, zo meldt de tv-zender Tgcom24. Voor deze studie zijn veertig proefmonsters van bewaard rioolwater uit de periode van oktober 2019 tot februari 2020 onderzocht.

De eerste officiële besmetting in Italië is pas op 20 februari vastgesteld, al testten eind januari twee Chinese toeristen in Italië positief. De bevindingen van het ISS ondersteunen het vermoeden dat bij een aantal zware longontstekingen in januari in Noord-Italië ook al sprake is geweest van niet-onderkend Covid-19. Onlangs heeft ook rioolwateronderzoek in Barcelona uitgewezen dat er daar half januari al sporen van het coronavirus in zaten.

Ook in Nederland wordt onderzoek gedaan naar het rioolwater. Lees ook: De coronapandemie laat zijn sporen na in het riool

Recordaantal besmettingen in tien Amerikaanse staten

Twee dagen voordat de Amerikaanse president Donald Trump zijn eerste campagnebijeenkomst in maanden houdt, heeft hij gezegd dat de mogelijkheid bestaat dat aanwezigen bij het evenement het coronavirus kunnen krijgen tijdens de rally. In een interview met de Wall Street Journal zei de president dat het om “een heel klein percentage” gaat.

Trump houdt het evenement in Tulsa in de staat Oklahoma. In die staat stijgen de coronagevallen de afgelopen week harder dan in de weken ervoor, met name in het district waar de bijeenkomst gepland staat. Volgens CNN worden er zo’n 100.000 mensen verwacht bij het evenement, hoewel er in het stadion in Tulsa maar 20.000 mensen passen.

Iedereen die het stadion binnenkomt, ontvangt een gezichtsmasker, hoewel het dragen van het masker niet verplicht is bij het evenement. De sociale afstandsmaatregelen die worden aanbevolen door Amerikaanse gezondheidsautoriteiten zullen waarschijnlijk niet in acht worden genomen, zeggen campagnemedewerkers van Trump tegen CNN.

Lees ook: Corona-controle op de grens met Florida

Ook in andere staten in de VS stijgt het aantal besmettingen nog steeds hard. In tien staten werd er deze week een recordaantal nieuwe besmettingen door het coronavirus geregistreerd. Het gaat volgens de Johns Hopkins University om Alabama, Arizona, Californië, Florida, Nevada, North Carolina, Oklahoma, Oregon, South Carolina en Texas.

Gezondheidsexperts melden dat het volgende epicentrum in het land in de staat Florida zou kunnen liggen. Daar is het aantal gevallen de afgelopen dagen explosief gestegen. Op donderdag kwamen er meer dan drieduizend nieuwe gevallen bij, wat de grootste stijging sinds het begin van de uitbraak betekent. In Florida zijn nu 86.000 geregistreerde gevallen.

Welkom in een nieuw blog

Hier houdt NRC het laatste nieuws bij uit binnen- en buitenland omtrent de uitbraak van het coronavirus dat de longziekte Covid-19 veroorzaakt. Eerst een overzicht van het belangrijkste nieuws van donderdag.

  • Voor zover bekend is bij één persoon die aanwezig was bij de antiracismedemonstratie op de Dam het coronavirus vastgesteld. De betoger was tijdens de bijeenkomst niet besmettelijk omdat hij pas na „een kleine week” klachten kreeg.
  • Ruim 40 procent van de wietgebruikers die het Trimbos-instituut ondervroeg, ging meer blowen nadat de coronamaatregelen waren ingevoerd. Stress, geestelijke gezondheid en eenzaamheid werden als belangrijkste redenen genoemd.
  • De Britse overheid gaat voor de corona-app toch gebruikmaken van technologie van Apple en Google in plaats van een eigen systeem.
  • Ruim twintig militairen in opleiding in het Brabantse Oirschot hebben mogelijk een besmetting met het coronavirus opgelopen. De militairen hebben milde klachten en worden daarom getest op het virus. Ze zitten in quarantaine tot de uitslag van de test binnen is.

Lees hier het blog van donderdag terug.