UNHCR: meer dan 1 procent wereldbevolking op de vlucht

Ontheemden Eind vorig jaar waren er bijna 80 miljoen mensen op de vlucht, bijna twee keer zoveel als tien jaar geleden.
Kinderen vorige maand in een vluchtelingenkamp in Jemen.
Kinderen vorige maand in een vluchtelingenkamp in Jemen. Foto Khaled Ziad/AFP

Meer dan 1 procent van de wereldbevolking is op de vlucht vanwege conflictsituaties, geweld, vervolging of mensenrechtenschendingen. Eind vorig jaar waren er 79,5 miljoen vluchtelingen en ontheemden, meldt de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR donderdag in het jaarlijkse Global Trends-rapport. Daarmee zijn bijna twee keer zoveel mensen op de vlucht als tien jaar geleden.

Eind 2018 telde de UNHCR 70,8 miljoen ontheemden en vluchtelingen. De toename van afgelopen jaar is volgens de organisatie vooral het gevolg van verslechterde omstandigheden in de Democratische Republiek Congo, de Sahel, Jemen en Syrië. Daarnaast heeft de UNHCR een beter beeld gekregen van het aantal vluchtelingen uit Venezuela die vorig jaar maar gedeeltelijk konden worden meegerekend.

Lees ook: Zorgpersoneel overbelast? Deze Syrische vluchtelingen willen wel helpen

Van de bijna 80 miljoen ontheemden eind 2019 waren er 47,5 miljoen in eigen land op de vlucht. Verder waren er 29,6 miljoen erkende vluchtelingen en 4,2 miljoen asielzoekers. Vijf landen zijn samen goed voor twee derde van alle ontheemden: Syrië, Venezuela, Afghanistan, Zuid-Soedan en Myanmar. Het aantal gevluchte kinderen wordt geschat op 30 tot 34 miljoen, het aantal ouderen is in verhouding relatief laag.

De mogelijkheden voor vluchtelingen om terug te keren naar waar ze vandaan komen, nemen volgens de UNHCR verder af. Dat komt onder meer door conflictsituaties die jarenlang aanhouden, zoals in Afghanistan en Syrië. In de afgelopen tien jaar konden jaarlijks circa 385.000 vluchtelingen terug naar huis, in de jaren negentig lag dit aantal op 1,5 miljoen. Dit vraagt volgens UNHCR-topman Filippo Grandi om „een meer open houding” ten opzichte van vluchtelingen en meer inspanning om conflictsituaties te beëindigen.