Oud-veiligheidsadviseur Bolton: Trump vroeg hulp aan China voor herverkiezing

Memoires In zijn boek The Room Where It Happened stelt voormalig veiligheidsadviseur John Bolton dat president Donald Trump voor meer aangeklaagd had kunnen worden dan alleen voor Oekraïne.
Voormalig veiligheidsadviseur John Bolton tijdens een bezoek aan Wit-Rusland in augustus 2019.
Voormalig veiligheidsadviseur John Bolton tijdens een bezoek aan Wit-Rusland in augustus 2019. Foto Tatyana Zenkovich/EPA

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn Chinese collega Xi Jinping gevraagd meer Amerikaanse landbouwproducten te kopen, omdat dat hem zou helpen bij zijn herverkiezing. Dat schrijft zijn voormalige Nationale Veiligheidsadviseur John Bolton volgens The Washington Post in zijn nog niet gepubliceerde boek The Room Where It Happened: A White House Memoir. Daarin schetst Bolton een beeld van een president die het nationale belang regelmatig ondergeschikt maakt aan zijn eigen politieke belangen en die een gebrekkige kennis heeft over het buitenland. Het campagneteam van Trump doet de beschuldigingen van Bolton af als leugens en het Amerikaanse ministerie van Justitie wil dat de rechter het boek met een noodbevel tegenhoudt.

Lees ook: Regering-Trump naar rechter om publicatie boek Bolton te stoppen

Het gesprek tussen Xi en Trump zou hebben plaatsgevonden tijdens de G20-top in de Japanse stad Osaka in 2019. De Chinese president klaagde over kritiek vanuit de Verenigde Staten op zijn land en Trump ging er volgens Bolton onmiddellijk vanuit dat Xi daarmee op de Democraten doelde. Trump zou daarna zijn begonnen over de aankomende presidentsverkiezingen en hebben gezegd dat China daar invloed op uit kan oefenen en Xi om hulp hebben gevraagd, onder andere door het kopen van meer sojabonen, graan en andere landbouwproducten van Amerikaanse boeren. Bolton zegt geen toestemming te hebben gekregen van het Witte Huis om de exacte woorden van Trump op te schrijven.

De regering van Trump heeft dinsdag een rechtszaak aangespannen tegen Bolton om publicatie van zijn boek over zijn periode als veiligheidsadviseur tegen te houden en daar kwam woensdagavond lokale tijd een verzoek om een noodbevel van de rechter overheen, waardoor het nog onzeker is of de langverwachte memoires wel verschijnen. Maar behalve The Washington Post hebben ook The New York Times en The Wall Street Journal het boek al in handen en er delen uit gepubliceerd. De als havik bekendstaande Bolton trad in april 2018 aan als veiligheidsadviseur en vertrok in september vorig jaar uit het Witte Huis na een reeks conflicten met president Trump.

‘Meer redenen voor impeachment’

Bolton schrijft in zijn boek dat de mislukte afzettingsprocedure tegen Donald Trump meer kans had gemaakt als de Democraten naar andere zaken hadden gekeken dan alleen naar zijn verzoek om Oekraïense hulp voor onderzoek naar de zoon van Joe Biden en de daaropvolgende belemmering van het Congres. De voormalige veiligheidsadviseur wijst daarbij op interventies van Trump in onderzoeken naar de Turkse Halkbank en het Chinese bedrijf ZTE om Erdogan en Xi Jingping een gunst te verlenen.

Lees ook: Uitgelekte memoires van John Bolton verschaffen Democraten munitie in impeachment-proces

Bolton noemt dat „een patroon van obstructie van de rechtsgang” dat niet geaccepteerd kan worden en schrijft volgens The Wall Street Journal dat de uitkomst van het impeachment mogelijk heel anders was geweest als „de Democratische impeachmentadvocaten niet zo’n obsessie hadden gehad met Oekraïne en meer tijd hadden genomen om het gedrag van Trump op het gebied van buitenlands beleid systematisch te onderzoeken.”

Ondanks deze grote woorden nu over de afzettingsprocedure tegen Trump, weigerde Bolton vorig jaar vrijwillig te getuigen tijdens het impeachmentonderzoek, toen hij daartoe werd opgeroepen door de Democraten. Hij zei toen alleen naar de Senaat te komen onder dwang van een dagvaarding. Bolton had een cruciale rol kunnen spelen, omdat hij persoonlijk van Trump zou hebben gehoord dat hij het uitbetalen van Amerikaanse steun aan Oekraïne afhankelijk maakte van Oekraïense hulp bij onderzoek naar zijn politieke rivalen.

Bolton hekelt in zijn boek ook de gebrekkige kennis van Trump over het buitenland. Zo zou de president niet hebben geweten dat Groot-Brittannië een nucleaire macht is en vroeg hij eens of Finland een deel van Rusland is. Volgens Bolton heeft Trump geen samenhangende visie over buitenlands beleid, maar regeert hij op basis van onderbuikinstincten. Zo zou hij een eventuele invasie van Venezuela „cool” hebben gevonden

Reacties Biden en campagneteam Trump

De Democratische presidentskandidaat Joe Biden heeft fel gereageerd op de onthullingen van Bolton. Hij zegt dat Trump met zijn verzoek aan China om hulp bij zijn herverkiezing zijn eed om het Amerikaanse volk te dienen gebroken heeft en de democratische waarden in de Verenigde Staten schendt.

Een woordvoerder van de campagne van Trump heeft geen goed woord over voor de memoires van Bolton en spreekt van „absurde beschuldigingen” van een „rancuneuze ex-medewerker” die boeken probeert te verkopen. Dat laatste is in elk geval al gelukt, want The Room Where It Happened staat dankzij alle bestellingen nog voor de officiële publicatie al bovenaan in de boekentoptien van Amazon.

Update 18 juni 03.47 uur: Dit bericht is aangevuld met het noodbevel dat het Amerikaanse ministerie van Justitie wil om publicatie van het boek tegen te houden.