‘Helemaal asfalteren van Museumplein leek me zo praktisch’

Mijn favoriet Waarom heeft u dit kunstwerk gekocht? Deze week: een maquette

John Körmeling, ontwerp voor Museumplein in Amsterdam, 1988. Piepschuim op spaanplaat, 80 x 140 cm.
John Körmeling, ontwerp voor Museumplein in Amsterdam, 1988. Piepschuim op spaanplaat, 80 x 140 cm.

Cultuursector legt landingsbaan aan om meer kans te maken op staatssteun’, kopte de satirische website De Speld onlangs. Erbij een bewerkte foto van het Amsterdamse Museumplein met landingsbaan. Het toeval wil: een verwant ontwerp bestaat al decennia.

De maquette ervan staat op de schoorsteenmantel bij Ranti Tjan. Hij kocht het eind jaren tachtig van John Körmeling, architect en beeldend kunstenaar. Hij kwam in 1988, naar aanleiding van een ontwerpwedstrijd van NRC Handelsblad, met het plan om het hele Museumplein te asfalteren, als „de kortste en breedste snelweg van de wereld”. Körmelings ontwerp kreeg destijds een eervolle vermelding, „hoogtepunt in de categorie onaandoenlijke pleinen”.

„Wat me zo aanspreekt is dat het laat zien dat de meest voor de hand liggende optie soms gewoon de beste is. Het helemaal asfalteren van het Museumplein leek me zo praktisch. Zonder gras kun je beter demonstreren. Ook voor andere manifestaties als de Uitmarkt is het handiger. Dit ontwerp is een commentaar op het pietluttige van gras en bomen. De gebouwen komen zonder bomen veel beter tot hun recht.

„Körmeling leerde ik kennen toen ik in de jaren tachtig stage liep bij de Rotterdamse Kunststichting. Er was een ontwerpwedstrijd voor het Eendrachtsplein. Körmeling kwam zijn ontwerp inleveren, we raakten aan de praat en hij vertelde over zijn Museumplein-ontwerp. Ik was nogal onder de indruk van zijn rechtlijnigheid. Later ben ik op atelierbezoek geweest en heb ik de maquette gekocht, het eerste kunstwerk van mijn verzameling.

„In het dagelijks leven zijn er zoveel mitsen en maren. Het is niet makkelijk om die terzijde te leggen. Dat maakt Körmeling zo’n bijzondere architect. Hij kiest de kortste route. Hij doet vaak iets met auto’s, hij heeft een reuzenrad voor auto’s gemaakt. Ik heb zelf geen rijbewijs, maar door Körmeling ben ik wel liefhebber geworden. Auto’s zijn tekens van snelheid, echt hedendaags.”