Analyse

Floriade gaat door, de risico’s blijven

Floriade De gemeenteraad van Almere besloot donderdagavond dat de Floriade tóch doorgaat. Ondanks voortdurende tegenvallers.

Werkzaamheden op het Floriadeterrein.
Werkzaamheden op het Floriadeterrein. Foto Sem van der Wal / ANP

Al acht jaar worstelt de Almeerse politiek met de komst van de wereldtuinbouwtentoonstelling Floriade. Het optimisme van 2012, toen de gemeente het stokje overnam van Venlo, heeft plaatsgemaakt voor steeds meer kritiek, en vooral zorgen over wat de tentoonstelling in 2022 zal opleveren.

Er waren voortdurend financiële tegenvallers. Oorspronkelijk zou de gemeente Almere 10 miljoen euro bijdragen aan het evenement, inmiddels is dat bedrag gestegen tot 39,5 miljoen, en de kosten zullen nog verder stijgen. Vanwege gedoe binnen de organisatie, de Floriade BV. Vanwege gedoe met het aantal en soort woningen dat er ná het evenement op het terrein komen. Vanwege onduidelijkheid over wát het evenement nu eigenlijk wil zijn. En daar kwam in de laatste maanden de verwachting bij dat het door de coronapandemie lastiger zal zijn om miljoenen betalende bezoekers en sponsors te trekken.

Afblazen, uitstellen of doorgaan

De gemeenteraad moest deze donderdag een beslissing nemen: afblazen, uitstellen of in aangepaste vorm laten doorgaan. Uiteindelijk stemde een ruime meerderheid van 31 van de 45 raadsleden in met de laatste optie: de Floriade komt over twee jaar naar Almere. „Doorgaan levert de stad veel op”, verwoordde Colette Holter (VVD) het standpunt van de coalitiepartijen tijdens een discussie vorige week in de raad. Ze had het over de verwachte „toerisme boost”. Volgens andere voorstemmers zou de reputatieschade voor Almere enorm zijn bij afstel, en is het beter „iets dan niets” te krijgen (NIDA).

De tegenstemmers noemden de verwachte opbrengsten „gebaseerd op drijfzand” (PVV) of zijn, zoals de Partij voor de Dieren, teleurgesteld over de duurzame ambities. De partij omschreef de Floriade als een „groene landmark die een grijze blokkendoos is geworden”. De duurzame ‘ambassades’ waarin landen zouden tentoonstellen en die na de expositie woningen zouden worden, worden niet gebouwd.

Volgens PvdD is Floriade van ‘groene landmark’ tot ‘grijze blokkendoos’ geworden

Doorgaan met de Floriade had ook de voorkeur van het college en de verkenner die er was ingesteld om alle opties af te wegen. Het zou de minste financiële en juridische gevolgen hebben. Het schrappen van het evenement of uitstel met een jaar zou schadeclaims opleveren, onder meer van de bouwbedrijven Amvest en Dura Vermeer, waarmee is afgesproken dat zij na afloop huizen kunnen verkopen op het terrein. Een beroep op overmacht door corona zou niet mogelijk zijn, omdat in 2022 de pandemie over zou kunnen zijn.

Lees ook: Waarom wil Almere per se de Floriade organiseren?

Niet zonder risico’s

Dat betekent niet dat doorgaan zonder risico’s is. De inkomsten gaan uit van 2,1 miljoen betalende bezoekers, vergelijkbaar met het aantal in Venlo in 2012. Die editie was, net als de eerdere Floriades in Haarlemmermeer (2002) en Zoetermeer (1992) verliesgevend, omdat er niet genoeg bezoekers kwamen.

In 2012, in het bidbook waarmee Almere de Floriade binnenhaalde, staat de verwachting dat „veel van de bezoekers uit het buitenland zullen komen”. Inmiddels is de schatting dat 72 procent van het bezoek uit Nederland zal komen, in Venlo was dat 49 procent. „Vakantie in eigen land wint aan populariteit”, zei de Almeerse organisatie tijdens een raadsvergadering twee weken geleden.

Voor sponsordeals – van de 93 miljoen euro die het evenement zou kosten, moet naast kaartverkoop de rest komen van de provincie Flevoland, het Rijk en de sponsors – betekent de coronacrisis „een gevoelige tik”, zei wethouder Jan Hoek (Floriade, GroenLinks). Maar „op een gegeven moment zullen bedrijven zich weer aan de wereld willen presenteren”. Dat zal eind dit jaar duidelijk worden, zei hij.

Hij erkende wel dat er „serieus” aan de slag moet worden gegaan met wát de Floriade nu is. „We zijn er vakkundig in geslaagd dat niet over het voetlicht te brengen”, zei Hoek. Het thema ‘Growing Green Cities’, wordt nu het verhaal „het groenste dagje uit voor jong en oud”. Een „slagvaardigere organisatie” moet daarvoor zorgen. Er wordt een programmaraad ingesteld en een tweede directeur aangenomen. Die beloftes gaven een meerderheid in de gemeenteraad voldoende vertrouwen.