De watervoetafdruk vertelt niet het hele verhaal

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Getty Images

Nederland wordt droger. Bij ons thuis slaan we daarom sinds vorig jaar regenwater op in een regenton en vangen we zelfs het opwarmende water van de douche op in een emmer.

Maar onze werkelijke watervoetafdruk is veel groter dan het kraanwater waar we mee douchen en dat we drinken. „Nog minder dan 1 procent van onze watervoetafdruk komt uit de kraan”, zegt directeur Rick Hogeboom van het Water Footprint Network, een netwerk waar tientallen academici van over de hele wereld bij zijn aangesloten. „99 procent ontstaat door de productie van kleding, energie en vooral voedsel. Spaarzaam zijn met Nederlands water is belangrijk, maar de problemen die elders op de wereld ontstaan door ons indirecte watergebruik zijn veel groter.”

Nederland is een van grootste waterimporteurs ter wereld. 95 procent van al het water dat we uiteindelijk indirect gebruiken, komt uit het buitenland.

Rood vlees, katoen en chocolade

Het waterverbruik van Nederlanders is gemiddeld 4.000 liter per dag. Vooral rood vlees, katoen en chocolade gooien dat gemiddelde omhoog. „Het is een ingewikkelde puzzel. Er is namelijk een verschil tussen waterverbruik en waterimpact. Neem het verbouwen van sperziebonen in Egypte. Ze gaan daar heel zuinig met water om, net zo zuinig als de Nederlandse sperzieboonboeren, alleen valt er in Egypte weinig regen zodat ze het land besproeien met grondwater of water uit de Nijl. Het waterverbruik van Egyptische sperziebonen is dan wel efficiënt, maar de waterimpact is heel hoog. Dalende rivieren hebben invloed op ecosystemen, dalend grondwater op de beschikbaarheid van water in de toekomst.”

Alleen naar de watervoetafdruk kijken, vertelt niet het hele verhaal. Wat moet je als consument dan wel doen? „Wij hebben vooral algemene stelregels. Doorgaans heeft alles wat gezond is een lagere impact. Eet minder dierlijke en bewerkte producten en koop groente en fruit van het seizoen die lokaal zijn verbouwd.”

Lees ook het opiniestuk van Arjen Hoekstra en Henriëtte Prast: Water besparen? Korter douchen helpt niet

Maar de belangrijkste tip die Hogeboom mensen wil meegeven: vraag bedrijven en de overheid om de watervoetafdruk van producten zichtbaar te maken op verpakkingen. „Nu is helemaal niet duidelijk hoeveel grondwater of rivierwater boeren hebben gebruikt bij de teelt. De ene avocadoboer uit Peru kan heel duurzaam met regenwater omgaan, maar hij belandt in de supermarkt in Nederland in dezelfde bak als zijn onduurzame buurman.”