PwC-accountant berispt om gebrekkige controle van dochterbedrijf van SHV

Corruptie Volgens de tuchtrechter heeft de PwC-accountant „een groot aantal signalen” gemist van dubieuze betalingen.

Het kantoor van PwC in Amsterdam.
Het kantoor van PwC in Amsterdam. Foto Olaf Kraak

De accountant van een dochteronderneming van SHV heeft „een groot aantal signalen” van dubieuze contante betalingen door het bedrijf genegeerd en is niet zorgvuldig genoeg geweest bij zijn controlewerkzaamheden.

Dat oordeelt de Accountantskamer, die de verantwoordelijke PwC-accountant woensdag een berisping oplegt. Een tweede accountant van PwC in deze zaak gaat vrijuit. Hij was de groepsaccountant van SHV. De tuchtrechter voor accountants oordeelt dat hij redelijkerwijs mocht afgaan op het oordeel van zijn collega.

De tuchtzaak tegen de PwC-accountants Sander Gerritsen en Peter Jongerius is in 2018 aangespannen door de Autoriteit Financiële Markten (AFM), die toezicht houdt op accountants. Dat gebeurde na een aantal publicaties in NRC over mogelijke corruptie en fraude bij diverse dochterondernemingen van SHV, een verzameling handelshuizen en productiebedrijven van de familie Fentener van Vlissingen.

Lees ook: De accountant: doe betalingen alleen via derden!

Uit onderzoek van NRC bleek dat door technisch handelshuis Econosto in het Midden-Oosten jarenlang verdachte ‘sales incentives’ werden betaald bij de verkoop van onder meer afsluiters voor de olie- en gasindustrie. Ook bleek dat zwaartransportbedrijf Mammoet een invloedrijke politicus had betaald om een miljoenengeschil op te lossen – een mogelijk corrupte transactie. Het ging om de man die naar eigen zeggen Saddam Hoessein had opgehangen.

Strafrechtelijk onderzoek

SHV heeft nooit gereageerd op vragen van NRC, maar in het Financieele Dagblad stelde bestuursvoorzitter Jeroen Drost vorig jaar dat het familieconcern de „compliance” had verscherpt nadat de onregelmatigheden aan het licht waren gekomen.

Het ging de AFM in de tuchtzaak om de vraag hoe goed de betrokken accountants zich hadden geïnformeerd over fraudegevoelige kwesties. De AFM stelde dat Gerritsen, de accountant van Econosto Mideast die nu berispt is, bij zijn aantreden in 2010 had kunnen weten dat er verdachte betalingen werden gedaan – daar werd immers melding van gemaakt door voorgangers. Dat voorgangers ook hadden gezegd dat het probleem was opgelost, was geen reden om er niet nog eens streng naar te kijken, zeker in zo’n corruptiegevoelig land.

De Accountantskamer gaat mee in deze redenering. Er waren „voldoende concrete aanwijzingen” om aandacht te besteden aan het risico op fraude, schrijft de Accountantskamer op zijn website. De accountant handelde daarmee „in strijd met het fundamenteel beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid”.

Het OM doet al zeker twee jaar uitgebreid strafrechtelijk onderzoek naar Econosto en Mammoet. Het moederbedrijf is voor zover bekend niet als verdachte aangemerkt. SHV had vorig jaar een omzet van 19,2 miljard euro.

Lees ook: FIOD onderzoekt dochters SHV

Dit bericht wordt aangevuld.